III OZ 52/26
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, które odrzuciło skargę inicjatorów referendum na postanowienie Komisarza Wyborczego o odrzuceniu wniosku o przeprowadzenie referendum gminnego w sprawie odwołania Wójta i Rady Gminy przed upływem kadencji. Sąd pierwszej instancji uznał, że skarga została wniesiona po terminie, ponieważ została nadana "za pośrednictwem" Komisarza Wyborczego, a nie bezpośrednio do WSA. NSA podzielił to stanowisko, wskazując, że zgodnie z art. 26 ust. 1 ustawy o referendum lokalnym, skarga powinna być wniesiona w terminie 14 dni od doręczenia postanowienia. Wobec braku szczegółowych regulacji w ustawie o referendum lokalnym, sąd odwołał się do art. 1 ust. 2 tej ustawy i art. 9 § 1 Kodeksu wyborczego. Ten ostatni przepis stanowi, że dla zachowania terminu do wniesienia skargi do sądu, organu wyborczego lub innego podmiotu, liczy się dzień fizycznego złożenia dokumentu w tych instytucjach. NSA podkreślił, że jest to przepis szczególny (lex specialis) w stosunku do P.p.s.a., który wyłącza stosowanie art. 83 § 3 P.p.s.a. (zrównującego złożenie pisma na poczcie z wniesieniem do sądu). Skarga wpłynęła do WSA w Gdańsku 3 grudnia 2025 r., po upływie 14-dniowego terminu, który upłynął 1 grudnia 2025 r. W związku z tym, NSA oddalił zażalenie jako bezzasadne, utrzymując w mocy postanowienie o odrzuceniu skargi.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących terminu i sposobu wnoszenia skarg w sprawach referendów lokalnych, w szczególności znaczenie art. 9 § 1 Kodeksu wyborczego jako lex specialis.
Dotyczy specyficznej procedury wnoszenia skarg na postanowienia komisarza wyborczego w przedmiocie referendum lokalnego. Interpretacja art. 9 § 1 Kodeksu wyborczego może mieć szersze zastosowanie w innych sprawach wyborczych.
Zagadnienia prawne (2)
Jaki jest właściwy sposób i termin wniesienia skargi do sądu administracyjnego na postanowienie komisarza wyborczego odrzucające wniosek o przeprowadzenie referendum lokalnego, w szczególności czy skarga może być wniesiona za pośrednictwem organu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Skarga na postanowienie komisarza wyborczego odrzucające wniosek o przeprowadzenie referendum lokalnego musi być fizycznie złożona w sądzie administracyjnym w terminie 14 dni od dnia doręczenia postanowienia. Nie jest dopuszczalne wniesienie skargi za pośrednictwem organu wyborczego.
Uzasadnienie
Ustawa o referendum lokalnym w art. 26 ust. 1 określa termin na wniesienie skargi, ale nie tryb jej wnoszenia. W związku z tym, zgodnie z art. 1 ust. 2 ustawy o referendum lokalnym, stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu wyborczego. Art. 9 § 1 Kodeksu wyborczego stanowi, że dla zachowania terminu liczy się dzień złożenia pisma w sądzie, organie wyborczym lub innym wskazanym podmiocie. Jest to przepis szczególny (lex specialis) wobec P.p.s.a., wyłączający możliwość wniesienia skargi za pośrednictwem organu oraz stosowanie fikcji złożenia pisma na poczcie.
Czy art. 9 § 1 Kodeksu wyborczego, stanowiący o dniu złożenia pisma w sądzie lub organie wyborczym jako kryterium zachowania terminu, jest przepisem szczególnym (lex specialis) wobec przepisów P.p.s.a. dotyczących sposobu wnoszenia skarg i zachowania terminów?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, art. 9 § 1 Kodeksu wyborczego jest przepisem szczególnym (lex specialis) wobec P.p.s.a., który wyłącza stosowanie art. 54 § 1 P.p.s.a. (tryb wnoszenia skargi za pośrednictwem organu) oraz art. 83 § 3 P.p.s.a. (zrównanie złożenia pisma na poczcie z wniesieniem do sądu).
Uzasadnienie
Przepis art. 9 § 1 Kodeksu wyborczego wprowadza rygorystyczną zasadę, że zachowanie terminu zależy od fizycznego złożenia pisma w sądzie lub organie, co stanowi wyjątek od ogólnych zasad procesowych zawartych w P.p.s.a.
Przepisy (7)
Główne
P.p.s.a. art. 58 § 1 pkt.2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd odrzuca skargę wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia.
ustawa o referendum lokalnym art. 26 § 1
Ustawa z dnia 15 września 2000 r. o referendum lokalnym
Na postanowienie komisarza wyborczego odrzucające wniosek o przeprowadzenie referendum inicjatorowi referendum służy skarga do sądu administracyjnego w terminie 14 dni od dnia doręczenia postanowienia.
Kodeks wyborczy art. 9 § 1
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy
Dla zachowania terminu do wniesienia skargi, odwołania lub innego dokumentu do sądu, organu wyborczego, urzędu gminy, konsula albo kapitana statku, liczy się dzień złożenia dokumentu w tych instytucjach.
Pomocnicze
P.p.s.a. art. 54 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Skarga jest wnoszona za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi.
P.p.s.a. art. 83 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddanie pisma w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego jest równoznaczne z wniesieniem go do sądu.
ustawa o referendum lokalnym art. 1 § 2
Ustawa z dnia 15 września 2000 r. o referendum lokalnym
W zakresie nieuregulowanym w ustawie do referendum lokalnego stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu wyborczego.
Konstytucja RP art. 45 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do sądu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarga została wniesiona po terminie, ponieważ nie została fizycznie złożona w sądzie w ustawowym terminie 14 dni, a jedynie nadana za pośrednictwem organu wyborczego. • Art. 9 § 1 Kodeksu wyborczego stanowi lex specialis wobec P.p.s.a., wymagając fizycznego złożenia pisma w sądzie lub organie dla zachowania terminu.
Odrzucone argumenty
Skarga została wniesiona w terminie, ponieważ została złożona organowi wyborczemu (Komisarzowi Wyborczemu) przed upływem 14 dni od doręczenia postanowienia. • Przepis art. 9 § 1 Kodeksu wyborczego nie wyłącza stosowania P.p.s.a. w zakresie wnoszenia skarg za pośrednictwem organu. • Zastosowanie wykładni zawężającej prawo do sądu narusza art. 45 ust. 1 Konstytucji RP.
Godne uwagi sformułowania
przepis ten jest przepisem szczególnym w stosunku do art. 54 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi • Owa bezpośredniość jest rozumiana wąsko i rygorystycznie, gdyż dla zachowania terminu konieczne jest, aby wskazana czynność wyborcza była dokonana w siedzibie sądu, organu wyborczego lub organu samorządu terytorialnego. • Tak więc istotny jest dzień fizycznego wpłynięcia skargi, odwołania lub innego dokumentu do siedziby danego podmiotu, w rozpoznawanej sprawie - wpłynięcia skargi do WSA w Gdańsku. • Wymóg ten jest bardzo rygorystyczny, gdyż wyłącza zastosowanie przepisów zrównujących złożenie pisma procesowego w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego z wniesieniem pisma do sądu (zgodnie z art. 83 § 3 P.p.s.a.). • regulacja przewidziana w przepisach ustawy szczególnej ma pierwszeństwo przed regulacją przewidzianą w ustawie procesowej (P.p.s.a.) • Art. 9 § 1 Kodeksu wyborczego przewiduje zatem, że zachowanie terminu do dokonania określonych w Kodeksie wyborczym czynności procesowych zależy właśnie od złożenia pisma (a więc oddania pisma) do właściwego sądu, organu wyborczego, urzędu gminy, konsula albo kapitana statku.
Skład orzekający
Przemysław Szustakiewicz
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących terminu i sposobu wnoszenia skarg w sprawach referendów lokalnych, w szczególności znaczenie art. 9 § 1 Kodeksu wyborczego jako lex specialis."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury wnoszenia skarg na postanowienia komisarza wyborczego w przedmiocie referendum lokalnego. Interpretacja art. 9 § 1 Kodeksu wyborczego może mieć szersze zastosowanie w innych sprawach wyborczych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu proceduralnego w kontekście prawa wyborczego i referendów lokalnych, a interpretacja przepisów dotyczących terminów jest kluczowa dla obywateli chcących skorzystać z prawa do sądu.
“Referendum lokalne: Czy skargę do sądu można nadać "za pośrednictwem" urzędnika? NSA wyjaśnia kluczową kwestię terminu.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.