III OZ 514/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną M. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, który oddalił skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wielkopolskiego Kuratora Oświaty w sprawie nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela dyplomowanego. Kluczową kwestią stało się zażalenie skarżącego na postanowienie WSA oddalające wniosek o wyłączenie asesora sądowego Roberta Talagi, który miał być potencjalnie powiązany rodzinne ze Zbigniewem Talagą, ówczesnym Wielkopolskim Kuratorem Oświaty. NSA uznał zażalenie za zasadne, stwierdzając, że Sąd I instancji przedwcześnie oddalił wniosek o wyłączenie, opierając się na niejednoznacznym oświadczeniu asesora. Sąd nie wyjaśnił wprost, czy powiązania rodzinne istnieją i czy mogłyby budzić wątpliwości co do bezstronności. Ponadto, NSA stwierdził nieważność postępowania przed WSA z urzędu, wskazując na naruszenie art. 20 § 3 p.p.s.a. Sąd I instancji rozpoznał bowiem skargę w przedmiocie przewlekłości postępowania w składzie z udziałem asesora, którego wniosek o wyłączenie nie został jeszcze rozstrzygnięty, co stanowiło naruszenie prawa. W związku z tym, NSA uchylił zaskarżone postanowienie i wyrok WSA, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących wyłączenia sędziego w sądach administracyjnych, zwłaszcza w kontekście potencjalnych powiązań rodzinnych i niejednoznacznych oświadczeń sędziów. Podkreślenie znaczenia art. 20 § 3 p.p.s.a. i konsekwencji jego naruszenia dla ważności postępowania.
Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o wyłączenie sędziego w sądzie administracyjnym i procedury jego rozpoznawania.
Zagadnienia prawne (3)
Czy zbieżność nazwisk asesora sądowego i piastuna organu administracji publicznej, bez jednoznacznego wyjaśnienia braku powiązań rodzinnych, stanowi podstawę do wyłączenia sędziego na podstawie art. 19 p.p.s.a.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli nie można jednoznacznie ustalić braku powiązań rodzinnych, a oświadczenie sędziego nie jest jasne co do istnienia lub braku takich powiązań, sąd powinien dokonać jednoznacznych ustaleń, aby zapewnić prawo strony do bezstronnego sądu.
Uzasadnienie
Sąd I instancji przedwcześnie oddalił wniosek o wyłączenie asesora, opierając się na jego niejednoznacznym oświadczeniu. Asesor nie wyjaśnił wprost, czy jest powiązany rodzinne z piastunem organu, co uniemożliwiło sądowi rzetelną ocenę wniosku i zapewnienie stronie prawa do bezstronnego sądu.
Czy rozpoznanie skargi w przedmiocie przewlekłości postępowania przez sąd w składzie z udziałem asesora, którego wniosek o wyłączenie nie został jeszcze rozstrzygnięty, skutkuje nieważnością postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, rozpoznanie sprawy przez sędziego, co do którego złożono wniosek o wyłączenie, przed rozstrzygnięciem tego wniosku, stanowi naruszenie art. 20 § 3 p.p.s.a. i skutkuje nieważnością postępowania.
Uzasadnienie
Sąd I instancji rozpoznał skargę w przedmiocie przewlekłości postępowania w składzie z udziałem asesora, którego wniosek o wyłączenie nie został jeszcze rozstrzygnięty. Jest to czynność, która nie jest niecierpiąca zwłoki, a jej dokonanie przed rozstrzygnięciem wniosku o wyłączenie sędziego prowadzi do nieważności postępowania.
Czy organ administracji publicznej prowadził przewlekle postępowanie w sprawie nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela dyplomowanego, jeśli dokumentacja została zniszczona, a skarżący twierdzi, że nie był wzywany do uzupełnienia braków?
Odpowiedź sądu
Nie można ocenić, czy postępowanie było przewlekłe, jeśli Sąd I instancji nieprawidłowo ustalił stan faktyczny i prawny, w tym kwestię zniszczenia dokumentacji i ewentualnego wezwania do uzupełnienia braków.
Uzasadnienie
Sąd I instancji oddalił skargę na przewlekłość, uznając, że sprawa została zakończona z powodu zniszczenia dokumentacji i nieuzupełnienia braków. Skarżący kwestionował te ustalenia, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i błędne ustalenie stanu faktycznego, co miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Przepisy (22)
Główne
p.p.s.a. art. 19
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis regulujący względne przesłanki wyłączenia sędziego, gdy istnieje okoliczność mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności.
p.p.s.a. art. 20 § § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis stanowiący, że do czasu rozstrzygnięcia sprawy o wyłączenie sędziego, może on spełniać tylko czynności niecierpiące zwłoki.
p.p.s.a. art. 183 § § 2 pkt 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przesłanka nieważności postępowania przed sądem pierwszej instancji, gdy skład sądu był sprzeczny z przepisami prawa.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 18
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis określający katalog przyczyn bezwzględnego wyłączenia sędziego z mocy ustawy.
p.p.s.a. art. 22 § § 1 i 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepisy dotyczące rozpatrywania wniosku o wyłączenie sędziego, w tym konieczność złożenia wyjaśnień przez sędziego.
p.p.s.a. art. 185 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
p.p.s.a. art. 197 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia zaskarżonego postanowienia.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis dotyczący oddalenia skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prawdy obiektywnej i podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada swobodnej oceny dowodów.
k.p.a. art. 35 § § 4
Kodeks postępowania administracyjnego
Przepis dotyczący terminów załatwiania spraw administracyjnych.
k.p.a. art. 36 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Przepis dotyczący zawiadomienia strony o niezałatwieniu sprawy w terminie i przyczynach zwłoki.
Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 3 sierpnia 2000 r. w sprawie uzyskiwania stopni awansu zawodowego przez nauczycieli art. 8 § ust. 6
Przepis określający skutki nieuzupełnienia wniosku w terminie.
Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 3 sierpnia 2000 r. w sprawie uzyskiwania stopni awansu zawodowego przez nauczycieli art. 8 § ust. 3
Przepis dotyczący zawiadomienia o niezałatwieniu sprawy w terminie.
p.p.s.a. art. 133 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis dotyczący podstawy faktycznej wyroku.
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis dotyczący uzasadnienia wyroku.
p.p.s.a. art. 123 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis dotyczący stosowania przepisów k.p.a. w postępowaniu sądowoadministracyjnym.
p.p.s.a. art. 288
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis dotyczący odtwarzania akt.
p.p.s.a. art. 194 § § 1 pkt 6
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis dotyczący prawa do wniesienia zażalenia.
p.p.s.a. art. 194 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Termin do wniesienia zażalenia.
p.p.s.a. art. 203 § pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa orzekania o kosztach postępowania kasacyjnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie art. 20 § 3 p.p.s.a. przez rozpoznanie sprawy przed rozstrzygnięciem wniosku o wyłączenie sędziego. • Naruszenie art. 19 i 22 § 2 p.p.s.a. przez błędne oddalenie wniosku o wyłączenie sędziego z powodu niejednoznacznego oświadczenia asesora co do powiązań rodzinnych.
Godne uwagi sformułowania
Asesor nie wyjaśnił wprost czy jest powiązany rodzinnie ze Zbigniewem Talagą, co jest istotą rozpoznawanego wniosku o wyłączenie. • Sąd I instancji opierając się na oświadczeniu asesora co najmniej przedwcześnie przyjął, że brak jest przesłanek z art. 19 p.p.s.a. do wyłączenia asesora. • Wydanie wyroku w składzie z udziałem tego asesora nie jest czynnością niecierpiącą zwłoki.
Skład orzekający
Zbigniew Ślusarczyk
przewodniczący sprawozdawca
Teresa Zyglewska
sędzia
Beata Jezielska
sędzia del. WSA
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wyłączenia sędziego w sądach administracyjnych, zwłaszcza w kontekście potencjalnych powiązań rodzinnych i niejednoznacznych oświadczeń sędziów. Podkreślenie znaczenia art. 20 § 3 p.p.s.a. i konsekwencji jego naruszenia dla ważności postępowania."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o wyłączenie sędziego w sądzie administracyjnym i procedury jego rozpoznawania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu wymiaru sprawiedliwości - bezstronności sędziowskiej i potencjalnych konfliktów interesów. Wyjaśnienie, jak sądy powinny postępować w przypadku wątpliwości co do powiązań rodzinnych, jest istotne dla prawników i obywateli.
“Czy zbieżność nazwisk wystarczy, by podważyć bezstronność sędziego? NSA wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.