III OZ 507/22

Naczelny Sąd Administracyjny2022-09-06
NSAAdministracyjneWysokansa
służba w policjizwolnienie ze służbyrozstrzygnięcie o wstrzymaniu wykonaniabezprzedmiotowość wnioskuprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymirygor natychmiastowej wykonalnościinteres społecznyzażalenie

NSA oddalił zażalenie funkcjonariusza Policji na postanowienie WSA odmawiające wstrzymania wykonania rozkazu personalnego o zwolnieniu ze służby, uznając wniosek za bezprzedmiotowy, gdyż rozkaz został już wykonany.

Funkcjonariusz Policji zaskarżył rozkaz personalny o zwolnieniu ze służby i wniósł o wstrzymanie jego wykonania, obawiając się utraty jedynego źródła dochodu. WSA odmówił wstrzymania, uznając wniosek za bezprzedmiotowy, ponieważ rozkaz został już wykonany. NSA podzielił to stanowisko, podkreślając, że instytucja wstrzymania wykonania ma chronić przed skutkami przyszłego wykonania decyzji, a nie przed skutkami już zaistniałymi.

Funkcjonariusz Policji, P. K., został zwolniony ze służby na mocy rozkazu personalnego z dnia 31 stycznia 2022 r., który utrzymał w mocy wcześniejszy rozkaz z 16 listopada 2021 r. Rozkazowi nadano rygor natychmiastowej wykonalności ze względu na ważny interes społeczny, tożsamy z interesem służby. Skarżący zaskarżył ten rozkaz do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, wnosząc jednocześnie o wstrzymanie jego wykonania, argumentując, że utrata jedynego źródła dochodu może spowodować trudne do odwrócenia skutki i znaczną szkodę. WSA w Rzeszowie postanowieniem z 8 czerwca 2022 r. odmówił wstrzymania wykonania rozkazu, uznając wniosek za bezprzedmiotowy. Sąd pierwszej instancji wskazał, że instytucja wstrzymania wykonania, uregulowana w art. 61 § 3 P.p.s.a., ma zastosowanie do decyzji, które nadają się do wykonania i mają być wykonane w przyszłości. Skoro rozkaz personalny został już wykonany (zwolnienie nastąpiło z dniem 31 grudnia 2021 r.), wniosek o jego wstrzymanie stał się bezprzedmiotowy. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając zażalenie P. K., podzielił stanowisko WSA. Sąd podkreślił, że w orzecznictwie sądów administracyjnych jednolicie przyjmuje się, iż wniosek o wstrzymanie wykonania jest bezprzedmiotowy, gdy skutki wykonania aktu już wystąpiły. Celem instytucji wstrzymania jest tymczasowa ochrona przed skutkami przyszłego wykonania decyzji, a nie przed skutkami już zaistniałymi. NSA przywołał swoje wcześniejsze orzecznictwo potwierdzające tę zasadę. Sąd zaznaczył, że nie sama okoliczność nadania rygoru natychmiastowej wykonalności, ale faktyczne wykonanie rozkazu (zwolnienie ze służby przed dniem rozpoznania wniosku) spowodowało jego bezprzedmiotowość. W konsekwencji, NSA oddalił zażalenie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, wniosek o wstrzymanie wykonania rozkazu personalnego jest bezprzedmiotowy, jeśli rozkaz ten został już wykonany, ponieważ instytucja wstrzymania ma chronić przed skutkami przyszłego wykonania, a nie przed skutkami już zaistniałymi.

Uzasadnienie

Instytucja wstrzymania wykonania aktu administracyjnego (art. 61 § 3 P.p.s.a.) ma na celu ochronę strony przed skutkami, które mogą wyniknąć z wykonania zaskarżonej decyzji w przyszłości. Jeśli decyzja została już wykonana, a jej skutki zaistniały, wniosek o wstrzymanie jej wykonania traci swój cel i staje się bezprzedmiotowy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (8)

Główne

p.p.s.a. art. 61 § § 3

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności możliwe jest, gdy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Instytucja ta ma zastosowanie do decyzji, które nadają się do wykonania i mają być wykonane w przyszłości. W przypadku, gdy decyzja została już wykonana, wniosek o wstrzymanie jej wykonania staje się bezprzedmiotowy.

u.o. Policji art. 45 § ust. 3

Ustawa o Policji

Podstawa prawna zwolnienia ze służby w przypadku popełnienia czynu o znamionach przestępstwa lub przestępstwa skarbowego, gdy jego popełnienie jest oczywiste i uniemożliwia pozostanie w służbie.

k.p.a. art. 108 § § 1

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa prawna nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności ze względu na ważny interes społeczny.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 61 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepis dotyczący rozpoznawania zażaleń.

p.p.s.a. art. 197 § § 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepis dotyczący rozpoznawania zażaleń.

u.o. Policji art. 43 § ust. 3

Ustawa o Policji

u.o. Policji art. 41 § ust. 2 pkt 8

Ustawa o Policji

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wniosek o wstrzymanie wykonania rozkazu personalnego jest bezprzedmiotowy, ponieważ rozkaz został już wykonany (funkcjonariusz został zwolniony ze służby).

Odrzucone argumenty

Argument skarżącego, że instytucja wstrzymania wykonania powinna być stosowana nawet po wykonaniu decyzji, aby uniknąć sytuacji niepewności i braku środków do życia przez długi czas.

Godne uwagi sformułowania

instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest postrzegana jako tymczasowa ochrona osoby, która wniosek taki składa, przed ewentualnymi skutkami kontrolowanego przez sąd działania organu administracji publicznej. W sytuacji, gdy decyzja została już wykonana, wniosek o wstrzymanie jej wykonania staje się bezprzedmiotowy. Skoro bowiem postanowienie sądu ma uchronić stronę przed skutkami wykonania decyzji, to jej wykonanie niweczy cel zastosowania instytucji przewidzianej w art. 61 § 3 p.p.s.a.

Skład orzekający

Rafał Stasikowski

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie utrwalonej linii orzeczniczej dotyczącej bezprzedmiotowości wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji, która została już wykonana. Dotyczy sytuacji funkcjonariuszy służb mundurowych, ale zasada jest ogólna."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy skutki wykonania decyzji administracyjnej już nastąpiły przed rozpoznaniem wniosku o wstrzymanie jej wykonania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważną zasadę proceduralną dotyczącą wstrzymania wykonania decyzji administracyjnych, która może mieć znaczenie praktyczne dla wielu stron postępowań. Choć nie zawiera nietypowych faktów, stanowi przykład stosowania przepisów P.p.s.a.

Czy można wstrzymać wykonanie decyzji, która już została wykonana? Sąd wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III OZ 507/22 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2022-09-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-07-27
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Rafał Stasikowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6192 Funkcjonariusze Policji
Sygn. powiązane
II SA/Rz 417/22 - Wyrok WSA w Rzeszowie z 2022-11-23
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Rafał Stasikowski po rozpoznaniu w dniu 6 września 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia P. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 8 czerwca 2022 r., sygn. akt II SA/Rz 417/22 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonego rozkazu personalnego w sprawie ze skargi P. K. na rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w Rzeszowie z dnia 31 stycznia 2022 r., nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Postanowieniem z 8 czerwca 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny
w Rzeszowie odmówił skarżącemu wstrzymania wykonania zaskarżonego rozkazu personalnego w przedmiocie zwolnienia ze służby. W uzasadnieniu wskazał, że zaskarżonym rozkazem personalnym Komendant Wojewódzki Policji w Rzeszowie utrzymał w mocy rozkaz personalny Komendanta Miejskiego Policji w Rzeszowie z 16 listopada 2021 r. w przedmiocie zwolnienia P. K. ze służby w Policji z dniem [...] grudnia 2021 r., nadając decyzji rygor natychmiastowej wykonalności ze względu na ważny interes społeczny, który jest tożsamy z interesem służby.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na ww. rozkaz personalny skarżący zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego rozkazu personalnego, gdyż zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uzasadniając wniosek skarżący wskazał, że utracił jedyne źródło dochodu, w związku z tym brak wstrzymania wykonania rozkazu może doprowadzić do sytuacji, w której skarżący przez nawet kilka lat będzie musiał funkcjonować w stanie niepewności, bez środków do życia, co wiąże się z ryzykiem poniesienia znacznej szkody.
Odmawiając wstrzymania zaskarżonego rozkazu personalnego Sąd pierwszej instancji podniósł, że objęcie skarżącego ochroną przewidzianą w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329; dalej: "p.p.s.a.") może mieć miejsce w przypadku zaskarżenia decyzji, która nadaje się do wykonania i która ma być w przyszłości wykonana.
W sytuacji, gdy decyzja została już wykonana, wniosek o wstrzymanie jej wykonania staje się bezprzedmiotowy.
Z akt sprawy wynika, że zaskarżony rozkaz personalny wydano na podstawie art. 45 ust. 3 w zw. z art. 43 ust. 3 i art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 1882 ze zm.), tj. popełnienia czynu o znamionach przestępstwa albo przestępstwa skarbowego, jeżeli popełnienie czynu jest oczywiste i uniemożliwia jego pozostanie w służbie. Datę zwolnienia skarżącego ze służby określono na dzień [...] grudnia 2021 r. Rozkazowi nadano rygor natychmiastowej wykonalności na podstawie art. 108 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.) ze względu na ważny interes społeczny, który jest tożsamy z interesem służby, co oznacza, że rozkaz personalny został już wykonany.
Ponadto w ocenie Sądu pierwszej instancji skarżący nie uzasadnił w wystarczający sposób wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego rozkazu personalnego.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł skarżący, podnosząc w szczególności, że przyjęcie, iż wniosek o wstrzymanie wykonania aktu jest bezprzedmiotowy wskutek wykonania decyzji, w znaczącej większości przypadków pozbawiałoby sensu instytucję przewidzianą w art. 61 p.p.s.a.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie jest zasadne.
Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności możliwe jest wówczas, gdy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Przyznanie stronie skarżącej ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi odstępstwo od ogólnej reguły wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Przesłanki jakimi powinien kierować się sąd przy rozstrzyganiu takiego wniosku w sposób wyczerpujący zostały określone w art. 61 § 3 p.p.s.a., w myśl którego są nimi: niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przesłanki te należy wiązać z sytuacją, która może powstać, gdy zaskarżony do sądu akt administracyjny zostanie wykonany, a następnie na skutek uwzględnienia skargi akt ten zostanie wzruszony. Wykazanie istnienia tych przesłanek spoczywa na stronie.
Sąd pierwszej instancji trafnie zwrócił uwagę, że w orzecznictwie sądów administracyjnych jednolicie przyjmuje się, że brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sytuacji, gdy skutki, które wynikają z wykonania aktu lub czynności, już wystąpiły, bowiem instytucja wstrzymania wykonania określonego aktu lub czynności jest postrzegana jako tymczasowa ochrona osoby, która wniosek taki składa, przed ewentualnymi skutkami kontrolowanego przez sąd działania organu administracji publicznej.
Prawidłowo Sąd ten wskazał, że objęcie skarżącego ochroną przewidzianą w art. 61 § 3 p.p.s.a. może mieć zatem miejsce w przypadku zaskarżenia decyzji, która nadaje się do wykonania i która ma być w przyszłości wykonana. W sytuacji, gdy decyzja została już wykonana, wniosek o wstrzymanie jej wykonania staje się bezprzedmiotowy. Skoro bowiem postanowienie sądu ma uchronić stronę przed skutkami wykonania decyzji, to jej wykonanie niweczy cel zastosowania instytucji przewidzianej w art. 61 § 3 p.p.s.a. (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 lutego 2021 r., sygn. akt III OSK 3922/21, z 12 lutego 2019 r., sygn. akt I OSK 77/19, z 14 lipca 2020 r., sygn. akt I OSK 882/20; dostępne na cbois.nsa.gov.pl).
Wbrew twierdzeniom skarżącego nie o każdej decyzji, której nadano rygor natychmiastowej wykonalności, można powiedzieć, że jest już wykonana. To nie sama okoliczność nadania tego rygoru spowodowała bezprzedmiotowość wniosku skarżącego o wstrzymanie wykonania rozkazu personalnego, lecz fakt, że rozkaz ten już wykonano, tj. skarżący został zwolniony ze służby w Policji z dniem [...] grudnia 2021 r., a więc przed dniem rozpoznania przedmiotowego wniosku.
Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI