III OZ 506/24

III OZ 506/24 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2024-11-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-10-31
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Zbigniew Ślusarczyk /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne
Wstrzymanie wykonania aktu
Sygn. powiązane
II SA/Bd 458/24 - Wyrok WSA w Bydgoszczy z 2025-02-25
Skarżony organ
Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 61 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk po rozpoznaniu w dniu 27 listopada 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia B.P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 17 lipca 2024 r. sygn. akt II SA/Bd 458/24 odmawiające wstrzymania zaskarżonego rozstrzygnięcia w sprawie ze skargi B. P. na rozstrzygnięcie Rektora [...] z dnia 4 kwietnia 2024 r. nr WNEiP.423.39.2024 w przedmiocie skreślenia z listy studentów postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Postanowieniem z 17 lipca 2024 r., sygn. akt II SA/Bd 458/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, na podstawie art. art. 61 § 3 i 5 ustawy
z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935; dalej jako p.p.s.a.), odmówił wstrzymania zaskarżonego rozstrzygnięcia Rektora [...] z dnia 4 kwietnia 2024 r. nr WNEiP.423.39.2024 w przedmiocie skreślenia z listy studentów.
W uzasadnieniu ww. postanowienia WSA w Bydgoszczy podał, że w treści skargi skarżący zamieścił wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego rozstrzygnięcia z uwagi na trudne do odwrócenia skutki. W piśmie z 14 czerwca
2024 r. skarżący dodał, że brak wstrzymania wykonania decyzji o skreśleniu spowoduje nieodwracalne skutki w postaci konieczności powtarzania roku
i ukończenia studiów rok później.
Sąd I instancji uznał, że wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego rozstrzygnięcia nie zasługuje na uwzględnienie.
W tym zakresie WSA w Bydgoszczy wyjaśnił, że ostateczna decyzja o skreśleniu z listy studentów pozbawiła skarżącego statusu studenta. W następstwie jej wydania zachodzi niedopuszczalność dalszego kontynuowania studiów, co w istocie oznacza, że decyzja o skreśleniu z listy studentów została wykonana. Okoliczności tej nie kwestionuje strona skarżąca, stwierdzając wprost z skardze, że sporną decyzją doszło do skreślenia studenta z listy.
Wg Sądu I instancji, w zaistniałych okolicznościach skutki już wykonanej decyzji mogą być zniwelowane jedynie przez pozytywne dla skarżącego orzeczenie sądu uwzględniające skargę, a nie przez wydanie postanowienia o wstrzymaniu wykonania decyzji. W obecnej sytuacji wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji stanowiłoby w istocie uchylenie skutków decyzji bez rozpoznania skargi na tę decyzję, co prowadziłoby do obejścia prawa. Sąd wyjaśnił też, że swój materialnoprawny skutek ostateczna decyzja o skreśleniu z listy studentów wywiera już z momentem jej wydania i doręczenia stronie. Nie wymaga ona, poza ewentualnym wykonaniem następczych czynności materialno-technicznych polegających na uczynieniu odpowiedniej adnotacji w ewidencji studentów, wykreślenia z listy studentów danego roku, żadnych dalszych aktów lub czynności warunkujących wykonanie decyzji. Stąd też, zdaniem sądu, wstrzymanie wykonania decyzji nie może być utożsamiane z czasowym wstrzymaniem czy też zawieszeniem skutków faktycznych i prawnych decyzji już wykonanej. Dopiero wyeliminowanie przez sąd administracyjny z obrotu prawnego ostatecznej decyzji o skreśleniu z listy studentów może zniweczyć skutki takiej decyzji, powodując odzyskanie przez skarżącego statusu studenta, a zatem restytucję pożądanej przez skarżącego sytuacji prawnej.
Odnosząc się z kolei do argumentacji wniosku Sąd I instancji stwierdził, że skarżący nie wykazał, aby wykonanie zaskarżonej decyzji miało wywołać znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki. Za takie okoliczności, jak stwierdził dalej Sąd, nie można uznać samego zaprzestania kształcenia (wykładów i zajęć), bowiem przerwanie toku studiów jest zwyczajnym skutkiem decyzji o skreśleniu z listy studentów.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł skarżący, zaskarżając je w całości. Sądowi I instancji zarzucił: 1. naruszenie art. 141 § 1 pkt 4 w związku z art. 193 p.p.s.a. poprzez błędne uznanie, że decyzja Rektora [...] z dnia 4 kwietnia 2024 r. nr WNEiP.42.39.2024 o skreśleniu z listy studentów na kierunku Finanse i Rachunkowość została już wykonana w sytuacji, gdy organ nie określił terminu skreślenia (wykonania), 2. naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez przedwczesne merytoryczne rozpoznanie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji i niedostrzeżenie przez Wojewódzki Sąd Administracji
w Bydgoszczy, że decyzja Rektora [...] z dnia 4 kwietnia 2024 r., pozbawiona terminu skreślenia z listy studentów wydana została
z rażącym naruszeniem prawa, to jest wadą skutkującą nieważnością decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz zasądzenie na jego rzecz od organu kosztów postępowania według norm prawem przepisanych.
W odpowiedzi na zażalenie, organ wniósł o jego oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz.U.
z 2024 r., poz. 935) - zwanej dalej p.p.s.a., zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, o których mowa w § 1 cytowanego przepisu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący nie przedstawił argumentacji przemawiającej za zasadnością zastosowania ochrony tymczasowej na czas toczącego się postępowania sądowego. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu nie może prowadzić do przyznania stronie dodatkowych uprawnień lub restytucji praw, które utraciła. Jeżeli zatem skarżący utracił status studenta na skutek skreślenia jej z listy studentów, to sąd administracyjny w ramach udzielenia ochrony tymczasowej nie może mu przywrócić tego statutu i to jedynie na czas trwania postępowania sądowego.
Ponadto kluczowym w sprawie jest fakt, że zaskarżona decyzja została już wykonana, a zatem nie można wstrzymać jej wykonania.
Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. oddalił wniesione zażalenie
Odnosząc się do wniosku zawartego w zażaleniu w zakresie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego, należy stwierdzić, że zgodnie z art. 209 p.p.s.a. wniosek strony o zwrot kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, art. 203
i art. 204 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny, co do zasady nie jest uprawniony do zasądzenia zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego w orzeczeniu, które nie jest jednym z orzeczeń, o których mowa w art. 209 p.p.s.a. Brak jest w tym przepisie podstaw do zamieszczania orzeczenia o zwrocie kosztów postępowania w innych orzeczeniach, kończących postępowanie w danej instancji, niż wymienione w tym przepisie (zob. uchwała składu siedmiu sędziów NSA z 4.02.2008 r., I OPS 4/07).