III OZ 498/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA uchylił postanowienie WSA o odrzuceniu skargi kasacyjnej z powodu niewłaściwej weryfikacji podpisu elektronicznego pełnomocnictwa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę kasacyjną z powodu braku podpisu elektronicznego na pełnomocnictwie. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił to postanowienie, uznając, że sąd pierwszej instancji nie zbadał wystarczająco dowodów przedstawionych przez pełnomocnika skarżącego, w tym zrzutów ekranu i kodów źródłowych, które mogły potwierdzać prawidłowe złożenie podpisu zaufanego. Sąd podkreślił, że wątpliwości należy rozstrzygać na korzyść strony.
Sprawa dotyczyła zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, które odrzuciło skargę kasacyjną M. P. od wyroku WSA oddalającego skargę na bezczynność Wójta Gminy Ożarowice w przedmiocie dostępu do informacji publicznej. Podstawą odrzucenia skargi kasacyjnej był brak podpisu elektronicznego na pełnomocnictwie procesowym, mimo wezwania do uzupełnienia tego braku. Pełnomocnik skarżącego twierdził, że pełnomocnictwo zostało podpisane elektronicznie podpisem zaufanym, a sąd pierwszej instancji nieprawidłowo zweryfikował ten podpis, używając jedynie programu EZD, który nie wykrył podpisu. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że sąd pierwszej instancji przedwcześnie odrzucił skargę kasacyjną, nie wyjaśniając wszystkich istotnych okoliczności i nie badając w pełni dowodów przedstawionych przez pełnomocnika, takich jak zrzuty ekranu i kody źródłowe. Sąd podkreślił, że weryfikacja podpisu powinna być dokonana przy użyciu różnych dostępnych programów, a wszelkie wątpliwości należy rozstrzygać na korzyść strony. W związku z tym NSA uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, sąd pierwszej instancji nieprawidłowo odrzucił skargę kasacyjną, ponieważ nie zbadał wystarczająco dowodów przedstawionych przez pełnomocnika skarżącego i przedwcześnie orzekł o odrzuceniu skargi.
Uzasadnienie
Sąd pierwszej instancji odrzucił skargę kasacyjną z powodu braku podpisu elektronicznego na pełnomocnictwie, mimo że pełnomocnik przedstawił dowody (zrzuty ekranu, kody źródłowe) sugerujące prawidłowe złożenie podpisu zaufanego. NSA uznał, że sąd pierwszej instancji powinien był dokładniej zweryfikować te dowody, używając różnych programów do weryfikacji podpisu elektronicznego, a nie tylko jednego, który nie wykrył podpisu. Wątpliwości należy rozstrzygać na korzyść strony.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (3)
Główne
p.p.s.a. art. 178
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak również skargę kasacyjną, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 185 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 197 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pełnomocnik skarżącego prawidłowo uzupełnił brak formalny skargi kasacyjnej poprzez złożenie pełnomocnictwa opatrzonego podpisem zaufanym. Sąd pierwszej instancji nie zbadał wystarczająco dowodów przedstawionych przez pełnomocnika, w tym zrzutów ekranu i kodów źródłowych, które potwierdzały złożenie podpisu. Wątpliwości co do prawidłowości złożenia podpisu elektronicznego powinny być rozstrzygane na korzyść strony.
Odrzucone argumenty
Pełnomocnictwo procesowe nie zawierało podpisu elektronicznego, co stanowiło brak formalny skargi kasacyjnej.
Godne uwagi sformułowania
nie uprawniało to jednak sądu do odrzucenia skargi kasacyjnej bez wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy w sprawie należało więc zweryfikować tenże podpis za pomocą innych dostępnych programów ewentualne wątpliwości należy rozstrzygać na korzyść strony
Skład orzekający
Rafał Stasikowski
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Prawidłowa weryfikacja podpisów elektronicznych w postępowaniu sądowym, obowiązek sądu do wyjaśniania wątpliwości na korzyść strony, znaczenie dowodów w postaci zrzutów ekranu i kodów źródłowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku podpisu elektronicznego na pełnomocnictwie w postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu technologicznego w postępowaniu sądowym – weryfikacji podpisów elektronicznych, co jest istotne dla praktyków prawa.
“Sąd nie odrzuci skargi, jeśli nie sprawdził wszystkich dowodów na podpis elektroniczny!”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII OZ 498/24 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2024-12-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-10-17
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Rafał Stasikowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi kasacyjnej
Sygn. powiązane
III SAB/Gl 371/23 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2024-01-10
III OSK 329/25 - Wyrok NSA z 2025-05-22
Skarżony organ
Wójt Gminy
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
ART.178
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Rafał Stasikowski po rozpoznaniu w dniu 4 grudnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 5 sierpnia 2024 r., sygn. akt III SAB/Gl 371/23 o odrzuceniu skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 10 stycznia 2024 r., sygn. akt III SAB/Gl 371/23 w sprawie ze skargi M. P. na bezczynność Wójta Gminy Ożarowice w przedmiocie dostępu do informacji publicznej postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie.
Uzasadnienie
Postanowieniem z 10 stycznia 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny
w Gliwicach odrzucił ww. skargę kasacyjną. W uzasadnieniu wskazał, że wyrokiem z 10 stycznia 2024 r. sąd ten oddalił skargę M. P. na bezczynność Wójta Gminy Ożarowice w przedmiocie dostępu do informacji publicznej. Pismem z 18 marca 2024 r. pełnomocnik skarżącego wniósł skargę kasacyjną od powyższego wyroku. Do skargi kasacyjnej zostało dołączone pełnomocnictwo dla radcy prawnego J. G., które w ocenie sądu nie zawierało podpisu elektronicznego. Zarządzeniem z 10 kwietnia 2024 r. pełnomocnik skarżącego została wezwana do uzupełnienia braku formalnego skargi kasacyjnej, w terminie 7 dni, pod rygorem jej odrzucenia, poprzez złożenie pełnomocnictwa procesowego w formie elektronicznej podpisanego podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym bądź podpisem osobistym. Wezwanie zostało doręczone pełnomocnik skarżącego za pośrednictwem platformy e-PUAP, na jej adres e-PUAP 11 kwietnia 2024 r. Pełnomocnik skarżącego 11 kwietnia 2024 r. pismem przewodnim, będącym odpowiedzią na wezwanie, nadesłała pełnomocnictwo. Pismo przewodnie zawierało elektroniczny podpis, ale dołączone do niego pełnomocnictwo takiego podpisu nie zawierało.
W tych okolicznościach sprawy, powołując się na uchwałę NSA z 6 grudnia 2021 r., I FPS 2/21, na podstawie art. 178 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej: "p.p.s.a."), sąd I instancji odrzucił skargę kasacyjną.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł skarżący. Wskazał w nim, że wbrew twierdzeniom sądu I instancji, pełnomocnik zrealizowała wezwanie, wysyłając w załączeniu pełnomocnictwo opatrzone podpisem elektronicznym złożonym przez skarżącego za pośrednictwem profilu zaufanego. Wskazał, że być może Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach nie zwrócił uwagi, że podpis mocodawcy znajduje się w prawym górnym rogu albo w sposób nieprawidłowy otworzył załącznik. Pełnomocnik, sporządzając niniejsze zażalenie, wielokrotnie pobrała i otworzyła załączone pełnomocnictwo i nie ma wątpliwości, że ten podpis się tam znajduje.
W piśmie z 12 września 2024 r. skarżący załączył zrzuty ekranu komputera potwierdzające podjęcie przez skarżącego czynności podpisu pod pełnomocnictwami z 1.03.2024 r. i 11.04.2024 r. przy pomocy ważnego podpisu zaufanego wraz
z wyciągiem z kodu źródłowego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie zasługiwało na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 178 p.p.s.a. wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak również skargę kasacyjną, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie.
W niniejszej sprawie podstawą do odrzucenia skargi kasacyjnej było ustalenie sądu I instancji, że pełnomocnik skarżącego nie uzupełniła w zakreślonym terminie braku formalnego skargi kasacyjnej przez złożenie pełnomocnictwa procesowego udzielonego jej przez skarżącego w formie elektronicznej podpisanego podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym bądź podpisem osobistym. Bezspornie w zakreślonym terminie pełnomocnik przesłała do sądu dokument pełnomocnictwa w formie elektronicznej, na którym widnieje oznaczenie "podpis zaufany", z którego wynika: "dokument podpisany elektronicznie podpisem zaufanym" w dacie "11.04.2024 17:36:02 [GMT+2]". Weryfikacja tego dokumentu wykazała, że dokument ten nie zawiera podpisu i zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego sąd I instancji trafnie nabrał wątpliwości co do prawidłowości wykonania tego wezwania. Nie uprawniało to jednak sądu do odrzucenia skargi kasacyjnej bez wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy, na które to później powoływała się pełnomocnik skarżącego. Mianowicie
w zażaleniu pełnomocnik podniosła, że jej zdaniem wezwanie sądu zostało wykonane prawidłowo, na dowód czego przesłała kody źródłowe oraz zrzuty ekranu.
Sąd z urzędu stwierdza, że na gruncie procedury administracyjnej dopuszczono różne programy do weryfikacji podpisu elektronicznego w tym: podpisywarka (na stronie moj.gov.pl), program Szafir, program Sigillum oraz program EZD. Z akt sprawy wynika, że weryfikacja dokumentu pełnomocnictwa załączonego do skargi kasacyjnej dokonywana była jedynie za pośrednictwem programu EZD, który to program nie wykrywał podpisu ("Dokument nie zawiera podpisu" – k. 90 akt). Tymczasem dokument ten został złożony w formie pliku pdf. podpisanego za pośrednictwem strony rządowej. W sprawie należało więc zweryfikować tenże podpis za pomocą innych dostępnych programów już na etapie badania braków formalnych skargi, a najpóźniej w sytuacji, w której w sprawie sąd I instancji powziął wątpliwości co do prawidłowości wykonania wezwania do uzupełnienia braku.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego załączone przez pełnomocnik skarżącego dowody wskazują na to, że w sprawie niewyjaśnione pozostały wątpliwości, które nie pozwalają na jednoznaczne stwierdzenie, czy w istocie pełnomocnik nie uzupełniła prawidłowo braku skargi kasacyjnej w postaci braku podpisu elektronicznego załączonego pełnomocnictwa. Należy zwrócić uwagę, że wątpliwości te pojawiły się jeszcze przed wydaniem zaskarżonego postanowienia, zatem sąd I instancji powinien się do nich odnieść, czego jednak nie uczynił, a więc przedwcześnie orzekł o odrzuceniu skargi kasacyjnej na podstawie art. 178 p.p.s.a.
Sąd I instancji zbada i oceni dowody przedstawione przez pełnomocnik skarżącego już po wydaniu zaskarżonego postanowienia, w tym w toku postępowania zażaleniowego. Należy pamiętać, że ewentualne wątpliwości należy rozstrzygać na korzyść strony.
Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI