III OZ 491/25

Naczelny Sąd Administracyjny2025-10-08
NSAAdministracyjneŚredniansa
opłata kancelaryjnawydrukdokument elektronicznydoręczeniesądy administracyjnedostęp do informacji publicznejkoszty postępowanianadmierny formalizm

NSA uchylił zarządzenie WSA wzywające organ do uiszczenia opłaty kancelaryjnej za wydruk pisma, uznając je za nadmierny formalizm.

NSA rozpatrzył zażalenie Inspektora Sanitarnego na zarządzenie WSA wzywające do uiszczenia opłaty kancelaryjnej za wydruk pisma. Sąd pierwszej instancji uznał, że opłata jest należna za wydruk pisma wniesionego elektronicznie, sporządzony w celu doręczenia stronie niekorzystającej z komunikacji elektronicznej. NSA uchylił to zarządzenie, stwierdzając nadmierny formalizm, ponieważ wydruk pisma znajdował się już w aktach sprawy i wystarczyło go uwierzytelnić i doręczyć.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego na zarządzenie asesora sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu. Zarządzenie to wzywało organ do uiszczenia opłaty kancelaryjnej w kwocie 2,50 zł za wydruk pisma, które stanowiło odpowiedź na skargę w przedmiocie dostępu do informacji publicznej. Opłata miała być pobrana za wydruk sporządzony w celu doręczenia skarżącej, która nie korzysta z komunikacji elektronicznej. NSA uznał, że zarządzenie było wynikiem nadmiernego formalizmu procesowego. Sąd wskazał, że zgodnie z przepisami, opłata kancelaryjna jest pobierana za wydruki pism wniesionych w formie elektronicznej, sporządzane w celu doręczenia stronom niekorzystającym z tej formy komunikacji. Jednakże w tej konkretnej sprawie, wydruk pisma znajdował się już w aktach sprawy, ponieważ organ nadesłał go razem z odpowiedzią na skargę. W związku z tym, zdaniem NSA, nie było potrzeby wykonywania kolejnego wydruku i obciążania organu dodatkowymi kosztami. Wystarczające było uwierzytelnienie istniejącego wydruku i jego doręczenie skarżącej. W konsekwencji, NSA uchylił zaskarżone zarządzenie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, w sytuacji gdy wydruk pisma wniesionego elektronicznie znajduje się już w aktach sprawy i ma zostać doręczony stronie, nie ma potrzeby wykonywania kolejnego wydruku i obciążania organu opłatą kancelaryjną.

Uzasadnienie

NSA uznał, że wezwanie do uiszczenia opłaty kancelaryjnej za wydruk pisma, które już znajdowało się w aktach sprawy i miało być doręczone stronie, stanowiło nadmierny formalizm procesowy. Wystarczające było uwierzytelnienie istniejącego wydruku.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (11)

Główne

p.p.s.a. art. 185 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 198

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 47 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 235a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 220 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 199

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 211

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 212 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 3 czerwca 2019 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych art. 1 § ust. 3

Ustawa z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne art. 16 § ust. 3

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wydruk pisma wniesionego elektronicznie, który miał być doręczony stronie, znajdował się już w aktach sprawy, co wykluczało potrzebę pobierania dodatkowej opłaty kancelaryjnej za jego ponowne sporządzenie.

Godne uwagi sformułowania

wykazał się nadmiernym formalizmem procesowym nie było zatem potrzeby wykonywania kolejnego wydruku tego samego pisma i obciążania w ten sposób dodatkowymi kosztami organu, a jedynie uwierzytelnienie znajdującego się w aktach wydruku i doręczenie go skarżącej.

Skład orzekający

Mirosław Wincenciak

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących opłat kancelaryjnych w sądach administracyjnych, zwłaszcza w kontekście pism elektronicznych i sytuacji, gdy wydruk znajduje się już w aktach sprawy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy wydruk pisma elektronicznego jest już fizycznie obecny w aktach sprawy i ma być doręczony stronie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy praktycznego aspektu kosztów sądowych i interpretacji przepisów proceduralnych, co jest istotne dla prawników procesowych, ale może być mniej interesujące dla szerszej publiczności.

Czy sąd może żądać opłaty za wydruk, który już ma w aktach? NSA wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III OZ 491/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-10-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-08-18
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Mirosław Wincenciak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Koszty sądowe
Sygn. powiązane
I SAB/Op 53/25 - Postanowienie WSA w Opolu z 2025-12-30
Skarżony organ
Inspektor Sanitarny
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone zarządzenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 47 § 3 i art. 235a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosław Wincenciak po rozpoznaniu w dniu 8 października 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] na zarządzenie asesora sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 14 lipca 2025 r. sygn. akt I SAB/Op 53/25 w przedmiocie wezwania do uiszczenia opłaty kancelaryjnej w sprawie ze skargi M.G. na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] w przedmiocie dostępu do informacji publicznej postanawia uchylić zaskarżone zarządzenie.
Uzasadnienie
Asesor sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu zarządzeniem z dnia 14 lipca 2025 r. sygn. akt I SAB/Op 53/25, powołując się na art. 220 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej w skrócie: "p.p.s.a.") oraz § 1 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 3 czerwca 2019 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2019 r., poz. 1090), wezwał Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] (dalej w skrócie: "PPIS" lub "organ") do uiszczenia opłaty kancelaryjnej za wydruk pisma z dnia 3 lipca 2025 r. (stanowiącego odpowiedź na skargę M.G. na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] w przedmiocie dostępu do informacji publicznej) w kwocie 2,50 zł, w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania.
Powyższe zarządzenie stało się przedmiotem zażalenia organu do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z generalną zasadą odpłatności wymiaru sprawiedliwości, strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej (art. 199 p.p.s.a.). Do kosztów sądowych należą m.in. opłaty sądowe, na które składają się wpis i opłata kancelaryjna (art. 211 i art. 212 § 1 p.p.s.a.).
W świetle art. 47 § 3 p.p.s.a., w przypadku pism i załączników wnoszonych w formie dokumentu elektronicznego odpisów nie dołącza się. W celu doręczania dokumentów stronom, które nie stosują środków komunikacji elektronicznej do odbioru pism, sąd sporządza kopie dokumentów elektronicznych w postaci uwierzytelnionych wydruków, z zachowaniem wymogów określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 16 ust. 3 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne. Z kolei w świetle art. 235a p.p.s.a., opłatę kancelaryjną pobiera się również za wydruki pism i załączników wniesionych w formie dokumentu elektronicznego sporządzane w celu ich doręczenia stronom, które nie posługują się środkami komunikacji elektronicznej do odbioru pism. Konsekwencje nieuiszczenia tej opłaty określa art. 220 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona opłata, w tym opłata, o której mowa w art. 235a. W tym przypadku, z zastrzeżeniem § 2, 3 i 3a, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. W razie bezskutecznego upływu tego terminu przewodniczący wydaje zarządzenie o pozostawieniu pisma bez rozpoznania.
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie, bowiem asesor sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu wykazał się nadmiernym formalizmem procesowym i w konsekwencji niezasadnie wystosował do organu zarządzenie z dnia 14 lipca 2025 r., wzywające go do uiszczenia opłaty kancelaryjnej w kwocie 2,50 zł za wydruk stanowiącego odpowiedź na skargę pisma z dnia 3 lipca 2025 r., celem doręczenia go skarżącej, która nie stosuje środków komunikacji elektronicznej do odbioru pism. Należy zauważyć, iż wydruk w/w pisma (wniesionego w formie dokumentu elektronicznego) znajdował się już w aktach sprawy, gdyż organ nadesłał go razem z odpowiedzią na skargę właśnie w celu przesłania go przez Sąd stronie skarżącej. W okolicznościach tej konkretnej sprawy nie było zatem potrzeby wykonywania kolejnego wydruku tego samego pisma i obciążania w ten sposób dodatkowymi kosztami organu, a jedynie uwierzytelnienie znajdującego się w aktach wydruku i doręczenie go skarżącej.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 i art. 198 p.p.s.a., orzekł, jak w sentencji postanowienia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI