III OZ 489/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie studenta na odmowę przywrócenia terminu do wniesienia sprzeciwu, uznając brak uprawdopodobnienia winy w uchybieniu terminu z powodu choroby.
Student W. M. złożył zażalenie na postanowienie WSA odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia sprzeciwu od zarządzenia referendarza sądowego w sprawie odmowy przyznania stypendium dla osób niepełnosprawnych. Student argumentował, że uchybienie terminu nastąpiło z powodu pogorszenia stanu zdrowia. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie, stwierdzając, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu, gdyż nie przedstawił dokumentacji medycznej potwierdzającej nagłe i niespodziewane zaostrzenie choroby uniemożliwiające podjęcie czynności lub zlecenie ich innej osobie.
Sprawa dotyczyła zażalenia W. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, które odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia sprzeciwu od zarządzenia starszego referendarza sądowego. Zarządzenie to dotyczyło odmowy przyznania prawa pomocy W. M. w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego i ustanowienia pełnomocnika z urzędu w sprawie skargi na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej odmawiającej przyznania stypendium dla osób niepełnosprawnych. Student złożył sprzeciw po terminie, wnioskując o jego przywrócenie z powodu choroby. Sąd pierwszej instancji wezwał go do uprawdopodobnienia braku winy, czego student nie uczynił, co skutkowało odmową przywrócenia terminu. W zażaleniu do NSA student podniósł, że jego stan zdrowia psychicznego i fizycznego uległ znacznemu pogorszeniu w okresie, gdy powinien złożyć sprzeciw. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie, podkreślając, że choroba może być podstawą do przywrócenia terminu, ale wymaga uprawdopodobnienia braku winy poprzez wykazanie, że przeszkoda była nagła, niespodziewana i niemożliwa do przezwyciężenia, najlepiej udokumentowana zaświadczeniem lekarskim. Sąd uznał, że student nie sprostał temu wymogowi, nie przedstawiając odpowiedniej dokumentacji medycznej.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, choroba może stanowić podstawę do przywrócenia terminu, jednak strona musi uprawdopodobnić brak winy w uchybieniu terminu, wykazując, że choroba miała charakter nagły i niespodziewany, stanowiła przeszkodę niemożliwą do przezwyciężenia oraz uniemożliwiła wyręczenie się inną osobą.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu, ponieważ nie przedstawił dokumentacji medycznej potwierdzającej, że jego stan zdrowia znacząco i nieprzewidzianie się pogorszył w okresie upływu terminu, uniemożliwiając mu podjęcie czynności lub zlecenie ich innej osobie.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (4)
Główne
p.p.s.a. art. 86 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd może postanowić o przywróceniu terminu, o ile strona uprawdopodobni, że niedotrzymanie terminu nastąpiło bez jej winy.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 85
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Czynność w postępowaniu sądowym podjęta po upływie terminu jest bezskuteczna.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
W sprawach nieuregulowanych przepisami ustawy stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania cywilnego.
p.p.s.a. art. 197 § § 1 i § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepisy dotyczące zażaleń.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Argument skarżącego, że choroba psychiczna i fizyczna uniemożliwiła mu terminowe złożenie sprzeciwu, nie został wystarczająco uprawdopodobniony brakiem odpowiedniej dokumentacji medycznej.
Godne uwagi sformułowania
Kryterium braku winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Choroba może stanowić przesłankę uzasadniającą stwierdzenie braku winy w uchybieniu terminu. Konieczne jest jednak wykazanie, że miała ona charakter nagły i niespodziewany. Nie przedstawienie tego rodzaju dokumentacji, uniemożliwia ocenę wiarygodności zaprezentowanych przez skarżącego wyjaśnień.
Skład orzekający
Olga Żurawska - Matusiak
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanki braku winy w kontekście przywrócenia terminu w postępowaniu sądowoadministracyjnym, zwłaszcza w przypadku choroby strony, oraz wymogów dowodowych w tym zakresie."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i wymaga przedstawienia dokumentacji medycznej dla uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje ważne proceduralne wymogi dotyczące przywracania terminów w postępowaniu sądowym, szczególnie w kontekście choroby strony. Jest to istotne dla praktyków prawa, ale może być mniej interesujące dla szerszej publiczności.
“Choroba jako wymówka? Sąd wyjaśnia, kiedy można przywrócić termin procesowy.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII OZ 489/25 - Postanowienie NSA Data orzeczenia 2025-10-10 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2025-08-14 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Olga Żurawska - Matusiak /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów Hasła tematyczne Przywrócenie terminu Skarżony organ Odwoławcza Komisja Dyscyplinarna dla Studentów Treść wyniku Oddalono zażalenie Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 935 art.86, art.184 w zw. z art.197 §1 i §2 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 10 października 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia W. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 12 maja 2025 r. sygn. akt III SPP/Gl 10/25 o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia sprzeciwu na zarządzenie starszego referendarza sądowego z dnia 22 stycznia 2025 r. sygn. akt III SPP/Gl 10/25 w sprawie ze skargi W. M. na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej Y. w X. z dnia 20 kwietnia 2023 r. nr OKS.42604.4.2023 w przedmiocie odmowy przyznania stypendium dla osób niepełnosprawnych postanawia: oddalić zażalenie. Uzasadnienie Postanowieniem z 22 stycznia 2025 r. starszy referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy W. M. (dalej: "skarżący") w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego oraz ustanowienia pełnomocnika z urzędu, w sprawie skargi na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej Y. w X. z dnia 20 kwietnia 2023 r. nr OKS.42604.4.2023, w przedmiocie odmowy przyznania stypendium dla osób niepełnosprawnych. Odpis powyższego postanowienia wraz z pouczeniem o możliwości jego zaskarżenia, w terminie 7 dni od daty jego otrzymania, doręczono skarżącemu 18 lutego 2025 r. 6 marca 2025 r. skarżący złożył sprzeciw od postanowienia wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu. W uzasadnieniu wskazał, że nie dochował terminu ze względu na chorobę. Zarządzeniem z 6 marca 2025 r. skarżący został wezwany do uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. Pomimo skutecznego doręczenia wezwanie pozostało bez odpowiedzi. W powyższych okolicznościach, postanowieniem z 12 maja 2025 r., III SPPP/Gl 10/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odmówił przywrócenia terminu. W uzasadnieniu orzeczenia Sąd pierwszej instancji podkreślił, że we wniosku o przywrócenie terminu konieczne jest uprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminu. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżący nie wywiązał się z tego obowiązku, co determinowało sposób rozstrzygnięcia. 11 czerwca 2025 r. skarżący skierował do Naczelnego Sądu Administracyjnego zażalenie wskazując, że jest osobą z niepełnosprawnością, a jego stan zdrowia psychicznego i fizycznego, w okresie w którym konieczne było terminowe złożenie sprzeciwu, uległ znacznemu pogorszeniu, co uniemożliwiało mu dopełnienie formalności. Jednocześnie wyjaśnił, że obecnie czuje się lepiej, ale wciąż odczuwa skutki choroby, które utrudniają mu samodzielne funkcjonowanie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935, dalej: "p.p.s.a.") czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. W wyjątkowych okolicznościach, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., Sąd może postanowić o przywróceniu terminu, o ile strona uprawdopodobni, że niedotrzymanie terminu nastąpiło bez jej winy. Kryterium braku winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Oceniając wystąpienie tej przesłanki, sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Innymi słowy jedynie zaistnienie wyjątkowych, nieprzewidywalnych i niezależnych od strony okoliczności, których nie mogła usunąć w terminie do dokonania danej czynności, może uzasadniać jego przywrócenie. Obowiązek wykazania należytej staranności w uprawdopodobnieniu braku winy w uchybieniu danego terminu ciąży na podmiocie składającym wniosek o przywrócenie terminu. W orzecznictwie przyjmuje się, że uprawdopodobnienie istnienia danej okoliczności jest środkiem zastępczym wobec dowodu i jako taki nie daje pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie (por. M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda [w:] R. Hauser, M. Wierzbowski, R. Stankiewicz (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. 9, 2025, art. 86.). Co do zasady należy wskazać, że choroba może stanowić przesłankę uzasadniającą stwierdzenie braku winy w uchybieniu terminu. Konieczne jest jednak wykazanie, że miała ona charakter nagły i niespodziewany. Ponadto musi ona stanowić przeszkodę niemożliwą do przezwyciężenia oraz uniemożliwiającą wyręczenie się z obowiązku przez inną osobę. Tego rodzaju okoliczność musi zostać uprawdopodobniona przez stronę. Instytucja uprawdopodobnienia jest dalece mniej rygorystyczna niż udowodnienie danej okoliczności. Nie oznacza to jednak, że wystarczające i adekwatne jest wyłącznie poinformowanie i ogólne przedstawienie symptomów długotrwałej choroby, która dotknęła stronę. W warunkach niniejszej sprawy skarżący nie uprawdopodobnił, że w okresie upływu ustawowego terminu na złożenie sprzeciwu, występujące u niego objawy uległy znacznemu i nieprzewidzianemu zaostrzeniu, uniemożliwiającemu podjęcie czynności lub zlecenie ich dokonania innej osobie. Tego rodzaju okoliczności powinny zostać udokumentowane zaświadczeniem lekarskim, kartą informacyjną z leczenia szpitalnego lub innego rodzaju dokumentem o podobnej charakterystyce. Nie przedstawienie tego rodzaju dokumentacji, uniemożliwia ocenę wiarygodności zaprezentowanych przez skarżącego wyjaśnień. W takim stanie rzeczy należy podzielić ocenę Sądu pierwszej instancji i uznać, że skarżący nie uprawdopodobnił okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a., oddalił zażalenie.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI