III OZ 475/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie radcy prawnego M. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 6 czerwca 2023 r. (sygn. akt IV SA/Wr 664/22), które przyznało mu zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w kwocie 295,20 zł. Sąd pierwszej instancji oparł swoje rozstrzygnięcie na art. 250 § 1 P.p.s.a. oraz przepisach rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej. Pełnomocnik zarzucił naruszenie tych przepisów w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 kwietnia 2023 r. (sygn. akt SK 53/22), który stwierdził niezgodność przepisów dotyczących wysokości opłat za pomoc prawną z urzędu z Konstytucją, w szczególności w zakresie niższych stawek niż minimalne stawki za czynności radców prawnych z wyboru. Naczelny Sąd Administracyjny uznał zażalenie za zasadne, wskazując na wyroki Trybunału Konstytucyjnego (w tym SK 85/22), które podkreśliły brak konstytucyjnego uzasadnienia dla dyskryminującego traktowania pełnomocników z urzędu w porównaniu do pełnomocników z wyboru. Sąd uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu, który uwzględni ją w świetle powyższej oceny prawnej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnianie wniosków o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu według stawek analogicznych do stawek minimalnych dla pełnomocników z wyboru, powołując się na wyroki Trybunału Konstytucyjnego.
Dotyczy spraw, w których przyznawane są koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radców prawnych z urzędu w postępowaniu sądowoadministracyjnym.
Zagadnienia prawne (2)
Czy wysokość opłaty za nieopłaconą pomoc prawną udzieloną z urzędu powinna być ustalana według stawek niższych niż minimalne stawki za czynności radców prawnych z wyboru, w świetle wyroków Trybunału Konstytucyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepisy rozporządzenia dotyczące niższych stawek za pomoc prawną z urzędu są niezgodne z Konstytucją, co uzasadnia przyznanie wynagrodzenia według stawek analogicznych do tych dla pełnomocników z wyboru.
Uzasadnienie
Trybunał Konstytucyjny stwierdził niezgodność przepisów rozporządzenia z Konstytucją, wskazując na brak racjonalnych argumentów uzasadniających dyskryminujące traktowanie pełnomocników z urzędu w porównaniu do pełnomocników z wyboru.
Czy postanowienie WSA dotyczące przyznania kosztów nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu było prawidłowe w świetle orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, postanowienie było wadliwe, ponieważ nie uwzględniło wyroków TK dotyczących równości wynagrodzeń pełnomocników z urzędu.
Uzasadnienie
NSA uznał, że sąd pierwszej instancji powinien był zastosować wyższe stawki wynagrodzenia dla pełnomocnika z urzędu, zgodnie z interpretacją Trybunału Konstytucyjnego.
Przepisy (7)
Główne
P.p.s.a. art. 250 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do przyznania wynagrodzenia pełnomocnikowi z urzędu.
P.p.s.a. art. 185 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
P.p.s.a. art. 197 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
Pomocnicze
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu § § 4 ust. 1
Przepis uznany za niezgodny z Konstytucją w zakresie, w jakim przewiduje niższe stawki niż minimalne stawki za czynności radców prawnych z wyboru.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu § § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c
Określa wysokość opłaty w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych § § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c
Określa stawki minimalne za czynności radców prawnych w sprawach prowadzonych z wyboru.
u.r.p. art. 225 § ust. 2 i 3
Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych
Podstawa do wydania rozporządzenia w sprawie stawek minimalnych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przepisów dotyczących kosztów nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu w związku z wyrokami Trybunału Konstytucyjnego. • Nierówne traktowanie pełnomocników z urzędu w porównaniu do pełnomocników z wyboru, bez konstytucyjnego uzasadnienia.
Godne uwagi sformułowania
brak racjonalnych argumentów, które uzasadniałyby dyskryminujące traktowanie obrońców w zależności od tego, czy działają oni z wyboru, czy też zostali ustanowieni z urzędu. • różnicowanie ich wynagrodzenia (...) nie ma konstytucyjnego uzasadnienia. • Odstępstwo od zasady równości, w tym również równej ochrony praw majątkowych, jest więc niedopuszczalne.
Skład orzekający
Małgorzata Masternak - Kubiak
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnianie wniosków o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu według stawek analogicznych do stawek minimalnych dla pełnomocników z wyboru, powołując się na wyroki Trybunału Konstytucyjnego."
Ograniczenia: Dotyczy spraw, w których przyznawane są koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radców prawnych z urzędu w postępowaniu sądowoadministracyjnym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia finansowego dla prawników wykonujących pomoc prawną z urzędu oraz interpretacji wyroków Trybunału Konstytucyjnego, co jest istotne dla praktyki prawniczej.
“Czy radcy prawni z urzędu powinni zarabiać tyle samo co z wyboru? NSA odsyła do TK.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.