III OZ 468/22

Naczelny Sąd Administracyjny2022-09-06
NSAAdministracyjneŚredniansa
wstrzymanie wykonaniaakt administracyjnywygaśnięcie mandaturektorsądy administracyjnepostępowanie administracyjnezażalenie

NSA oddalił zażalenie na postanowienie WSA odmawiające wstrzymania wykonania aktu wygaszenia mandatu rektora, uznając, że skutki aktu już nastąpiły i nie można ich odwrócić.

Skarżący złożył zażalenie na postanowienie WSA, które odmówiło wstrzymania wykonania aktu Ministra Edukacji i Nauki o wygaśnięciu mandatu rektora. WSA uznał, że wstrzymanie wykonania jest bezprzedmiotowe, ponieważ skutek aktu (wygaśnięcie mandatu) nastąpił już z dniem doręczenia aktu. NSA zgodził się z tym stanowiskiem, podkreślając, że wstrzymanie wykonania służy zapobieganiu szkodom, a nie odwracaniu już zaistniałych skutków, które mogą być naprawione jedynie przez uwzględnienie skargi.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie P. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, które odmówiło wstrzymania wykonania aktu Ministra Edukacji i Nauki z dnia 9 marca 2022 r. dotyczącego wygaśnięcia mandatu rektora. Sąd pierwszej instancji uznał, że wniosek o wstrzymanie wykonania jest bezprzedmiotowy, ponieważ skutek aktu w postaci wygaśnięcia mandatu nastąpił już z dniem doręczenia aktu skarżącemu, co uniemożliwia odwrócenie tych skutków. NSA podzielił to stanowisko, odwołując się do art. 61 § 3 P.p.s.a. Podkreślono, że instytucja wstrzymania wykonania ma na celu zapobieganie szkodom i trudnym do odwrócenia skutkom, a nie niwelowanie skutków, które już nastąpiły. Ciężar wykazania przesłanek wstrzymania spoczywa na stronie wnioskującej, a uprawdopodobnienie nie może opierać się na samych twierdzeniach. NSA stwierdził, że WSA prawidłowo ocenił, iż argumenty skarżącego nie uzasadniają wstrzymania wykonania, zwłaszcza w sytuacji, gdy skutki aktu już się zmaterializowały i mogą być naprawione jedynie przez uwzględnienie skargi.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, wniosek o wstrzymanie wykonania aktu jest bezzasadny, gdy skutki tego aktu już nastąpiły i nie można ich odwrócić, ponieważ instytucja wstrzymania wykonania służy zapobieganiu szkodom, a nie odwracaniu już zaistniałych skutków.

Uzasadnienie

Sąd pierwszej instancji prawidłowo uznał, że skoro skutek aktu w postaci wygaśnięcia mandatu nastąpił z dniem doręczenia aktu, to wstrzymanie wykonania stało się bezprzedmiotowe. NSA potwierdził, że wstrzymanie wykonania służy ochronie przed przyszłymi szkodami, a nie odwracaniu już zaistniałych konsekwencji, które mogą być naprawione jedynie przez uwzględnienie skargi.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (6)

Główne

P.p.s.a. art. 61 § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przesłanką wstrzymania decyzji jest niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Odwrócenie skutków wywołanych wykonaniem zaskarżonego aktu musi być trudniejsze niż zwykle w tego rodzaju przypadkach. Ciężar uprawdopodobnienia spoczywa na stronie wnioskującej.

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 61 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 197 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 197 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dz.U. 2019 poz 2325 art. 61 § 3

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skutek aktu w postaci wygaśnięcia mandatu rektora nastąpił z dniem doręczenia aktu, co czyni wstrzymanie wykonania bezprzedmiotowym. Instytucja wstrzymania wykonania służy zapobieganiu szkodom i trudnym do odwrócenia skutkom, a nie odwracaniu już zaistniałych skutków. Ciężar uprawdopodobnienia przesłanek wstrzymania wykonania spoczywa na stronie wnioskującej.

Godne uwagi sformułowania

skoro skutek zaskarżonej decyzji względem skarżącego zaistniał już w dacie orzekania bezprzedmiotowe stało się wydanie orzeczenia dotyczącego wstrzymania wykonania aktu bowiem nie ma możliwości odwrócenia dokonanych już skutków. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub decyzji powołana została do tymczasowej ochrony przed negatywnymi i nieodwracalnymi skutkami, jakie mógłby dla strony wywołać taki akt, zanim zostanie zbadany przez sąd administracyjny pod względem legalności. To na stronie składającej wniosek w trybie art. 61 § 3 P.p.s.a. ciąży obowiązek wykazania, że zachodzą warunki uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.

Skład orzekający

Małgorzata Pocztarek

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek i ciężaru dowodu w postępowaniu o wstrzymanie wykonania aktu administracyjnego, zwłaszcza w kontekście już zaistniałych skutków."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy skutki aktu już nastąpiły przed rozpatrzeniem wniosku o wstrzymanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy procedury administracyjnej i wstrzymania wykonania aktu, co jest istotne dla prawników procesowych, ale może być mniej interesujące dla szerszej publiczności ze względu na brak nietypowych faktów.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III OZ 468/22 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2022-09-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-07-08
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Małgorzata Pocztarek /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6141 Państwowe szkoły wyższe
Hasła tematyczne
Wstrzymanie wykonania aktu
Sygn. powiązane
III OSK 1011/23 - Wyrok NSA z 2025-02-04
II SA/Wa 753/22 - Wyrok WSA w Warszawie z 2023-01-31
Skarżony organ
Minister Edukacji i Nauki
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 61 par 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Małgorzata Pocztarek po rozpoznaniu w dniu 6 września 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia P. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 maja 2022 r. sygn. akt II SA/Wa 753/22 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu w sprawie ze skargi P. W. na akt Ministra Edukacji i Nauki z dnia 9 marca 2022 r. nr [...] w przedmiocie wygaśnięcia mandatu rektora postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 31 maja 2022 r. sygn. akt II SA/Wa 753/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił wniosek P. W. (dalej jako skarżący) o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu Ministra Edukacji i Nauki z dnia 9 marca 2022 r. nr [...] .
Wojewódzki Sąd Administracyjny w uzasadnieniu postanowienia wskazał, że stosownie o art. art. 61 § 1 P.p.s.a. wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Zgodnie z art. 61 § 3 P.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. WSA w Warszawie odkreślił również, że instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub decyzji powołana została do tymczasowej ochrony przed negatywnymi i nieodwracalnymi skutkami, jakie mógłby dla strony wywołać taki akt, zanim zostanie zbadany przez sąd administracyjny pod względem legalności. Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy WSA w Warszawie zwrócił szczególną uwagę na fakt, że w niniejszej sprawie względem skarżącego skutek zaskarżonego aktu w postaci wygaśnięcia mandatu rektora został dokonany z dniem 9 marca 2022 r. tj. z dniem doręczenia zaskarżonego aktu. Zatem, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skoro skutek zaskarżonej decyzji względem skarżącego zaistniał już w dacie orzekania bezprzedmiotowe stało się wydanie orzeczenia dotyczącego wstrzymania wykonania aktu bowiem nie ma możliwości odwrócenia dokonanych już skutków.
Zażalenie na to postanowienie wniósł skarżący.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022, poz. 329 ze zm., dalej P.p.s.a.., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia jest zamknięty. Przesłanką wstrzymania decyzji jest niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody. O znacznej szkodzie, w tym szkodzie majątkowej, można mówić, jeśli rozmiary szkody wywołanej wykonaniem zaskarżonego aktu administracyjnego są większe niż zwykle wywołane wykonaniem aktu tego rodzaju. Przesłanka spowodowania trudnych do odwrócenia skutków także musi być rozważana z uwzględnieniem specyfiki aktu administracyjnego, którego dotyczy wniosek o wstrzymanie. Tak więc odwrócenie skutków wywołanych wykonaniem zaskarżonego aktu musi być trudniejsze niż zwykle w tego rodzaju przypadkach.
Stwierdzić należy, iż to na stronie składającej wniosek w trybie art. 61 § 3 P.p.s.a. ciąży obowiązek wykazania, że zachodzą warunki uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności. Nie jest wystarczające samo złożenie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Ustalenie, czy grożąca szkoda jest szkodą znaczną jest możliwe w oparciu o okoliczności konkretnej sprawy. Rzeczą Sądu jest zbadanie, czy argumenty przedstawione przez stronę przemawiają (lub nie) za wydaniem postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji. Obowiązek uprawdopodobnienia istnienia przesłanek z tego przepisu spoczywa na wnioskodawcy. Przepis art. 61 § 3 P.p.s.a. zobowiązuje stronę do wskazania przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, nie nakładając obowiązku ich udowodnienia, przy czym uprawdopodobnienie nie może z reguły opierać się na samych twierdzeniach strony. Sąd musi opierać się na jakimś materiale pozwalającym zająć stanowisko. Ciężar uprawdopodobnienia spoczywa na stronie, która wywodzi skutki prawne ze swych twierdzeń (por. Kodeks postępowania cywilnego z komentarzem pod red. J. Jodłowskiego, Warszawa 1989, s. 426). Możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a. nie oznacza, iż Sąd jest zobligowany w każdym przypadku – niezależnie od okoliczności sprawy – uwzględnić wniosek strony skarżącej. Wniesienie skargi nie pociąga za sobą automatycznego skutku suspensywności i wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu zależy od oceny Sądu, czy istnieją przesłanki uzasadniające takie rozstrzygnięcie ( por. T. Woś [ w:] T. Woś, H. Knysiak – Molczyk, M.Romańska - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2005, s. 294 i n.).
W rozpoznawanej sprawie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawidłowo przyjął, że przytoczone przez stronę argumenty mające na celu uprawdopodobnienie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody, czy też powstania trudnych do odwrócenia skutków nie mogą spowodować wydania orzeczenia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji. Ponadto jak słusznie zauważył Sąd I instancji, w sprawie względem skarżącego skutek zaskarżonego aktu w postaci wygaśnięcia mandatu rektora został dokonany z dniem 9 marca 2022 r. tj. z dniem doręczenia zaskarżonego aktu. Zatem, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skoro skutek zaskarżonej decyzji względem skarżącego zaistniał już w dacie orzekania bezprzedmiotowe stało się wydanie orzeczenia dotyczącego wstrzymania wykonania aktu bowiem nie ma możliwości odwrócenia dokonanych już skutków. Skutki zaskarżonej decyzji mogą zostać zniwelowane jedynie przez orzeczenie sądu, które uwzględniałoby skargę skarżącego, a nie przez wydanie postanowienia o wstrzymaniu wykonania decyzji. Z poglądem takim należy się w całości zgodzić.
Z uwagi na powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI