III OZ 457/24

III OZ 457/24 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2024-11-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-09-30
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Sławomir Wojciechowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6132 Kary pieniężne za naruszenie wymagań ochrony środowiska
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
IV SA/Wa 1184/24 - Wyrok WSA w Warszawie z 2025-02-04
Skarżony organ
Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 61 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Sławomir Wojciechowski po rozpoznaniu w dniu 21 listopada 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 sierpnia 2024 r., sygn. akt IV SA/Wa 1184/24 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia 14 marca 2024 r., nr DI-KKW.401.47.2023 w sprawie ze skargi [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w [...] na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia 14 marca 2024 r., nr DI-KKW.401.47.2023 w przedmiocie odmowy odroczenia terminu płatności administracyjnej kary pieniężnej postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
[...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] (dalej także jako: "skarżąca", "spółka"), przy piśmie z dnia 17 kwietnia 2024 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska (dalej także jako: "GIOŚ") z dnia 14 marca 2024 r., znak: DI-KKW.401.47.2023, utrzymującą w mocy decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia 7 lutego 2023 r., znak: OS-IN.7061.22.2011.BM, w sprawie odmowy odroczenia terminu płatności administracyjnej kary pieniężnej wymierzonej decyzją Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w Warszawie z dnia 17 stycznia 2012 r., znak: OS-IN.7061.22.2011.BM, utrzymanej w mocy decyzją GIOŚ z dnia 30 maja 2017 r., znak: DliO-420/59/2016/rg, za wprowadzenie z Zakładu Produkcji [...] w [...], ul. [...], [...], w 2008 r. ścieków do ziemi z naruszeniem warunków ustalonych w pozwoleniu zintegrowanym w zakresie składu wprowadzonych ścieków.
Spółka zawarła w skardze wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że wykonanie decyzji uniemożliwi prawidłowe i sprawne funkcjonowanie prowadzonej przez spółkę działalności, w tym także spowoduje utratę płynności finansowej spółki. Do wniosku dołączono dokumenty mające zobrazować trudną sytuację finansową spółki, w postaci: bilansów oraz rachunków zysków i strat spółki sporządzonych na dzień 30 listopada 2023 r., 31 grudnia 2023 r. oraz 29 lutego 2024 r., opinii bankowej o produktach bankowych spółki.
W ocenie spółki wskazane okoliczności, mające potwierdzenie w przedstawionych dokumentach przemawiają za wstrzymaniem zaskarżonej decyzji. Brak wstrzymania decyzji może doprowadzić do całkowitej utraty płynności finansowej spółki, albowiem spółka może utracić zdolności płatnicze. Uiszczenie kwoty wynikającej z zaskarżonej decyzji stanowi realne zagrożenie dla funkcjonowania spółki.
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 8 sierpnia 2024 r., sygn. akt IV SA/Wa 1184/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, że przedmiotem skargi jest decyzja w sprawie odmowy odroczenia terminu płatności administracyjnej kary pieniężnej. Jest to akt odmawiający przyznania uprawnienia (odroczenia terminu płatności), a więc hipotetyczne wstrzymanie wykonania tego aktu nie wywołałoby pożądanego przez skarżącą skutku. Należy bowiem podkreślić, iż obowiązek zapłaty kary pieniężnej wynika z wykonalności innego aktu administracyjnego, jakim jest decyzja Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia 17 stycznia 2012 r., znak: OS-IN.7061.22.2011.BM. Decyzja ta nie jest jednak przedmiotem niniejszej skargi, wobec czego kwestia jej wykonalności znajduje się poza ramami zakreślonymi przedmiotem postępowania. Potencjalne wstrzymanie wykonania decyzji Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia 14 marca 2024 r., znak: DI-KKW.401.47.2023 w przedmiocie odmowy odroczenia terminu płatności administracyjnej kary pieniężnej wywołałoby tylko ten skutek, iż w dalszym ciągu jako nierozpatrzony należałoby traktować wniosek skarżącej o odroczenie terminu płatności ww. kary. Tym samym stwierdzić należy, iż w niniejszej sprawie brak było podstaw do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, niezależnie od analizy sytuacji finansowej wnioskodawcy i załączonych dokumentów na poparcie twierdzenia o utracie płynności finansowej spółki, konieczności ograniczenia prowadzonej działalności, braku możliwości regulowania bieżących należności oraz realnego zagrożenia dla funkcjonowania skarżącej spółki.
Zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wywiodła, reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika w osobie adwokata, skarżąca spółka zaskarżając je w całości i zarzucając na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. zaskarżonemu orzeczeniu naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez:
1. błędne przyjęcie, że decyzja o odmowie odroczenia płatności kary pieniężnej nie ma przymiotu wykonalności, podczas gdy z literalnej wykładni przepisu art. 61 § 3 p.p.s.a. wynika, iż tylko ustawa szczególna może wyłączać wstrzymanie wykonania aktu lub czynności, zaś żaden przepis prawa nie wyłącza wstrzymania wykonania decyzji o odmowie odroczenia płatności administracyjnej kary pieniężnej i w piśmiennictwie dotyczącym art. 61 § 3 p.p.s.a. oraz orzecznictwie sądów administracyjnych znana jest sytuacja wstrzymania wykonania decyzji w przedmiocie nałożenia administracyjnej kary pieniężnej;
2. odmowę wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, podczas gdy poziom bieżących zobowiązań spółki, potwierdzony przedłożonymi przez Skarżącego dokumentami finansowymi, w szczególności rachunkiem zysku i strat spółki sporządzonych na dzień 30 listopada 2023 roku, 31 grudnia 2023 roku oraz 29 lutego 2024 roku, umową kredytową nr [...] z dnia 3 sierpnia 2017 roku wraz z załącznikiem nr 1 oraz aneksem nr 5, aneksem nr 11 i nr 13 do umowy kredytowej nr [...] z dnia 7 sierpnia 2014 roku, aneksem nr 11 i nr 13 do umowy kredytowej nr [...] z dnia 7 sierpnia 2014 roku, prowadzi do wniosku, iż brak wstrzymania wykonania decyzji nakładającej na Spółkę administracyjną karę pieniężną w wysokości 746 065,00 zł spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia Skarżącemu znacznej szkody.
W związku z powyższym skarżąca spółka wniosła o zmianę na podstawie art. 194 § 3 p.p.s.a. zaskarżonego postanowienia w całości poprzez wstrzymanie wykonania decyzji Generalnego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia 14 marca 2024 roku, znak DI-KKW.401.47.2023 oraz zasądzenie od Generalnego Inspektora Ochrony Środowiska na rzecz Skarżącego kosztów niniejszego postępowania zażaleniowego, w tym kosztów zastępstwa prawnego, według norm przepisanych. Ponadto skarżąca spółka wniosła o przeprowadzenie dowodu z umowy kredytowej nr [...] z dnia 3 sierpnia 2017 roku wraz z załącznikiem nr 1 i aneksem do tej umowy oraz aneksami do umowy kredytowej nr [...] z dnia 7 sierpnia 2014 r., wskazując że jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje przedłużenia postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie, tym samym podlegało oddaleniu.
Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z dnia 23 maja 2024 r., Dz.U. z 2024 r. poz. 935: dalej jako: "p.p.s.a."), sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Wskazać należy, że wstrzymanie wykonania może dotyczyć nie każdej decyzji, a tylko takiego aktu, który podlega wykonaniu. Wbrew stanowisku prezentowanemu w zażaleniu, nie chodzi tu o wyłączenie dopuszczalności wstrzymania aktu wynikające z przepisu szczególnego, a o skutek, jaki miałoby wywołać wydanie postanowienia w trybie art. 61 § 3 p.p.s.a. w odniesieniu do przedmiotu zaskarżenia. Wielokrotnie, zarówno w orzecznictwie, jak i literaturze, przyjmowano, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności może dotyczyć tylko takich aktów lub czynności, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania. Wykonanie aktu administracyjnego oznacza spowodowanie, w sposób dobrowolny lub w trybie przymusowym, wykonania nałożonych na adresata obowiązków lub przyznanych praw. Wykonanie aktu administracyjnego dotyczy aktów zobowiązujących, ustalających dla ich adresatów nakazy właściwego zachowania lub zakazy określonego zachowania, aktów, na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i na mocy których zostają na niego nałożone określone obowiązki, oraz aktów, na podstawie których jeden podmiot jest do czegoś zobowiązany, a drugi wyłącznie uprawniony (por. postanowienie NSA z 10 maja 2012 r., sygn. akt II FZ 358/12). Nie każdy akt administracyjny kwalifikuje się do tak rozumianego wykonania i w związku z tym nie każdy wymaga wykonania. Co do zasady cechy wykonalności nie posiadają akty odmowne (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydanie 4, Warszawa 2010 r., s. 204, a także postanowienia NSA: z 20 stycznia 2011 r., sygn. akt II OZ 1368/10; z 23 lipca 2009 r., sygn. akt II FZ 282/09).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że przedmiotem skargi jest decyzja w sprawie odmowy odroczenia terminu płatności administracyjnej kary pieniężnej. Jest to akt odmawiający przyznania uprawnienia (odroczenia terminu płatności), a więc hipotetyczne wstrzymanie wykonania tego aktu nie wywołałoby pożądanego przez skarżącą skutku. Należy bowiem podkreślić, iż obowiązek zapłaty kary pieniężnej wynika z wykonalności innego aktu administracyjnego, jakim jest decyzja Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia 17 stycznia 2012 r., znak: OS-IN.7061.22.2011.BM. Decyzja ta nie jest jednak przedmiotem niniejszej skargi, wobec czego kwestia jej wykonalności znajduje się poza ramami zakreślonymi przedmiotem postępowania. Potencjalne wstrzymanie wykonania decyzji Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia 14 marca 2024 r., znak: DI-KKW.401.47.2023 w przedmiocie odmowy odroczenia terminu płatności administracyjnej kary pieniężnej wywołałoby tylko ten skutek, iż w dalszym ciągu jako nierozpatrzony należałoby traktować wniosek skarżącej o odroczenie terminu płatności ww. kary. Tym samym stwierdzić należy, iż w niniejszej sprawie brak było podstaw do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, niezależnie od analizy sytuacji finansowej strony postępowania i powołanych przez nią w zażaleniu dokumentów na poparcie twierdzenia o utracie płynności finansowej Spółki, konieczności ograniczenia prowadzonej działalności, braku możliwości regulowania bieżących należności oraz realnego zagrożenia dla funkcjonowania skarżącej Spółki.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny uznał za zupełnie nieprzydatny dla rozstrzygnięcia sprawy zawarty w zażaleniu wniosek dowodowy, albowiem przeprowadzenie wnioskowanych dowodów nie jest niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości sprawy.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 p.p.s.a. w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie.