III OZ 445/23

III OZ 445/23 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2023-09-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-08-18
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Wojciech Jakimowicz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
Hasła tematyczne
Umorzenie postępowania
Sygn. powiązane
VIII SA/Wa 371/23 - Postanowienie WSA w Warszawie z 2023-07-25
Skarżony organ
Rada Powiatu~Rada Powiatu
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 161§1 pkt 1, art.232 §1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Jakimowicz po rozpoznaniu w dniu 29 września 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 lipca 2023 r., sygn. akt VIII SA/Wa 371/23 w sprawie ze skargi J. J. na uchwałę Rady Powiatu G. z dnia 15 września 2017 r., nr XLIII/265/2017 w przedmiocie ustalenia wysokości opłat za sporządzenie kopii dokumentów publicznych udostępnianych na wniosek obywatela w ramach dostępu do informacji publicznej postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie w całości.
Uzasadnienie
J. J. (dalej także jako: skarżący) pismem datowanym na dzień 3 maja 2023 r. wniósł skargę na uchwałę Rady Powiatu G. z dnia 15 września 2017 r., nr XLIII/265/2017 w przedmiocie ustalenia wysokości opłat za sporządzenie kopii dokumentów publicznych udostępnianych na wniosek obywatela w ramach dostępu do informacji publicznej wnosząc o orzeczenie o niezgodności z prawem zaskarżonej uchwały jako podjętej bez podstawy prawnej, a więc z istotnym naruszeniem prawa i wskazując, że skarżona uchwała narusza prawo strony do uzyskiwania w sposób bezpłatny dostępu do informacji publicznej.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o umorzenie postępowania i wskazał, że Rada Powiatu G. po analizie skargi J. J. doszła do wniosku, że ustawa o dostępie do informacji publicznej nie zawiera szczególnej kompetencji dla organów powiatu ani też podstawy prawnej do ustalenia generalnych stawek opłat w formie uchwały i w związku z tym na podstawie art. 54 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uwzględniła skargę J. J. w całości i podjęła uchwałę uchylającą uchwałę Rady Powiatu G. z dnia 15 września 2017 r., nr XLIII/265/2017 w przedmiocie ustalenia wysokości opłat za sporządzenie kopii dokumentów publicznych udostępnianych na wniosek obywatela w ramach dostępu do informacji publicznej. Do odpowiedzi na skargę organ dołączył odpis uchwały z dnia 29 maja 2023 r. LXVIII/415/2023 uchylającej zaskarżoną w niniejszej sprawie uchwałę z dnia 15 września 2017 r.
W piśmie procesowym z dnia 8 lipca 2023 r. skarżący w związku z podjęciem przez Radę Powiatu G. w dniu 29 maja 2023 r. uchwały nr LXVIII/415/2023 uchylającej zaskarżoną w niniejszej sprawie uchwałę z dnia z dnia 15 września 2017 r., nr XLIII/265/2017 wskutek uwzględnienia w całości przez organ w trybie autokontroli z art. 54 § 3 ustawy Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi skargi skarżącego, wniósł o umorzenie niniejszego postępowania sądowego i zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania.
Postanowieniem z dnia 25 lipca 2023 r., sygn. akt VIII SA/Wa 371/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w punkcie 1 umorzył postępowanie sądowe, a w punkcie 2 zwrócił skarżącemu uiszczony wpis sądowy od skargi w kwocie 300 zł.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wskazał, że skarżący w piśmie z dnia 8 lipca 2023 r. złożył oświadczenie o cofnięciu skargi w niniejszej sprawie w związku z podjęciem przez organ w dniu 29 maja 2023 r. uchwały nr LXVIII/415/2023 uchylającej zaskarżoną w niniejszej sprawie uchwałę z dnia 15 września 2023 r. Stosownie zaś do treści art. 161 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, jeżeli skarżący skutecznie cofnął skargę. W ocenie Sądu I instancji, w przedmiotowej sprawie nie wystąpiły przesłanki do uznania, że cofnięcie skargi jest niedopuszczalne, a zatem należało uznać za skuteczną tę czynność procesową skarżącego i umorzyć postępowanie sądowe na mocy art. 161 § 1 pkt 1 i § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Natomiast jako podstawę zwrotu skarżącemu uiszczonego wpisu od skargi Sąd I instancji podał art. 232 § 1 pkt 1 przywołanej ustawy.
W terminie do zaskarżenia powyższego postanowienia skarżący wywiódł zażalenie na postanowienie WSA w Warszawie z dnia 25 lipca 2023 r. wnosząc o uchylenie jego punktu 2 i orzeczenie w miejsce zwrotu skarżącemu wpisu sądowego od skargi w kwocie 300 zł o zasądzeniu na jego rzecz od organu kwoty 300 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
W uzasadnieniu zażalenia skarżący podniósł, że Sąd I instancji błędnie uznał, że pismo z dnia 8 lipca 2023 r. zawierało oświadczenie o cofnięciu skargi na uchwałę Rady Powiatu G. z dnia 15 września 2017 r., nr XLIII/265/2017 w przedmiocie ustalenia wysokości opłat za sporządzenie kopii dokumentów publicznych udostępnianych na wniosek obywatela w ramach dostępu do informacji publicznej, podczas gdy nie wynika to w żaden sposób z treści tego pisma. Skarżący wniósł bowiem o umorzenie postępowania sądowego na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w związku z art. 54 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z uwagi na bezprzedmiotowość postępowania spowodowaną uwzględnieniem skargi skarżącego przez organ w całości we własnym zakresie, w trybie autokontroli. Skarżący wskazał jednak, że zgadza się rozstrzygnięciem Sądu I instancji co do istoty niniejszej sprawy, gdyż postępowanie sądowe należało umorzyć, jednak WSA w Warszawie wydał nieprawidłowe rozstrzygnięcie w punkcie 2 skarżonego postanowienia, bowiem w sytuacji umorzenia postępowania z uwagi na jego bezprzedmiotowość spowodowaną uwzględnieniem przez organ skargi we własnym zakresie w trybie autokontroli, sąd umarzając postępowanie winien zasądzić zwrot kosztów postępowania od organu na rzecz strony skarżącej na podstawie art. 201 § 1 w związku z art. 205 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a nie orzekać o zwrocie skarżącemu wpisu sądowego na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 ustawy, co może nastąpić wyłącznie w sytuacji cofnięcia skargi przez stronę.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie należało uwzględnić.
W pierwszej kolejności należy podkreślić, że choć Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że skarżący uczynił przedmiotem wniesionego zażalenia wyłącznie punkt 2 postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 lipca 2023 r., sygn. akt VIII SA/WA 371/23, to z uzasadnienia zażalenia wynika, że skarżący nie zgadza się również ze stanowiskiem Sądu I instancji wyrażonym w punkcie 1 orzeczenia, jakoby postępowanie sądowe prowadzone w niniejszej sprawie podlegało umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.), tj. z uwagi na skuteczne cofnięcie skargi przez skarżącego. Odnosząc się zatem do zrekonstruowanych w powyższy sposób zarzutów i wniosków z zażalenia skarżącego, należy stwierdzić, że ma ono usprawiedliwione podstawy.
Jak stanowi art. 161 § 1 pkt 1 p.p.s.a., sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania jeżeli skarżący skutecznie cofnął skargę. Z kolei z art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. wynika, że sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy.
Jak wynika z akt rozpoznawanej sprawy organ, po zapoznaniu się z treścią skargi J. J. z dnia 3 maja 2023 r., postanowił ją uwzględnić i w związku z tym uchwałą z dnia 29 maja 2023 r., nr LXVIII/415/2023 uchylił zaskarżoną w niniejszej sprawie uchwałę z dnia 15 września 2017 r., nr XLIII/265/2017 w przedmiocie ustalenia wysokości opłat za sporządzenie kopii dokumentów publicznych udostępnianych na wniosek obywatela w ramach dostępu do informacji publicznej, a okoliczność ta stała się podstawą zgodnego wniosku stron postępowania o umorzenie postepowania sądowego z uwagi na to, że w ich ocenie stało się ono bezprzedmiotowe w związku z wyeliminowaniem z obrotu prawnego przedmiotu zaskarżenia. Organ powołując się na tę okoliczność sformułował wniosek o umorzenie postępowania w odpowiedzi na skargę, zaś skarżący w piśmie procesowym z dnia 8 lipca 2023 r.
Tymczasem Sąd I instancji w zaskarżonym postanowieniu, błędnie oceniając pismo skarżącego z dnia 8 lipca 2023 r. jako jego oświadczenie o cofnięciu skargi na uchwałę Rady Powiatu G. z dnia 15 września 2017 r., nr XLIII/265/2017, postanowił w punkcie 1 zaskarżonego postanowienia wadliwie umorzyć postępowanie sądowe w niniejszej sprawie na podstawie art. 161 § 1 pkt 1 p.p.s.a., a w konsekwencji również nieprawidłowo w punkcie 2 postanowienia orzec o zwrocie skarżącemu uiszczonego wpisu od skargi w wysokości 300 zł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
Z powyższej przyczyny zażalenie J. J. należało uwzględnić, co skutkowało uchyleniem zaskarżonego postanowienia w całości w oparciu o art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.