I SA/Sz 346/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Szczecinie odmówił przywrócenia terminu do uzupełnienia braków fiskalnych skargi, uznając, że spółka ponosi winę za zaniedbania swojego pełnomocnika.
Spółka złożyła wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków fiskalnych skargi, twierdząc, że uchybienie nastąpiło z winy jej pełnomocnika, który nie dopełnił obowiązków informacyjnych i formalnych. Sąd uznał jednak, że strona ponosi odpowiedzialność za błędy swojego pełnomocnika, nawet jeśli działał on zawodowo, i odmówił przywrócenia terminu, powołując się na utrwalone orzecznictwo.
Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa z siedzibą w P. złożyła wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków fiskalnych skargi, która została odrzucona przez WSA w Szczecinie z powodu nieuiszczenia brakującej części wpisu sądowego. Spółka argumentowała, że uchybienie nastąpiło z winy jej zawodowego pełnomocnika, który nie poinformował jej o brakach, terminach ani o odrzuceniu skargi, a także nie skonsultował z nią dalszych kroków procesowych. Podkreślono trudną sytuację zdrowotną Prezesa Zarządu Spółki, który działał w zaufaniu do pełnomocnika. Sąd administracyjny odmówił jednak przywrócenia terminu, wskazując, że strona ponosi odpowiedzialność za działania i zaniechania swojego pełnomocnika, nawet zawodowego. Sąd podkreślił, że przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i wymaga wykazania braku winy strony, a błędy pełnomocnika obciążają mocodawcę. Sąd odwołał się do licznego orzecznictwa NSA i własnej praktyki, zgodnie z którą zaniedbania pełnomocnika nie zwalniają strony z odpowiedzialności. Sąd uznał, że Spółka nie uprawdopodobniła braku swojej winy, a argumentacja dotycząca naruszenia prawa do sądu została odrzucona w świetle obowiązujących przepisów proceduralnych.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, strona ponosi odpowiedzialność za działania i zaniechania swojego pełnomocnika, nawet zawodowego. Uchybienie pełnomocnika nie zwalnia strony z winy w niezachowaniu terminu.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że strona ponosi ryzyko ujemnych skutków niestarannego zachowania swojego pełnomocnika. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i wymaga wykazania braku winy strony, a błędy pełnomocnika obciążają mocodawcę. Nawet poważne problemy zdrowotne strony nie zwalniają jej z obowiązku dbania o własne interesy i monitorowania sprawy.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
inne
Przepisy (6)
Główne
P.p.s.a. art. 86 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd na wniosek postanowi przywrócić termin, jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy.
Pomocnicze
P.p.s.a. art. 87 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu.
P.p.s.a. art. 87 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu.
P.p.s.a. art. 87 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie.
Konstytucja RP art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do sądu.
EKPC art. 6 § ust. 1
Europejska Konwencja Praw Człowieka
Zasada rzetelności procesu.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Uchybienie terminu do uzupełnienia braków fiskalnych skargi wynikało z zawinionego działania dotychczasowego pełnomocnika Skarżącej, który nie dopełnił obowiązków informacyjnych i formalnych. Strona, działając w zaufaniu do profesjonalnego pełnomocnika i z uwagi na problemy zdrowotne Prezesa Zarządu, nie ponosi winy za uchybienie terminu. Odmowa przywrócenia terminu byłaby rażąco niesprawiedliwa i sprzeczna z konstytucyjnym prawem do sądu oraz zasadą rzetelności procesu.
Godne uwagi sformułowania
strona ponosi odpowiedzialność za działania i zaniechania procesowe podejmowane w toku postępowania sądowego przez stronę w szerokim tego słowa znaczeniu - w szczególności przez pełnomocnika procesowego mocodawca ponosi ryzyko ujemnych skutków niestarannego zachowania się swego pełnomocnika przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku nie można dopuścić do sytuacji, że jeśli zawodowy pełnomocnik zaniedbuje swoje obowiązki i rodzi to negatywne skutki dla reprezentowanej strony, to strona będzie zwolniona z ryzyka wyboru niekompetentnego pełnomocnika i może skutecznie powołać się na brak swojej winy
Skład orzekający
Jolanta Kwiecińska
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie utrwalonej linii orzeczniczej dotyczącej odpowiedzialności strony za błędy pełnomocnika w postępowaniu sądowoadministracyjnym oraz zasad przywracania terminów procesowych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji uchybienia terminu do uzupełnienia braków fiskalnych skargi, ale jego zasady są szeroko stosowane do innych przypadków uchybienia terminom procesowym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje częsty problem odpowiedzialności strony za błędy pełnomocnika, co jest istotne dla praktyków. Pokazuje też, jak sąd interpretuje przesłanki przywrócenia terminu, nawet w trudnych okolicznościach życiowych strony.
“Czy błędy Twojego prawnika mogą Cię kosztować sprawę? Sąd wyjaśnia, kto ponosi winę.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Sz 346/24 - Postanowienie WSA w Szczecinie Data orzeczenia 2025-01-07 Data wpływu 2024-06-04 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie Sędziowie Jolanta Kwiecińska /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6110 Podatek od towarów i usług Hasła tematyczne Przywrócenie terminu Sygn. powiązane I FZ 172/24 - Postanowienie NSA z 2024-08-23 Skarżony organ Dyrektor Izby Administracji Skarbowej Treść wyniku Odmówiono przywrócenia terminu Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 935 art. 86 § 1 , art. 87 § 2, Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodnicząca Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska po rozpatrzeniu w Wydziale I w dniu 7 stycznia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi [...] spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa z siedzibą w P. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w S. z 2 kwietnia 2024 r., nr 3201-IOV1.4103.8.2024.5 w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy od stycznia do czerwca 2019 r. p o s t a n a w i a: odmówić przywrócenia terminu do usunięcia braku fiskalnego skargi. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie postanowieniem z 1 lipca 2024 r., I SA/Sz 346/24 odrzucił skargę A. sp. z o.o. s.k. z siedzibą w P. (dalej: "Spółka", "Skarżąca") na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w S. z 2 kwietnia 2024 r., nr [...] oraz zwrócił Spółce kwotę [...]zł uiszczoną tytułem wpisu od skargi. Na powyższe postanowienie Skarżąca wniosła zażalenie, które postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 sierpnia 2024 r., I FZ 172/24 zostało oddalone (doręczone 30 sierpnia 2024 r.). Powodem odrzucenia skargi był bezskuteczny upływ terminu do uiszczenia brakującej część wpisu sądowego od skargi (tj. kwoty [...]zł). Brak fiskalny skargi nie został uzupełniony pomimo prawidłowego wezwania zawodowego pełnomocnika reprezentującego Spółkę. Argumentację przedstawioną przez sąd I instancji podzielił także NSA. W związku z prawomocnym zakończeniem postępowania sądowego dokonano zwrotu wpłaconej przez Spółkę 8 lipca 2024 r. kwoty [...]zł. Wnioskiem z 26 listopada 2024 r. Spółka wystąpiła o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku fiskalnego skargi. W uzasadnieniu Spółka wskazała, że uchybienie terminowi do uzupełnienia braku skargi w postaci uiszczenia brakującej części wpisu sądowego, tj. kwoty [...]zł wynikało z zawinionego działania dotychczasowego pełnomocnika Skarżącej. Podkreśliła, że ustanowiony przez nią pełnomocnik nie dopełnił wymogów fiskalnych skargi z 7 maja 2024 r. na etapie jej wnoszenia oraz naruszył swój obowiązek informacyjny wobec Spółki, poprzez brak poinformowania jej o stwierdzeniu braku fiskalnego skargi przez Sąd oraz terminie w jakim należy go usunąć a także o odrzuceniu skargi przez WSA. Zdaniem Spółki, została ona pozbawiona możliwości podjęcia działań w celu zabezpieczenia swoich interesów, pozostając w nieświadomości co do okoliczności sprawy. Spółka dodała, że ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika do prowadzenia postępowania oraz reprezentacji Spółki przed organami skarbowymi oraz sądem nastąpiło ze względu na trudną sytuację życiową i poważne problemy zdrowotne (w tym depresję) oraz niemożność samodzielnego prowadzenia spraw przez Prezesa Zarządu Spółki. W tych okolicznościach Prezes Zarządu Spółki działał w przekonaniu, że taki sposób zabezpieczenia interesów prawnych jest właściwy i wystarczający. Pełnomocnik miał zagwarantować rzetelne i terminowe dopilnowanie wszystkich formalności procesowych oraz monitorowanie wszystkich kwestii związanych z postępowaniem, w tym związanych z wymogami prawnymi i informacyjnymi. Spółka podkreśliła, że w 8 lipca 2024 r. została poinformowana przez pełnomocnika (który złożył skargę w Sądzie) o konieczności uiszczenia dodatkowej kwoty wpisu w wysokości [...] zł, co też uczyniła bezzwłocznie. W tych okolicznościach Prezes Zarządu Spółki nie miał żadnej wiedzy, co do uchybienia terminowi do uzupełnienia braku fiskalnego skargi i nie został w żaden sposób przez niego poinformowany przez pełnomocnika o tym fakcie. Spółka podkreśliła, że mimo otrzymania przez pełnomocnika wezwania do uzupełnienia wpisu sądowego 12 czerwca 2024 r., informacja o tym została przekazana Spółce niemal z miesięcznym opóźnieniem (tj. w lipcu 2024 r.). W konsekwencji doszło do odrzucenia skargi. Spółka stwierdziła, że pełnomocnik zamiast złożyć wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku fiskalnego wniósł zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi. Czynność ta nie została skonsultowana ze Spółką, a o ww. okolicznościach Spółka dowiedziała się po przejęciu dokumentacji w niniejszej sprawie przez Prezesa Zarządu Spółki, co nastąpiło 19 listopada 2024 r. Spółka podała, że po zaznajomieniu się z aktami sprawy, ujawnione zostały opisane we wniosku uchybienia dotychczasowego pełnomocnika Spółki. W opinii Spółki, skoro Prezes Zarządu Spółki działał w pełnej wierze i zaufaniu do pełnomocnika, nie mógł być świadomy zaistniałej sytuacji, zwłaszcza że to zawodowy pełnomocnik w sposób kategoryczny uchybił swoim zawodowym obowiązkom. Dodatkowo Spółka wskazała, że z uwagi na poważny stan zdrowia, w tym depresję, Prezes Zarządu Spółki nie był w stanie samodzielnie monitorować postępu sprawy. W tym zakresie Spółka powołała się na utrwalony i przeważający pogląd doktryny i orzecznictwa, zgodnie z którym strona nie ponosi konsekwencji prawnych zawinionego uchybienia terminu jej fachowego pełnomocnika i w takiej sytuacji, może skutecznie doprowadzić do przywrócenia terminu do dokonania danej czynności, wskazując że to nie ona lecz jej pełnomocnik ponosi wyłączną winę w uchybieniu terminu (tu postanowienie WSA w Opolu z 26 września 2016 r., II SA/Op 393/16 i postanowieniem WSA we Wrocławiu z 9 kwietnia 2009 r., II SA/Wr 75/09). Zdaniem Spółki odmowa przywrócenia terminu byłaby rażąco niesprawiedliwa oraz sprzeczna z podstawowymi zasadami prawa, w tym z konstytucyjnym prawem do sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP) oraz zasadą rzetelności procesu (art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka). Spółka stwierdziła, że dotkliwość skutków wywołanych decyzją organu podatkowego oraz zasada proporcjonalności, powinny przemówić za przywróceniem terminu, szczególnie że okoliczności uchybienia terminu były niezależne od Skarżącej. Ponadto w tej samej dacie Spółka dokonała wpłaty wpisu sądowego od skargi we właściwej wysokości (tj. [...] zł). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Istotą sprawy jest rozstrzygnięcie czy Skarżąca uprawdopodobniła okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu do usunięcia braków fiskalnych skargi (uiszczenie wpisu uzupełniającego), tj. czy dopuszczalne jest żądanie przez Skarżącą przywrócenia terminu do uiszczenia uzupełniającego wpisu od skargi, w sytuacji gdy zawodowy pełnomocnik, ustanowiony przez nią, w sposób zawiniony uchybił terminowi dokonania tej czynności. W ocenie Sądu, wniosek Skarżącej o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku fiskalnego skargi nie zasługiwał na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2024.935 t.j.; dalej: "P.p.s.a."), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Z kolei przepis art. 87 P.p.s.a. stanowi, że pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (§ 1). W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4). Z powyższego wynika, że strona, która nie dokonała czynności procesowej w terminie musi wykazać dołożenie należytej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniony z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Zatem przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Sąd wskazuje ponadto, że w orzecznictwie i doktrynie powszechnie przyjęte jest, że zakres pojęcia winy w uchybieniu terminu obejmuje również winę osób trzecich upoważnionych przez uczestnika postępowania (stronę) do dokonania czynności (M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda – op. cit., s. 445). W orzecznictwie Sądu Najwyższego ugruntowany jest pogląd, że za błędy i zaniechania pełnomocnika odpowiedzialność ponosi jego mocodawca. Strona w wąskim tego słowa znaczeniu ponosi odpowiedzialność za działania i zaniechania procesowe podejmowane w toku postępowania sądowego przez stronę w szerokim tego słowa znaczeniu - w szczególności przez pełnomocnika procesowego (por. orzeczenie SN z 27 września 1935 r., C.III 258/35, OSP 1936 p. 150 akceptowane przez J. Gudowskiego [w:] Kodeks postępowania cywilnego. Tekst, orzecznictwo, piśmiennictwo, W. Pr. 1998 t. 1 s. 318 uw. 6; a także: uzasadnienie uchwały Sądu Najwyższego z 18 września 1992 r., III CZP 112/92, OSNC 5/93/75 akceptowanej przez J. Gudowskiego [w:] Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz, W. Pr. 2006 t. 1 s. 240 uw. 8). Stanowisko, zgodnie z którym mocodawca ponosi ryzyko ujemnych skutków niestarannego zachowania się swego pełnomocnika, jest ugruntowane również w orzecznictwie sądów administracyjnych, a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie rozpoznającym sprawę w pełni je podziela (por. m.in. postanowienia NSA z: 9 maja 2006 r., II OZ 468/06; 18 października 2007 r., I FZ 421/07; 3 marca 2009 r., I OZ 155/09; 11 marca 2009 r., I OZ 198/09; 31 marca 2009 r., I FZ 69/09; 23 lipca 2009 r., I OZ 737/09; 23 czerwca 2010 r., I OZ 465/10; 19 sierpnia 2010 r., I FZ 133/10; 10 czerwca 2011 r., I OZ 408/11; 28 czerwca 2011 r., I FZ 160/11; 28 lipca 2011 r., I OZ 545/11; 9 września 2011 r., II FZ 425/11; 29 listopada 2011 r., I OZ 894/11; 13 grudnia 2011 r., II FZ 736/11; 14 grudnia 2011 r., II GZ 527/11; 11 stycznia 2012 r., I GZ 231/11; 25 stycznia 2012 r., II OZ 2/12; 13 września 2012 r., II FZ 689/12; 9 października 2013 r., II FZ 872/13; 18 lipca 2013 r., I OZ 584/13; 9 stycznia 2013 r., I OZ 958/13; 19 grudnia 2012 r., I FZ 566/12; 18 kwietnia 2019 r., I OZ 347/19; 16 maja 2023 r., II OZ 263/23). Skoro zatem pojęcie winy strony w uchybieniu terminu w postępowaniu sądowoadministracyjnym obejmuje także swym zakresem winę osób trzecich, upoważnionych przez stronę do dokonania określonej czynności, uznać należy, że to na stronie skarżącej jako mocodawcy ciąży ryzyko ujemnych skutków niestarannego zachowania reprezentującego ją pełnomocnika. Tym samym gdy strona reprezentowana jest przez zawodowego pełnomocnika, to jego brak winy jest warunkiem przywrócenia terminu przez sąd, bowiem to na nim spoczywa obowiązek zadbania o prawidłowe i terminowe dokonanie czynności procesowych, przy czym dla przyjęcia winy zawodowego pełnomocnika wystarczy nawet lekkie niedbalstwo (por. postanowienia NSA z: 31 marca 2009 r., I FZ 69/09; 8 czerwca 2016 r., I GZ 369/16). Okoliczności powyższych Sąd nie mógł zatem pominąć w rozpoznawanej sprawie oceniając uprawdopodobnienie przez Skarżącą braku winy w uchybieniu terminu do uzupełnienia braków fiskalnych skargi. Mając powyższe na względzie, w szczególności obowiązek, jaki na stronę domagającą się przywrócenia terminu nakłada art. 87 § 2 P.p.s.a., w ocenie Sądu, Skarżąca nie uprawdopodobniła, że uzupełnienie braku fiskalnego skargi przez jej pełnomocnika nie było możliwe ze względu na przeszkody, którym pełnomocnik nie mógł zapobiec przy zachowaniu należytej staranności. Skarżącą nie wykazała ponadto innych okoliczności przemawiających za spełnieniem przesłanki przywrócenia terminu do uzupełnienia braku fiskalnego skargi z art. 86 § 1 P.p.s.a. Zauważyć należy, że Skarżąca jako okoliczność świadczącą o braku jej winy w uchybieniu terminu, wskazuje, że zawodowy pełnomocnik zaniedbał obowiązki ciążące na nim w postępowaniu sądowoadministracyjnym i pomimo odebrania wezwania do uiszczenia wpisu uzupełniającego od skargi (12 czerwca 2024 r.) przekazał je Skarżącej po upływie terminu do jego uiszczenia (8 lipca 2024 r.). W efekcie – pomimo niezwłocznego uiszczenia przez Skarżącą w tym samym dniu (8 lipca 2024 r.) brakującej kwoty wpisu od skargi - takie działanie pełnomocnika doprowadziło do prawomocnego odrzucenia skargi w sprawie. Skarżąca wskazuje również na równoczesny brak realizacji przez zawodowego pełnomocnika obowiązków informacyjnych w stosunku do Skarżącej, tj. brak poinformowania o stwierdzeniu braku fiskalnego skargi przez Sąd oraz terminie w jakim należy go usunąć, o odrzuceniu skargi przez WSA jak i brak skonsultowania ze Skarżącą czynności procesowych po odrzuceniu skargi przez Sąd I instancji postanowieniem z 1 lipca 2024 r. W konsekwencji Skarżąca wskazuje, że pozbawiona została możliwości podjęcia działań w celu zabezpieczenia swoich interesów, pozostając w nieświadomości, co do kluczowych okoliczności sprawy. Tym samym, skoro Spółka (Prezes Zarządu Spółki) działała w zaufaniu do pełnomocnika, a dodatkowo reprezentowanie Spółki przez zawodowego pełnomocnika było związane z okolicznościami życiowymi i zdrowotnymi dotyczącymi Prezesa Zarządu Spółki (min. depresja), to odmowa uwzględnienia wniosku stanowiłaby naruszenie fundamentalnych zasad sprawiedliwości procesowej. W ocenie Sądu, potwierdzenie przez Skarżącą, że zawodowy pełnomocnik dopuścił się zaniedbania ciążących na nim obowiązków w zakresie właściwego prowadzenia sprawy, czego efektem było odrzucenie skargi (z uwagi na brak uzupełnienia w terminie jej braków fiskalnych), nawet gdy w związku z tym Spółka wypowiedziała pełnomocnictwo i wystąpiła z przedmiotowym wnioskiem działając już przez nowego zawodowego pełnomocnika, nie przesądza o uprawdopodobnieniu braku winy Skarżącej w uchybieniu terminu. Argumentacja Skarżącej nie wpływa na ocenę faktu, że w chwili upływu terminu do usunięcia braku fiskalnego skargi pełnomocnik działał za Skarżącą i w jej imieniu. Tym samym to Skarżąca, jako mocodawca ponosi negatywne skutki zaniedbań pełnomocnika. Krytyczna ocena postawy pełnomocnika zamieszczona we wniosku nie wskazuje na brak winy Skarżącej, bowiem podnoszone kwestie jednoznacznie wskazują, że w sprawie nie zachowano należytej staranności (por. postanowienie Naczelnego Sadu Administracyjnego z 16 maja 2023 r., II OZ 263/23). W ocenie Sądu, skoro w sprawie Skarżącą reprezentował zawodowy pełnomocnik to jego brak staranność rzutuje na jej sytuację procesową. Nie można bowiem dopuścić do sytuacji, że jeśli zawodowy pełnomocnik zaniedbuje swoje obowiązki i rodzi to negatywne skutki dla reprezentowanej strony, to strona będzie zwolniona z ryzyka wyboru niekompetentnego pełnomocnika i może skutecznie powołać się na brak swojej winy. Ponadto sam wybór pełnomocnika nie zwalnia strony z obowiązku dbania o własne interesy, w tym o właściwy kontakt z pełnomocnikiem i uzyskiwanie informacji o stanie sprawy. Odmienna ocena ww. okoliczności prowadziłaby do nierówności wobec prawa, bo strona bez pełnomocnika ponosiłaby odpowiedzialność za swoje nawet lekkie niedbalstwo w prowadzeniu spraw a z kolei strona reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika mogłaby uwolnić się od odpowiedzialności, gdy pełnomocnik taki dopuszcza się zaniedbania staranności w wyższym stopniu w prowadzeniu spraw (por. postanowienie Naczelnego Sadu Administracyjnego z 16 maja 2023 r., II OZ 263/23). Sąd zauważa wprawdzie, że Skarżącą powołała się na okoliczności związane z poważnym stanem zdrowia Prezesa jej Zarządu (m.in. depresja), co miało uniemożliwiać Spółce samodzielnie monitorowanie postępu sprawy. W tym zakresie Sąd jednakże wskazuje, że pomimo powołanych okoliczności dotyczących stanu zdrowia Prezesa Zarządu Spółki, co miało uprawdopodobnić brak możliwości dbania przez Spółkę o własne interesy, Spółka ta – jak wynika z informacji zawartych we wniosku o przywrócenie terminu i akt sprawy – podejmowała jednak niezwłocznie czynności w sprawie, co przeczy twierdzeniom Skarżącej w powyższym zakresie. Sąd podkreśla, że Skarżąca m.in.: uiściła uzupełniający wpis od skargi 8 lipca 2024 r., tj. w tym samym dniu, w którym zgodnie ze swoimi twierdzeniami została poinformowana przez pełnomocnika o konieczności jego uiszczenia; po odebraniu akt od pełnomocnika, co miało miejsce wg oświadczenia Skarżącej 19 listopada 2024 r., podjęła niezwłoczne działania, skutkujące wniesieniem 26 listopada 2024 r. przez nowo ustanowionego zawodowego pełnomocnika wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków fiskalnych skargi. Jednocześnie Sąd podkreśla, że Skarżąca w treści wniosku jednoznacznie wskazała, że to na skutek zaniedbań pełnomocnika i braku przez niego realizacji obowiązku informacyjnego w stosunku do Skarżącej oraz braku konsultacji ze Skarżącą w zakresie czynności procesowych po odrzuceniu skargi przez Sąd Instancji Spółka pozbawiona została możliwości podjęcia działań mających zabezpieczających jej interesy. Z powyższego, w ocenie Sądu, wynika że nie zaistniały w sprawie obiektywne okoliczności, przemawiające za uznaniem argumentów Skarżącej za uprawdopodabniające brak jej winy w uchybieniu terminu do uzupełnienia braków fiskalnych skargi. W ocenie Sądu, zawinienie pełnomocnika Skarżącej nie uwalnia jej od winy w niezachowaniu terminu do uzupełnienia braków fiskalnych skargi. Skoro wolą Skarżącej było ustanowienie pełnomocnika, to Sąd nie mógł uznać, jak tego w istocie chce Skarżąca, że za działania pełnomocnika nie ponosi ona odpowiedzialności. Uchybienie pełnomocnika nie może stanowić okoliczności wskazującej na brak winy strony w uchybieniu terminu (por. postanowienia NSA z: 16 maja 2023 r., II OZ 263/23; 18 kwietnia 2019 r., I OZ 347/19; 14 września 2011 r., I OZ 667/11). Sąd wskazuje w dalszej kolejności, że Skarżąca uzasadniając wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków fiskalnych skargi powołuje się również na wagę negatywnych skutków procesowych związanych z odmową przywrócenia terminu i fakt, że w ten sposób zostaje de facto pozbawiona prawa do sądu. W ocenie Sądu z argumentacją Skarżącej w tym zakresie nie sposób się zgodzić. Jak już wskazywał NSA w postanowieniu z 19 marca 2008 r., II FZ 105/18: "istnieją trzy zasadnicze elementy składające się na wyrażone w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP prawo do sądu: 1) prawo dostępu do sądu, tj. prawo uruchomienia procedury przed sądem - organem o określonej charakterystyce (niezależnym, bezstronnym i niezawisłym); 2) prawo do odpowiedniego ukształtowania procedury sądowej, zgodnie z wymogami sprawiedliwości i jawności; 3) prawo do wyroku sądowego, tj. prawo do uzyskania wiążącego rozstrzygnięcia danej sprawy przez sąd. (...) Prawo do sądu może podlegać ograniczeniom, między innymi przez ustanowienie terminów, po których upływie uruchomienie procedury sądowej nie będzie możliwe. O znaczeniu i wadze prawa do sądu świadczy ustanowienie, we wszystkich procedurach sądowych, instytucji przywrócenia terminu, której celem jest usunięcie ujemnych następstw procesowych wynikłych wskutek uchybienia terminu procesowego, gdy strona lub uczestnik postępowania nie ponoszą winy w uchybieniu. Istnienie określonych wymogów w zakresie terminów, nie uchybia przy tym postulatowi rzetelności postępowania. Żadne postępowanie nie mogłoby skutecznie toczyć się bez wymogów proceduralnych zabezpieczających je przed nadużywaniem praw procesowych przez strony. Stąd uchybienia terminom zarówno w procedurze cywilnej, administracyjnej i sądowoadministracyjnej, jak i innych procedurach powoduje bezskuteczność czynności procesowych strony, jeżeli odpowiednie rozwiązanie ustawowe przypisuje niezachowaniu terminu takie konsekwencje prawne". Odnosząc się z kolei do przywołanych przez Skarżącą we wniosku orzeczeń, tj. postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Oplu z 26 września 2016 r., II SA/Op 393/16 i postanowienia z 9 kwietnia 2009 r., II SA/Wr 75/09 to nie można pomijać, że pierwsze z nich traktuje o pełnomocniku ustanowionym z urzędu, a przedstawiona w nim argumentacja nie odpowiada stanowi faktycznemu sprawy. Z kolei ocen prawnych zawartych w drugim z powyższych orzeczeń, na gruncie powyżej wskazanej dominującej linii orzeczniczej, podzielanej w pełni przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie rozpoznającym sprawę, Sąd nie podzielił. Mając powyższe rozważania na względzie Sąd uznał, że w rozpoznawanej sprawie brak jest zatem podstaw do przyjęcia, że Skarżąca uchybiła terminowi do dokonania czynności bez swojej winy, wobec czego uznać należy, że nie zostały spełnione ustawowe warunki do jego przywrócenia. Sąd, na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a., orzekł zatem jak w sentencji postanowienia. Orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w internetowej bazie orzeczeń NSA - http://orzeczenia.nsa.gov.pl.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI