III OZ 42/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPrzedmiotem postępowania przed NSA było zażalenie skarżącego P.K. na pkt III wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 15 grudnia 2022 r., sygn. akt II SAB/Ol 213/22, dotyczący rozstrzygnięcia o kosztach postępowania. Sąd pierwszej instancji, zobowiązując organ do udostępnienia informacji publicznej, zasądził od organu na rzecz skarżącego kwotę 117 zł tytułem zwrotu kosztów, na którą składał się wpis od skargi (100 zł) oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa. Sąd ten, powołując się na art. 206 P.p.s.a., odstąpił od zasądzenia pełnego wynagrodzenia radcy prawnego, wskazując na powtarzalność czynności pełnomocnika w sześciu analogicznych sprawach dotyczących bezczynności organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, zainicjowanych przez tego samego skarżącego. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów dotyczących kosztów postępowania oraz błędną interpretację art. 206 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny uznał zażalenie za niezasadne. Podkreślono, że sąd pierwszej instancji był uprawniony do zastosowania art. 206 P.p.s.a. w sytuacji, gdy charakter sprawy i nakład pracy pełnomocnika nie uzasadniały przyznania pełnych kosztów zastępstwa procesowego, zwłaszcza w przypadku spraw o tożsamym stanie faktycznym i prawnym, wymagających mniejszego nakładu pracy. NSA przywołał własne orzecznictwo potwierdzające możliwość miarkowania wynagrodzenia pełnomocnika w takich okolicznościach. Sąd pierwszej instancji prawidłowo uzasadnił swoje stanowisko. Wniosek o zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego został oddalony, gdyż przepisy dotyczące kosztów postępowania kasacyjnego nie mają zastosowania do postępowania zażaleniowego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUzasadnienie miarkowania kosztów zastępstwa procesowego przez sąd administracyjny w przypadku powtarzalnych, analogicznych spraw, w tym w sprawach o udostępnienie informacji publicznej.
Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy pełnomocnik wnosi wiele podobnych skarg, a sąd ocenia nakład pracy.
Zagadnienia prawne (2)
Czy sąd może odstąpić od zasądzenia pełnych kosztów postępowania na rzecz strony reprezentowanej przez pełnomocnika, jeśli sprawy są analogiczne i powtarzalne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd może w uzasadnionych przypadkach odstąpić od zasądzenia pełnych kosztów postępowania, w tym wynagrodzenia pełnomocnika, jeśli charakter sprawy i nakład pracy pełnomocnika nie uzasadniają przyznania pełnych kosztów, zwłaszcza w przypadku spraw o tożsamym stanie faktycznym i prawnym.
Uzasadnienie
Sąd pierwszej instancji prawidłowo zastosował art. 206 P.p.s.a. do miarkowania kosztów zastępstwa procesowego, ponieważ skarżący wniósł sześć analogicznych skarg, co oznaczało mniejszy nakład pracy pełnomocnika i powtarzalność czynności.
Czy przepisy dotyczące kosztów postępowania kasacyjnego mają zastosowanie do postępowania zażaleniowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepisy dotyczące kosztów postępowania kasacyjnego (art. 203 i 204 P.p.s.a.) nie mają zastosowania do postępowania toczącego się na skutek wniesienia zażalenia na postanowienie sądu pierwszej instancji.
Uzasadnienie
Przepisy regulujące koszty postępowania kasacyjnego nie obejmują swoim zakresem postępowania zażaleniowego.
Przepisy (8)
Główne
P.p.s.a. art. 206
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd może w uzasadnionych przypadkach odstąpić od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w całości lub w części, w szczególności jeżeli skarga została uwzględniona w części niewspółmiernej w stosunku do wartości przedmiotu sporu ustalonej w celu pobierania wpisu. Ustalenie, czy zachodzi "uzasadniony przypadek", pozostawione jest uznaniu sądu.
Pomocnicze
P.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
W razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw.
P.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez adwokata lub radcę prawnego zalicza się ich wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata lub radcy prawnego, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 1 pkt 1 lit. c
Stawki minimalne w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji w "innej sprawie" wynoszą 480 zł.
P.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Obowiązek precyzyjnego uzasadnienia rozstrzygnięcia, w tym w przypadku miarkowania kosztów.
P.p.s.a. art. 199
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.
P.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Stosuje się do rozpoznawania zażaleń.
P.p.s.a. art. 197 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Stosuje się do rozpoznawania zażaleń.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd pierwszej instancji miał podstawy faktyczne i prawne do zastosowania art. 206 P.p.s.a. w celu miarkowania kosztów zastępstwa procesowego ze względu na powtarzalność czynności pełnomocnika w analogicznych sprawach. • Charakter i stopień zawiłości sprawy oraz związany z tym nakład pracy pełnomocnika nie uzasadniały uwzględnienia żądania przyznania pełnych kosztów zastępstwa procesowego. • Orzecznictwo NSA potwierdza możliwość miarkowania wynagrodzenia pełnomocnika w przypadku spraw o tożsamym stanie faktycznym i prawnym.
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia art. 200, 205 § 2 P.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia poprzez zaniechanie zasądzenia wynagrodzenia radcy prawnego. • Zarzut naruszenia art. 206 P.p.s.a. poprzez błędną interpretację i przekroczenie granic swobodnej oceny. • Zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. polegający na braku wyjaśnienia uzasadnionego przypadku odstąpienia od zasądzenia kosztów.
Godne uwagi sformułowania
Sąd może w uzasadnionych przypadkach odstąpić od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w całości lub w części, w szczególności jeżeli skarga została uwzględniona w części niewspółmiernej w stosunku do wartości przedmiotu sporu ustalonej w celu pobierania wpisu. • Intencją ustawodawcy było pozostawienie do uznania sądu, czy ma zastosować ten przepis oraz w jakiej części należy zasądzić na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania w przypadku uwzględnienia jej skargi. • W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się, że wywiedzenie skarg i reprezentowanie strony w sprawach o tożsamym stanie faktycznym oraz objętych jednolitą regulacją prawną uzasadnia miarkowanie wynagrodzenia pełnomocnika, czyli dostosowanie tego wynagrodzenia do stopnia zindywidualizowania sprawy i koniecznego nakładu pracy.
Skład orzekający
Przemysław Szustakiewicz
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie miarkowania kosztów zastępstwa procesowego przez sąd administracyjny w przypadku powtarzalnych, analogicznych spraw, w tym w sprawach o udostępnienie informacji publicznej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy pełnomocnik wnosi wiele podobnych skarg, a sąd ocenia nakład pracy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 4/10
Sprawa dotyczy kwestii proceduralnych związanych z kosztami postępowania, co jest istotne dla prawników procesowych, ale niekoniecznie dla szerszej publiczności.
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.