III OZ 415/25

Naczelny Sąd Administracyjny2025-09-09
NSAAdministracyjneŚredniansa
postępowanie administracyjnezaświadczeniePESELbraki formalnepełnomocniksądy administracyjneNSAWSAodrzucenie skargi

NSA oddalił zażalenie na postanowienie WSA o odrzuceniu skargi z powodu nieuzupełnienia braków formalnych przez pełnomocnika skarżącego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę S. S. na postanowienie Komendanta Głównego Straży Granicznej o odmowie wydania zaświadczenia, ponieważ pełnomocnik skarżącego nie uzupełnił braków formalnych skargi, podając jedynie dziesięciocyfrowy numer PESEL zamiast jedenastocyfrowego. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że profesjonalny pełnomocnik powinien działać ze szczególną starannością, a podanie niepełnego numeru PESEL nie stanowiło uzupełnienia braków formalnych, w związku z czym oddalił zażalenie.

Sprawa dotyczy zażalenia S. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, które odrzuciło skargę skarżącego na postanowienie Komendanta Głównego Straży Granicznej o odmowie wydania zaświadczenia. Sąd I instancji odrzucił skargę, ponieważ profesjonalny pełnomocnik skarżącego nie uzupełnił braków formalnych, mimo wezwania. Skarga nie zawierała prawidłowego, jedenastocyfrowego numeru PESEL skarżącego, a podany przez pełnomocnika numer składał się jedynie z dziesięciu cyfr. Pełnomocnik argumentował, że podanie niepełnego numeru było wynikiem omyłki pisarskiej. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpatrując zażalenie, podkreślił, że profesjonalny pełnomocnik procesowy jest zobowiązany do działania ze szczególną starannością. Podanie niepełnego numeru PESEL nie zostało uznane za uzupełnienie braków formalnych, a zatem Sąd I instancji prawidłowo odrzucił skargę. NSA oddalił zażalenie, uznając postanowienie WSA za zgodne z prawem, powołując się na przepisy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi dotyczące wymogów formalnych pisma i obowiązku uzupełniania braków.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, podanie niepełnego numeru PESEL nie stanowi uzupełnienia braku formalnego skargi.

Uzasadnienie

Profesjonalny pełnomocnik procesowy jest zobowiązany do działania ze szczególną starannością. Numer PESEL jest jedenastocyfrowy i służy do identyfikacji osoby. Podanie numeru składającego się z dziesięciu cyfr nie spełnia wymogu formalnego, co obliguje sąd do odrzucenia skargi.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (7)

Główne

p.p.s.a. art. 57 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym.

p.p.s.a. art. 46 § § 2 pkt 1 lit. b

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pismo strony powinno zawierać numer PESEL strony będącej osobą fizyczną, jeżeli jest obowiązana do jego posiadania lub posiada go.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 49 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W przypadku braków pisma, sąd wzywa do ich uzupełnienia w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania.

u.e.l. art. 15

Ustawa z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności

Opisuje konstrukcję numeru PESEL.

p.p.s.a. art. 34

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Czynności profesjonalnego pełnomocnika odnoszą skutek prawny wobec mocodawcy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Podanie przez pełnomocnika niepełnego numeru PESEL nie stanowi uzupełnienia braków formalnych. Profesjonalny pełnomocnik procesowy jest zobowiązany do szczególnej staranności. Brak uzupełnienia braków formalnych w terminie obliguje sąd do odrzucenia skargi.

Odrzucone argumenty

Podanie niepełnego numeru PESEL było wynikiem oczywistej omyłki pisarskiej.

Godne uwagi sformułowania

profesjonalny pełnomocnik procesowy [...] powinien dokonywać czynności w imieniu strony ze szczególną starannością inaczej należy traktować błędy czy omyłki strony, a inaczej błędy czy omyłki pełnomocnika obowiązuje podwyższony standard staranności prawidłowy sposób nadania pisma jest obowiązkiem pełnomocnika, który bierze odpowiedzialność nie tylko za jego treść, ale i za formę oraz skuteczność formalną

Skład orzekający

Artur Kuś

przewodniczący-sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Wymogi formalne skargi w postępowaniu sądowoadministracyjnym, w szczególności dotyczące numeru PESEL, oraz standard staranności profesjonalnego pełnomocnika."

Ograniczenia: Dotyczy głównie sytuacji, gdy profesjonalny pełnomocnik popełnia błąd formalny.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje znaczenie drobnych błędów formalnych w postępowaniu sądowym i podkreśla odpowiedzialność profesjonalnych pełnomocników.

Błąd pełnomocnika kosztował klienta skargę: NSA przypomina o staranności w sądzie.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III OZ 415/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-09-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-07-09
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Artur Kuś /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6195 Funkcjonariusze Straży Pożarnej
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
II SA/Wa 174/25 - Postanowienie WSA w Warszawie z 2025-04-30
Skarżony organ
Komendant Straży Granicznej
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art.184 w związku z art.197 §2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Artur Kuś (spr.) po rozpoznaniu w dniu 9 września 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia S. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 30 kwietnia 2025 r., sygn. akt II SA/Wa 174/25 w sprawie ze skargi S. S. na postanowienie Komendanta Głównego Straży Granicznej w Warszawie z 4 grudnia 2024 r. nr 93/24 w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Postanowieniem z 30 kwietnia 2025 r., sygn. akt II SA/Wa 174/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę S. S. (dalej: "skarżący") na postanowienie Komendanta Głównego Straży Granicznej w Warszawie z 4 grudnia 2024 r. nr 93/24 w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że skarga złożona przez profesjonalnego pełnomocnika nie zawierała numeru PESEL skarżącego. Wobec tego Przewodniczący Wydziału II zarządzeniem z 18 lutego 2025 r. wezwał pełnomocnika skarżącego do uzupełninia braków formalnych skargi przez nadesłanie numeru PESEL skarżącego w terminie 7 dni od dnia doręczenie tego wezwania pod rygorem odrzucenia skargi. Przesyłka zawierająca ww. wezwanie została doręczona pełnomocnikowi skarżącego 3 marca 2025 r., co oznacza że siedmiodniowy termin rozpoczął swój bieg od 4 marca 2025 r., a upłynął 10 marca 2025 r. W zakreślonym terminie, tj. 10 marca 2025 r. pełnomocnik nadesłał niepełny numer PESEL skarżącego, składający się tylko z dziesięciu cyfr. W konsekwencji niewykonania wezwania do uzupełnienia braku formalnego skargi Sąd ją odrzucił.
Z postanowieniem tym nie zgodził się skarżący i w zażaleniu wniósł o jego zmianę wskazując, że podał niepełny numer PESEL na skutek oczywistej omyłki pisarskiej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zażalenie nie jest zasadne.
Zgodnie z art. 57 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej "p.p.s.a.") skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Pismo procesowe strony powinno spełniać określone warunki formalne, bez których nie można mu nadać prawidłowego biegu. Wymogi formalne składanych pism uregulowane zostały w art. 46 p.p.s.a.
Stosownie do art. 46 § 2 pkt 1 lit. b p.p.s.a., poza elementami wymienionymi w § 1 tego przepisu pismo strony powinno ponadto zawierać, w przypadku, gdy jest pierwszym pismem w sprawie – numer PESEL strony wnoszącej pismo, będącej osobą fizyczną oraz numer PESEL jej przedstawiciela ustawowego, jeżeli są obowiązani do jego posiadania albo posiadają go, nie mając takiego obowiązku.
W sytuacji, gdy brak jest jednego z elementów pisma wymienionych w art. 46 p.p.s.a., obowiązkiem Sądu, zgodnie z art. 49 § 1 p.p.s.a., jest wezwanie strony do uzupełnienia lub poprawienia pisma w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że skarga skarżącego niewątpliwie zawierała brak formalny, bowiem – jak słusznie zauważył Sąd I instancji – nie wskazano w niej prawidłowego numeru PESEL.
Wyjaśnienia wymaga, iż numer PESEL to jedenastocyfrowy symbol numeryczny, który pozwala na identyfikację osoby, która go posiada. Zawiera on datę urodzenia, numer porządkowy, oznaczenie płci oraz liczbę kontrolną. Jednocześnie zauważyć należy, iż numer ten skonstruowany jest w ten sposób, że składa się kolejno z dwóch ostatnich cyfr roku urodzenia, dwóch cyfr wskazujących miesiąc urodzenia, dwóch cyfr wskazujących dzień urodzenia, czterech cyfr stanowiących liczbę porządkową oznaczająca płeć oraz jednej cyfry kontrolnej. Ponadto wskazać wypada, iż ostatnia liczba czterocyfrowej kombinacji liczby porządkowej oznaczającej płeć wskazuje płeć posiadacza numeru PESEL. I tak dla kobiet są to cyfry parzyste (0, 2, 4, 6, 8), zaś dla mężczyzn nieparzyste (1, 3, 5, 7, 9) (por. art. 15 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności; Dz.U. z 2025 r., poz. 274).
Zauważyć trzeba, iż podany przez pełnomocnika skarżącego numer PESEL zawierał dziesięć zamiast jedenastu cyfr, zatem nie sposób uznać, iż skarżący uzupełnił brak formalny skargi. Okoliczność ta z kolei obligowała Sąd do odrzucenia skargi.
W odniesieniu do omyłkowego wskazania błędnego (niepełnego) numeru PSESEL skarżącego przypomnieć trzeba, że profesjonalny pełnomocnik procesowy, taki jak radca prawny, adwokat czy doradca podatkowy – z uwagi na fakt zawodowego wykonywania czynności, mieszczących się w ramach udzielonego mu pełnomocnictwa – powinien dokonywać czynności w imieniu strony ze szczególną starannością. Dlatego też inaczej należy traktować błędy czy omyłki strony, a inaczej błędy czy omyłki pełnomocnika, który zawodowo trudni się reprezentacją procesową uczestników postępowania. W tym drugim przypadku obowiązuje podwyższony standard staranności, gdyż pełnomocnik jest zobowiązany do szczególnej dbałości o interesy swoich mocodawców. Stąd prawidłowy sposób nadania pisma jest obowiązkiem pełnomocnika, który bierze odpowiedzialność nie tylko za jego treść, ale i za formę oraz skuteczność formalną. W analizowanym stanie faktycznym pełnomocnik w istocie przyznaje, że nie dochował koniecznej staranności. Powierzając prowadzenie swoich spraw profesjonalnemu pełnomocnikowi strona godzi się z tym, że wszystkie jego działania, jak również zaniechania, będą odnosić skutek prawny wobec mocodawcy (por. art. 34 p.p.s.a.).
Reasumując, z akt sprawy nie wynika, aby braki formalne skargi zostały uzupełnione w terminie, stąd zaskarżone postanowienie o odrzuceniu skargi uznać należało za zgodne z prawem.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI