II OZ 870/24

Naczelny Sąd Administracyjny2025-01-21
NSAAdministracyjneWysokansa
przymus adwokackizażalenieskarga kasacyjnapostanowieniesądy administracyjnebrak formalnyrozbiórkanadzór budowlany

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej, podkreślając bezwzględny charakter przymusu adwokacko-radcowskiego w takich przypadkach.

Skarżąca wniosła zażalenie na postanowienie o odrzuceniu jej skargi kasacyjnej, argumentując, że nie została wezwana do uzupełnienia braku formalnego poprzez sporządzenie zażalenia przez profesjonalnego pełnomocnika. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił to zażalenie, wskazując, że wymóg sporządzenia zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej przez adwokata lub radcę prawnego ma charakter bezwzględny i nie podlega uzupełnieniu. Skarżąca, mimo pouczenia, sama sporządziła zażalenie, co skutkowało jego niedopuszczalnością.

Sprawa dotyczyła zażalenia wniesionego przez J. R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, które odrzuciło jej zażalenie na wcześniejsze postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej. Głównym zarzutem skarżącej było to, że nie została wezwana do uzupełnienia braku formalnego zażalenia poprzez jego sporządzenie przez adwokata lub radcę prawnego, co naruszałoby art. 49 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.). Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) oddalił przedmiotowe zażalenie. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 194 § 4 p.p.s.a., zażalenie dotyczące odrzucenia skargi kasacyjnej musi być sporządzone przez adwokata lub radcę prawnego, z pewnymi wyjątkami (np. gdy sporządza je sędzia, prokurator, profesor nauk prawnych itp.). NSA zaznaczył, że ten obowiązek ma charakter bezwzględny i nie podlega uzupełnieniu w trybie art. 49 p.p.s.a. W analizowanej sprawie skarżąca, mimo wcześniejszego pouczenia przez sąd pierwszej instancji o wymogach formalnych i konsekwencjach niespełnienia przymusu adwokacko-radcowskiego, sama sporządziła zażalenie. W związku z tym, wniesienie zażalenia bez zachowania wymaganych warunków stanowiło brak niepodlegający usunięciu, co uzasadniało jego odrzucenie przez sąd pierwszej instancji. NSA powołał się na ugruntowane orzecznictwo potwierdzające tę interpretację.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, brak wezwania do uzupełnienia zażalenia sporządzonego osobiście przez stronę, gdy wymagany jest przymus adwokacko-radcowski, nie stanowi naruszenia art. 49 § 1 p.p.s.a.

Uzasadnienie

Wymóg sporządzenia zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej przez adwokata lub radcę prawnego (art. 194 § 4 p.p.s.a.) ma charakter bezwzględny i nie podlega uzupełnieniu w trybie art. 49 p.p.s.a. Brak jego zachowania czyni zażalenie niedopuszczalnym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (7)

Główne

p.p.s.a. art. 194 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zażalenie, którego przedmiotem jest odrzucenie skargi kasacyjnej, powinno być sporządzone przez adwokata lub radcę prawnego, z pewnymi wyjątkami.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 175 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa podmioty, które mogą sporządzić zażalenie w przypadkach wskazanych w art. 194 § 4 p.p.s.a.

p.p.s.a. art. 178

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy niedopuszczalności środka zaskarżenia z innych przyczyn.

p.p.s.a. art. 197 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna orzekania przez NSA w przedmiocie zażalenia.

p.p.s.a. art. 197 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna orzekania przez NSA w przedmiocie zażalenia.

p.p.s.a. art. 49 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy wezwania do uzupełnienia braków pisma.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna orzekania przez NSA w przedmiocie zażalenia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wymóg sporządzenia zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej przez adwokata lub radcę prawnego jest bezwzględny i nie podlega uzupełnieniu. Skarżąca została prawidłowo pouczona o wymogach formalnych i konsekwencjach ich niespełnienia.

Odrzucone argumenty

Zażalenie zostało niesłusznie odrzucone, ponieważ skarżąca nie została wezwana do uzupełnienia braku formalnego poprzez sporządzenie zażalenia przez profesjonalnego pełnomocnika.

Godne uwagi sformułowania

przymus adwokacko-radcowski brak niepodlegający uzupełnieniu bezwzględny charakter

Skład orzekający

Jerzy Siegień

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie bezwzględnego charakteru przymusu adwokacko-radcowskiego przy zażaleniach na postanowienia o odrzuceniu skargi kasacyjnej w postępowaniu sądowoadministracyjnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z zażaleniem na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie jasno i jednoznacznie rozstrzyga kwestię proceduralną dotyczącą przymusu adwokackiego, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego.

Przymus adwokacki w sądzie administracyjnym: kiedy brak profesjonalnego pełnomocnika oznacza koniec sprawy?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OZ 870/24 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-01-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-12-13
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jerzy Siegień /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Odrzucenie zażalenia
Sygn. powiązane
VII SA/Wa 1636/22 - Wyrok WSA w Warszawie z 2023-05-18
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 194 § 4, art. 184 w zw. z art 197 § 1 i § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Siegień po rozpoznaniu w dniu 21 stycznia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 listopada 2023 r., sygn. akt VII SA/Wa 1636/22 o odrzuceniu zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 września 2023 r., sygn. akt VII SA/Wa 1636/22 o odrzuceniu skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 18 maja 2023 r., sygn. akt VII SA/Wa 1636/22 w sprawie ze skargi J. R. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 6 czerwca 2022 r., nr 627/22 w przedmiocie nakazu rozbiórki postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 29 listopada 2023 r., sygn. akt VII SA/Wa 1636/22 odrzucił zażalenie J. R. (dalej: skarżącej) na postanowienie tego Sądu z 7 września 2023 r. o odrzuceniu skargi kasacyjnej skarżącej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 18 maja 2023 r., sygn. akt VII SA/Wa 1636/22, z uwagi na sporządzenie i wniesienie tego zażalenia osobiście przez skarżącą pomimo wymaganego przepisami prawa, tzw. przymusu adwokackiego.
Zażalenie na powyższe postanowienie z 29 listopada 2023 r. złożyła J. R. wnosząc o jego uchylenie. Skarżąca podniosła, że złożone przez nią zażalenie zostało niesłusznie odrzucone, albowiem skarżąca nie została wezwana w trybie art. 49 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634), dalej: "p.p.s.a", do uzupełnienia jego braku poprzez sporządzenie zażalenia przez adwokata lub radcę prawnego. Powyższe powoduje, że w sprawie doszło do naruszenia art. 49 § 1 p.p.s.a., co czyni zażalenie zasadnym.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 194 § 4 p.p.s.a. zażalenie, którego przedmiotem jest odrzucenie skargi kasacyjnej, powinien sporządzić adwokat lub radca prawny. Powyższego wymogu nie stosuje się, jeżeli takie zażalenie sporządza sędzia, prokurator, notariusz, radca Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej albo profesor lub doktor habilitowany nauk prawnych, będący stroną, jej przedstawicielem lub pełnomocnikiem albo jeżeli zażalenie takie wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka (art. 175 § 2 w zw. z art. 194 § 4 p.p.s.a.). Ponadto w sprawach wskazanych w art. 175 § 3 p.p.s.a. zażalenie może sporządzić także doradca podatkowy i rzecznik patentowy.
Obowiązek ustanowiony w art. 194 § 4 p.p.s.a. ma charakter bezwzględny, co oznacza, że żadne szczególne okoliczności nie uprawniają strony do osobistego sporządzenia zażalenia na postanowienie, którego przedmiotem jest odrzucenie skargi kasacyjnej. Niezachowanie zatem "przymusu adwokacko-radcowskiego" w odniesieniu do zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej czyni
wniesienie takiego zażalenia niedopuszczalnym z innych przyczyn w rozumieniu art. 178 p.p.s.a. w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a.
W niniejszej sprawie bezspornym jest, że zażalenie z 2 października 2023 r. na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej z 7 września 2023 r., skarżąca sporządziła osobiście wiedząc, że nie należy do podmiotów uprawnionych na podstawie odesłania z art. 194 § 4 p.p.s.a., do sporządzenia takiego zażalenia. Skarżąca została bowiem pouczona przez Sąd pierwszej instancji o tzw. przymusie adwokacko-radcowskim w zakresie sporządzenia oraz wniesienia zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej. Jak wynika z akt sprawy, przy piśmie z dnia 18 września 2023 r. przesłano skarżącej odpis postanowienia z dnia 7 września 2023 r. odrzucającego skargę kasacyjną skarżącej, również z powodu tego, że została sporządzona osobiście przez skarżącą. Wskazane pismo zawierało pouczenie o wymogach formalnych zażalenia wnoszonego na postanowienie w przedmiocie odrzucenia skargi kasacyjnej (pkt 5 pouczenia, k. 84 verte). Powyższa korespondencja została doręczona skarżącej w dniu 25 września 2023 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru - k. 87).
Odnosząc się natomiast do zarzutów zażalenia wskazać należy, że zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, niezachowanie "przymusu adwokacko-radcowskiego" w odniesieniu do zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej, o którym mowa w art. 194 § 4 p.p.s.a., stanowi brak niepodlegający uzupełnieniu w trybie art. 49 p.p.s.a. (zob. postanowienia NSA: z dnia 5 września 2024 r., sygn. akt III FZ 357/24, z dnia 29 sierpnia 2024 r., sygn. akt III FZ 282/24, z dnia 22 sierpnia 2024 r., sygn. akt II OZ 387/24, orzeczenia.nsa.gov.pl). Dlatego też brak wezwania do uzupełnienia powyższego braku zażalenia nie stanowi naruszenia art. 49 § 1 p.p.s.a., gdyż jest to brak nieusuwalny.
A zatem wobec wniesienia zażalenia bez zachowania warunków określonych w art. 194 § 4 p.p.s.a., pomimo prawidłowego pouczenia w tym zakresie, należało uznać, że Sąd pierwszej instancji zasadnie odrzucił zażalenie.
Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.
-----------------------
Sygn. akt II OZ 870/24

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI