III OZ 41/26

III OZ 41/26 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2026-02-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2026-01-22
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Zbigniew Ślusarczyk /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6144 Szkoły i placówki oświatowo-wychowawcze
Hasła tematyczne
Wstrzymanie wykonania aktu
Skarżony organ
Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2026 poz 143
art. 61 par 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk po rozpoznaniu w dniu 25 lutego 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia T. D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 grudnia 2025 r., sygn. akt VII SA/Wa 2811/25 w sprawie ze skargi T. D. na postanowienie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 10 września 2025 r. znak DSW-WUN.6016.5.2025.3.KZ w przedmiocie wznowienia postępowania postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 16 grudnia 2025 r., sygn. akt VII SA/Wa 2811/25, w sprawie ze skargi T. D. na postanowienie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z 10 września 2025 r. znak DSW-WUN.6016.5.2025.3.KZ w przedmiocie wznowienia postępowania, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.) odmówił wstrzymania wykonania decyzji Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z 26 sierpnia 2011 r. znak: MNiSW-DNS-WUN-6012-16361-2/AM/11.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że przedmiotem skargi skarżąca uczyniła postanowienie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z 10 września 2025 r., utrzymujące w mocy postanowienie własne z 14 maja 2025 r. o odmowie wznowienia postępowania zakończonego decyzją Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z 26 sierpnia 2011 r. zatwierdzającą zmiany w statucie Wyższej Szkoły [...] w L. Natomiast wniosek o wstrzymanie wykonania dotyczył decyzji Ministra o zatwierdzeniu zmian w statucie ww. szkoły, która to decyzja – zdaniem skarżącej – została wydana na jej szkodę.
Odmawiając wstrzymania wykonania decyzji Sąd uznał, że wstrzymanie wykonania aktu wydanego w innym postępowaniu, lecz w granicach tej samej sprawy, jest możliwe dopiero po wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu. Skarżąca nie wnosiła o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia w przedmiocie wznowienia postępowania, a wyłącznie decyzji wydanej w trybie zwykłym. Wniosek uzasadniono bardzo ogólnikowo, a skarżącej nic nie łączy z postępowaniami dotyczącymi Wyższej Szkoły [...] w L. Podsumowując, Sąd Wojewódzki przyjął, że we wniosku skarżąca nie wskazała wystarczająco precyzyjnych okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę do uwzględnienia wniosku.
Zażalenie wniosła skarżąca, zaskarżając powyższe postanowienie w całości. Wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i uwzględnienie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji, tudzież innych aktów wpadkowych na czas trwania postępowania. Ponadto wniosła o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania wg norm przepisanych.
W odpowiedzi na zażalenie organ wniósł o jego oddalenie. W uzasadnieniu podniósł, że podziela argumentację prezentowaną w zaskarżonym postanowieniu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu.
Odnosząc się do najdalej idącego zarzutu zażalenia, w sprawie nie zaszła nieważność postępowania, przez skarżącą opisana jako "bezwzględna przyczyna odwoławcza", o której mowa w art. 183 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Zaskarżone postanowienie nie zostało wydane przez osobę wadliwie powołaną, z uwagi na powołanie sędzi WSA Iwony Ścieszki przez tzw. neo-KRS. Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko prezentowane w dotychczasowym orzecznictwie, iż mając na uwadze regulacje ustrojowe sądownictwa administracyjnego, osobą nieuprawnioną jest osoba niebędąca sędzią, czyli ten, kto nie posiada kwalifikacji sędziowskich i nie został powołany na stanowisko sędziego (asesora) sądu administracyjnego zgodnie z przepisami ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167) lub ten, kto wprawdzie posiada kwalifikacje sędziowskie, jednak nie został powołany na stanowisko sędziego, a także osoba, która zgodnie z ustawą nie ma uprawnień do orzekania w danym sądzie administracyjnym.
Uprawnienia do orzekania w składach sądu administracyjnego wynikają z faktu otrzymania nominacji na określone stanowisko we wskazanym sądzie administracyjnym lub delegacji do orzekania w określonym sądzie. Przez akt powołania osoba staje się sędzią i jest uprawniona do orzekania. Akt powołania jest aktem kształtującym status sędziego - osoba powołana przez Prezydenta RP jest uprawniona do orzekania w określonym sądzie (postanowienie NSA z 19 października 2007 r., sygn. akt I OSK 1543/07). Podzielając stanowisko wyrażane w orzecznictwie NSA (zob. np. wyrok z 15 listopada 2023 r., I FSK 2040/22) uznać należy, że brak jest podstaw do stwierdzenia, że sędzia/asesor został powołany w sposób sprzeczny z przepisami prawa, jedynie przez okoliczność powołania sędziego na wniosek tzw. nowej KRS (zob. wyrok NSA z 19 marca 2025 r., II FSK 2155/23).
Jednocześnie, w myśl uchwały NSA z 3 kwietnia 2023 r., sygn. I FPS 3/22, w sytuacji kwestionowania niezawisłości i bezstronności sędziego na skutek okoliczności towarzyszących jego powołaniu i jego postępowaniu po powołaniu przyznano uprawnienie do składania wniosku w trybie art. 5a ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych. W każdym postępowaniu sądowym obowiązuje zasada braku konkurencyjności środków ochrony prawnej, określana jako zasada jednotorowości obrony swych praw. Oznacza ona, że określonemu podmiotowi znajdującemu się w danej sytuacji procesowej przysługuje tylko jeden środek prawny. Oznacza to, iż na gruncie postępowania sądowoadministracyjnego wadliwość powołania na stanowisko sędziowskie może być podnoszona wyłącznie w drodze wniosku złożonego w trybie art. 5a ustawy – Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
Przechodząc do meritum sprawy, Sąd Wojewódzki prawidłowo odmówił wstrzymania wykonania decyzji Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z 26 sierpnia 2011 r. znak: MNiSW-DNS-WUN-6012-16361-2/AM/11. Nie sposób jednak podzielić argumentacji wskazanej w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, ponieważ wstrzymanie wykonania ww. decyzji było niedopuszczalne. Pojęcie "aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy", o którym mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., odnieść należy do sprawy sądowoadministracyjnej, a nie sprawy administracyjnej. Granice sprawy sądowoadministracyjnej wyznacza przedmiot zaskarżenia (art. 3 § 2 p.p.s.a.), jakim w niniejszej sprawie jest postanowienie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z 10 września 2025 r. znak DSW-WUN.6016.5.2025.3.KZ w przedmiocie wznowienia postępowania.
Zdaniem NSA w składzie orzekającym, w sprawie ze skargi na postanowienie proceduralne niedopuszczalne jest wstrzymanie wykonania decyzji merytorycznej. Należy w tym miejscu odwołać się do uchwały NSA z 13 listopada 2023 r. sygn. akt II GPS 2/22. Za NSA w składzie 7 sędziów wskazać zatem trzeba, że "[w]niosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest pochodną skargi, nie tworzy odrębnego od postępowania ze skargi postępowania w sprawie sądowoadministracyjnej. Stąd też związek pomiędzy postępowaniem w sprawie ze skargi, a wstrzymaniem wykonania zaskarżonego aktu dotyczy nie tylko skutecznego wniesienia skargi, co umożliwia złożenie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu, ale również związku jaki zachodzi pomiędzy zakończeniem postępowania skargowego, a ustaniem wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, czyli ustaniem ochrony tymczasowej (...) Wniesienie skargi do sądu na określony akt oznacza powstanie sprawy sądowoadaministracyjnej, natomiast o charakterze, rodzaju tej sprawy decyduje przedmiot zaskarżenia". W konsekwencji "ustalając zakres ochrony tymczasowej określony w art. 61 § 3 p.p.s.a., wyrażający się w słowach we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy, należy uwzględniać charakter sprawy wynikający z przedmiotu zaskarżenia i wynikające z tej sprawy granice orzekania przez sąd tj. należy brać pod uwagę treść art. 134 § 1 p.p.s.a. i art. 135 p.p.s.a."
Mając powyższe na uwadze, niedopuszczalne jest wstrzymanie w sprawie ze skargi na postanowienie w przedmiocie wznowienia postępowania decyzji wydanej w trybie zwykłym. Ochrona tymczasowa udzielana w postępowaniu ze skargi na postanowienie musi pozostawać w granicach sprawy, zaś zakończenie postępowania skargowego w tej sprawie spowodowałaby ustanie ochrony tymczasowej w odniesieniu do aktu, który nie podlegał zaskarżeniu w danym postępowaniu i który nie mógłby zostać w tej sprawie wyeliminowany z obrotu prawnego, stosownie do treści art. 135 p.p.s.a.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie, ponieważ zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu.