III OZ 395/25

III OZ 395/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-09-03
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-07-02
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Rafał Stasikowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Sygn. powiązane
III SA/Łd 138/25 - Postanowienie WSA w Łodzi z 2025-04-29
Skarżony organ
Zespół do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 58 § 1 pkt 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Rafał Stasikowski po rozpoznaniu w dniu 3 września 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 29 kwietnia 2025 r., sygn. akt III SA/Łd 138/25 o odrzuceniu skargi M. W. na postanowienie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Łodzi z dnia 31 grudnia 2024 r., nr WZON-I.9531.12860.673.2024.D w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od orzeczenia o niepełnosprawności postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Postanowieniem z 29 kwietnia 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny
w Łodzi odrzucił przedmiotową skargę. W uzasadnieniu wskazał, że skarżąca wniosła do tego sądu skargę na postanowienie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania
o Niepełnosprawności w Łodzi z 31 grudnia 2024 r. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od orzeczenia o niepełnosprawności. Zarządzeniem z 25 lutego 2025 r. Zastępca Przewodniczącego Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wezwała stronę skarżącą do usunięcia braków formalnych skargi w terminie siedmiu dni, pod rygorem jej odrzucenia przez: wskazanie numeru PESEL oraz podpisanie skargi w siedzibie sądu, bądź nadesłanie podpisanego egzemplarza skargi. Odpis powyższego zarządzenia został doręczony stronie skarżącej 25 marca 2025 r.
Zdaniem sądu z akt niniejszej sprawy wynika, że przesyłka zawierające przedmiotowe wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi została doręczona 25 marca 2025 r. W związku z tym termin do uzupełnienia braków formalnych upłynął 1 kwietnia 2025 r. (środa). W ustawowym siedmiodniowym terminie strona skarżąca nie uzupełniła braków formalnych skargi. Nadto sądu ustalił, że zaskarżone postanowienie zostało doręczone stronie 7 stycznia 2025 r. (co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru znajdującego się w aktach administracyjnych). Zgodnie z treścią art. 53 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2024 r. poz. 935; dalej: "p.p.s.a.") skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Zatem skarga została wniesiona z uchybieniem terminu, bowiem 30-dniowy termin do wniesienia skargi upłynął z dniem 6 lutego 2025 r. Natomiast skarga została złożona bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi 7 lutego 2025 r., a więc z przekroczeniem terminu ustawowego.
Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 p.p.s.a. odrzucił skargę.
Zażalenie na powyższe postanowieniem wniosła skarżąca. Podniosła, że korespondencję sądową odebrał jej ojciec, który nie jest jej domownikiem.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie, mimo częściowo błędnego uzasadnienia, odpowiada prawu.
Nie można było zgodzić się z sądem I instancji, że przedmiotowa skarga, z uwagi na wniesienie jej po terminie, podlegała odrzuceniu. Zgodnie z art. 53 § 1 p.p.s.a. skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a. Stosownie zaś do art. 58 § 1 pkt 2) sąd odrzuca skargę wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że postanowienie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Łodzi z 31 grudnia 2024 r. zostało doręczone skarżącej 7 stycznia 2025 r. do rąk jej ojca – skuteczności tego doręczenia skarżąca nie kwestionowała. Sąd I instancji przyjął, że skarżąca wniosła skargę bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi 7 lutego 2025 r., a więc
z uchybieniem 30-dniowego terminu, który upłynął 6 lutego 2025 r. Z uwagi na wniesienie skargi po upływie terminu do jej wniesienia, podlegała ona odrzuceniu.
Naczelny Sąd Administracyjny zwraca jednak uwagę, że w pouczeniu od ww. postanowienia organ wskazał, że służy na nie skarga w terminie miesiąca od dnia jego doręczenia. Takie pouczenie nie odpowiada jednak treści art. 53 § 1 p.p.s.a., w którym mowa jest o terminie trzydziestu dni. Strona postępowania administracyjnego może zaś nie rozróżniać ww. terminów i nie wiedzieć czy termin miesięczny wynosi 30 dni, 31 dni, a biorąc po uwagę miesiąc luty 28 lub 29 dni. Przede wszystkim zaś oznaczony przez organ termin miesięczny kończy się z upływem dnia, który nazwą lub datą odpowiada początkowemu dniowi terminu (art. 83 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 112 k.c.). Przyjmując, że skarżąca wniosła skargę 7 lutego 2025 r., a wiec w terminie oznaczonym przez organ, zastosowała się do tego błędnego pouczenia i w świetle zaskarżonego orzeczenia poniosła negatywne skutki procesowe, bowiem sąd I instancji odrzucił skargę m.in. z tego powodu. Zgodnie z art. 112 k.p.a. błędne pouczenie w decyzji co do prawa odwołania lub skutków zrzeczenia się odwołania albo wniesienia powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego nie może szkodzić stronie, która zastosowała się do tego pouczenia. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażono stanowisko, które skład orzekający w niniejszej sprawie podziela, że skutki prawne błędnego pouczenia o środkach zaskarżenia powinny być jednolite zarówno na drodze postępowania administracyjnego, jak i postępowania sądowego. Odmienna wykładnia prowadzi do zbędnego formalizmu i przedłużania postępowania, albowiem sąd administracyjny w sytuacji złożenia wniosku o przywrócenie terminu z powodu błędnego pouczenia obowiązany jest przywrócić go stronie. Zgodnie z tym poglądem skutkiem prawnym ochrony wynikającej z art. 112 k.p.a. w przypadku wniesienia spóźnionego środka zaskarżenia do sądu, w sytuacji zastosowania się przez stronę skarżącą do trybu zaskarżenia błędnie podanego w pouczeniu, jest obowiązek wojewódzkiego sądu administracyjnego rozpatrzenia go bez potrzeby wnoszenia wniosku o przywrócenie terminu (por. postanowienie NSA z 26 października 2017 r., II OZ 1206/17 i z 17 października 2023 r., III OZ 476/23 - dostępne na: https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Z powyższego wynika, że sąd I instancji nie mógł odrzucić przedmiotowej skargi z uwagi na wniesienie jej po terminie.
Co więcej, gdyby przyjąć, że skarżąca wniosła skargę z uchybieniem terminu
i w związku z tym podlegała ona odrzuceniu, to należałoby uznać, że Zastępca Przewodniczącego Wydziału III bezcelowo wzywała skarżącą do uzupełnienia braków formalnych skargi - nawet gdyby skarżąca uzupełniła braki, do których była wzywana, to skarga i tak byłaby odrzucona, co mijałoby się całkowicie z zasadą ekonomiki procesowej oraz byłoby po prostu nieracjonalne.
Natomiast w ocenie Naczelnego Sadu Administracyjnego sąd I instancji miał wszelkie podstawy do odrzucenia skargi z uwagi na nieuzupełnienie w zakreślonym terminie braków formalnych skargi. Sąd nie podzielił zarzutu skarżącej o nieskutecznym doręczeniu jej wezwania z 27 lutego 2025 r. Zarówno w postępowaniu administracyjnym, jak i sądowym, korespondencję adresowaną do skarżącej odbierał jej ojciec – z dokumentu zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, że jako dorosły domownik. W tej sytuacji za gołosłowne należało uznać twierdzenie skarżącej, że nie jest on jej domownikiem, skoro na żadnym etapie postępowania skarżąca nie kwestionowała skuteczności doręczenia korespondencji odbieranej przez jej ojca, a do zażalenia nie załączyła jakichkolwiek dowodów uprawdopodabniających tę okoliczność.
Stosownie do art. 57 § 1 p.p.s.a. skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Zgodnie z art. 46 § 1 pkt 4) każde pismo strony powinno zawierać podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika. W myśl art. 46 § 2 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. pismo strony, jeżeli jest pierwszym pismem w sprawie, powinno zawierać numer PESEL strony wnoszącej pismo, będącej osobą fizyczną, jeżeli jest obowiązana do jego posiadania albo posiada go, nie mając takiego obowiązku. Jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, stosownie do art. 49 § 1 p.p.s.a., przewodniczący wzywa stronę do jego uzupełnienia lub poprawienia w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Nieuzupełnienie w terminie braków formalnych skargi skutkuje zgodnie z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. jej odrzuceniem.
Należy zwrócić uwagę na uchwałę składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 lipca 2023 r., II GPS 3/22, zgodnie z którą: niezachowanie, określonego w art. 46 § 2 pkt 1 lit. b) p.p.s.a., wymogu podania w skardze, będącej pierwszym pismem w sprawie, numeru PESEL, jest brakiem formalnym, który powinien być uzupełniony w trybie art. 49 § 1 w związku z art. 58 § 1 pkt 3 powołanej ustawy, bez względu na to czy ten numer znajduje się w aktach administracyjnych, którymi dysponuje sąd. W powyższej uchwale przesądzono więc, że brak podanego w skardze numeru PESEL jest brakiem, który podlega uzupełnieniu, a w razie nieuzupełnienia tego braku – skarga podlega odrzuceniu.
W niniejszej sprawie zarządzeniem Zastępcy Przewodniczącego Wydziału III z 25 lutego 2025 r. (korespondencja z wezwaniem z 27 lutego 2025 r.) skarżąca została wezwana do uzupełnienia braków formalnych skargi przez podpisanie skargi oraz podanie numeru PESEL, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Korespondencję z powyższym wezwaniem doręczono skarżącej 25 marca 2025 r., a więc termin na jego wykonanie upłynął 2 kwietnia 2025 r. Skarżąca dopiero 7 maja 2025 r., a więc po upływie terminu na wykonanie wezwania, podpisała skargę oraz podała swój numer PESEL (osobną kwestią jest fakt, że skarżąca powinna zostać wezwana do podania również numeru PESEL małoletniego syna, w imieniu którego wnosi skargę). W związku z powyższym sąd I instancji miał podstawy do zastosowania w sprawie art. 58 § 1 pkt 3) p.p.s.a., który stanowi, że sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.