III OZ 376/25

III OZ 376/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-07-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-06-23
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Zbigniew Ślusarczyk /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
Hasła tematyczne
Grzywna w trybie p.p.s.a.
Sygn. powiązane
II SO/Ol 4/25 - Postanowienie WSA w Olsztynie z 2025-05-12
Skarżony organ
Wójt Gminy
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 55 par 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk po rozpoznaniu w dniu 29 lipca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Wójta Gminy Kolno na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 12 maja 2025 r. sygn. akt II SO/Ol 4/25 w sprawie z wniosku E. G. o wymierzenie Wójtowi Gminy Kolno grzywny w trybie art. 55 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie postanowieniem z 12 maja 2025 r. sygn. akt II SO/Ol 4/25, po rozpoznaniu sprawy z wniosku E. G. o wymierzenie Wójtowi Gminy Kolno (dalej: "organ") grzywny w trybie art. 55 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") wymierzył Wójtowi Gminy Kolno grzywnę w wysokości 200 zł (pkt 1) oraz zasądził od Wójta Gminy Kolno na rzecz E. G. kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego (pkt 2).
W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że przyczyną wymierzenia grzywny organowi było nieprzekazanie Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie skargi wniesionej przez E. G. 28 marca 2025 r. na bezczynność organu w przedmiocie jej wniosku z 25 stycznia 2025 r. w sprawie udzielenia informacji publicznej, w terminie ustawowym. W postępowaniu przed Sądem I instancji organ przyznał, że niezasadnie przyjął, że skarga winna zostać przesłana w terminie 30 dni, oraz że okoliczności sprawy jednoznacznie wskazywały, iż opóźnienie nie było wynikiem celowego zaniechania, lecz wynikało z przekonania o 30-dniowym terminie przekazania skargi i w tym terminie skarga została przekazana. Sąd I instancji zważył, że przesłankami uprawniającymi sąd administracyjny do wymierzenia grzywny organowi jest stosowny wniosek oraz nieprzekazanie skargi sądowi w ustawowym terminie, bez względu na przyczyny takiego stanu rzeczy. Do Sądu I instancji E. G. wystąpiła z wnioskiem o wymierzenie grzywny organowi za nieprzekazanie skargi 24 kwietnia 2025 r.
Zdaniem Sądu I instancji przekroczenie terminu było bezsporne, gdyż skarga na bezczynność organu w rozpoznaniu wniosku skarżącej o udzielenie informacji publicznej wpłynęła w dniu 28 marca 2025 r. Z uwagi na fakt, że dotyczyła ona bezczynności w udostępnieniu informacji publicznej, organ był zobowiązany przekazać ją Sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie 15 dni od jej otrzymania, czyli najpóźniej do 12 kwietnia 2025 r. Tymczasem skarga wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę została przesłana Sądowi dopiero 25 kwietnia 2025 r. W świetle tego uznał, że niewykonanie obowiązków ciążących na organie nie wynikało z celowego naruszenia przepisów prawa, lecz z mylnej ich interpretacji. W tych okolicznościach wymierzona grzywna w kwocie 200 zł będzie stanowić adekwatną dolegliwość za niewykonanie ustawowego obowiązku przekazania skargi, a także wpłynie na prawidłowe działanie organu w przyszłości.
Zażalenie wniósł organ, zaskarżając powyższe postanowienie w całości oraz wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia i o oddalenie wniosku o wymierzenie grzywny oraz zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego. Organ zarzucił naruszenie art. 54 § 1 p.p.s.a. przez jego niewłaściwe zastosowanie w okolicznościach przedmiotowej sprawy.
W odpowiedzi na zażalenie wnioskodawczyni wniosła o oddalenie zażalenia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
W niniejszej sprawie wymierzono organowi administracji grzywnę w trybie art. 55 w związku z art. 154 § 1 i 6 p.p.s.a., w sytuacji, gdy doszło do przekroczenia terminu z art. 21 pkt 1 ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 902, dalej: "u.d.i.p.").
WSA w Olsztynie wymierzył organowi grzywnę z uwagi na przekazanie skargi wraz z aktami sprawy oraz odpowiedzią na skargę po przekroczeniu terminu 15 dni od dnia otrzymania skargi. W zażaleniu, jak i w postępowaniu przed WSA w Olsztynie organ podnosił, że niedopełnienie tego terminu nie było celowe, a wynikało z błędnego przyjęcia przez organ, że właściwy będzie ogólny, trzydziestodniowy termin, nie zaś szczególny – piętnastodniowy.
Organ wskazał, za postanowieniem NSA z 16 czerwca 2021 r sygn. akt III OZ 414/21 na konieczność uwzględnienia okoliczności opóźnienia w kontekście skorzystania przez sąd z uprawnienia do wymierzenia grzywny. Istotnie, należy się zgodzić w tym miejscu z organem i podkreślić, że jedną z okoliczności branych pod uwagę jest niewiedza organu o terminie nakładanym na niego przez art. 21 pkt 1 u.d.i.p. Biorąc pod uwagę orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego intencja organu nie ma znaczenia w świetle przesłanek nałożenia na organ grzywny, a jedynie może zostać uwzględniona w ramach wysokości orzeczonej sankcji (zob. postanowienie NSA z 15 maja 2025 r. sygn. akt III OZ 220/25 i orzecznictwo tam powołane).
Inną kwestią, również podniesioną w zażaleniu, jest sposób interpretacji dyspozycji zawartej w art. 55 § 1 p.p.s.a.: "[w] razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny". Żalący się organ podnosi, że użycie słowa "może", przemawia za tym, że nałożenie na niego kary pieniężnej nie jest obligatoryjne. Należy odnieść się do tego zarzutu w taki sposób, że w niniejszej sprawie Sąd I instancji prawidłowo skorzystał z tego uprawnienia. To, że jakaś czynność sądu jest fakultatywna, nie przesądza, że nie należy jej dokonać, albo wyprowadzić zasadę, że nie należy jej dokonywać, jeśli nie zostaną spełnione dodatkowe przesłanki, np. podnoszona przez organ, celowość niedotrzymania terminu.
Główną okolicznością, jaką WSA w Olsztynie wziął pod uwagę, to obiektywne niedotrzymanie terminu oraz pomyłka organu, która nie została zakwestionowana. Z kolei fakt, że organ dowiedział się już o właściwym terminie na przekazanie miałby jego zdaniem przesądzać, że utrzymanie w mocy grzywny ma charakter wyłącznie represyjny. Odnosząc się do tej argumentacji należy przypomnieć, że NSA w uchwale z 3 listopada 2009 r. sygn. akt II GPS 3/09 określił funkcje grzywny z art. 55 p.p.s.a. jako: dyscyplinującą, represyjną i prewencyjną. Nawet w sytuacji, gdy organ usunął uchybienie tj. przesłał skargę, odpowiedź na skargę i akta po wezwaniu, nie wyłącza to funkcji prewencyjnej, która może występować w powyższej sytuacji samodzielnie. Fakt, że organ dowiedział się o właściwym terminie i przekazał stosowne dokumenty do właściwego sądu eliminuje jedynie dyscyplinującą funkcję kary. Ukaranie organu w ten sposób uczuli go na przyszłość, że trzeba znać obowiązujące go przepisy ustaw i innych aktów prawnych, a poszczególne działania organu obwarowane są różnym terminami, nie tylko jednym, trzydziestodniowym.
W takim stanie rzeczy Sąd I instancji prawidłowo orzekł o wymierzeniu Wójtowi Gminy Kolno grzywny w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a., zaś Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw do kwestionowania jej wysokości.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie.