III OZ 367/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił zażalenie na zarządzenie WSA wzywające do uiszczenia opłaty kancelaryjnej, uznając je za prawidłowe mimo złożenia wniosku o prawo pomocy, który został wcześniej prawomocnie odrzucony.
Skarżący złożył zażalenie na zarządzenie WSA wzywające do uiszczenia opłaty kancelaryjnej za odpis orzeczenia. Argumentował, że złożył wniosek o prawo pomocy, który powinien go zwolnić z opłat. NSA oddalił zażalenie, wskazując, że prawo pomocy zostało prawomocnie odmówione przez WSA, a zasada odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego jest podstawowa.
Przewodniczący Wydziału WSA w Gliwicach wezwał skarżącego M. P. do uiszczenia opłaty kancelaryjnej za odpis orzeczenia z uzasadnieniem, zgodnie z przepisami Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) i rozporządzenia w sprawie opłat kancelaryjnych. Skarżący złożył zażalenie, podnosząc, że złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy i przedstawił niezbędne dowody na swoją sytuację majątkową. Naczelny Sąd Administracyjny uznał jednak, że zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd podkreślił, że zasada odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego jest podstawowa, a odstępstwa od niej możliwe są w ściśle określonych przypadkach, takich jak przyznanie prawa pomocy lub zwolnienie z mocy ustawy. W tej sprawie skarżącemu nie przyznano prawa pomocy, a postanowienie WSA odmawiające przyznania prawa pomocy zostało utrzymane w mocy przez WSA i jest prawomocne. W związku z tym, NSA stwierdził, że skarżący nie jest uprawniony do podważania prawomocnego postanowienia w drodze zażalenia na wezwanie do opłaty. Sąd uznał również, że wysokość opłaty kancelaryjnej została prawidłowo określona. Na tej podstawie NSA oddalił zażalenie.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, skarżący nie może skutecznie kwestionować zarządzenia wzywającego do uiszczenia opłaty kancelaryjnej w drodze zażalenia, jeśli prawo pomocy zostało mu prawomocnie odmówione.
Uzasadnienie
NSA wskazał, że prawo pomocy zostało prawomocnie odmówione przez WSA, a zasada odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego jest podstawowa. Skarżący nie może podważać prawomocnego postanowienia w przedmiocie prawa pomocy w drodze zażalenia na wezwanie do opłaty.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (10)
Główne
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do oddalenia zażalenia.
p.p.s.a. art. 197 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do oddalenia zażalenia.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 234 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do wezwania do uiszczenia opłaty kancelaryjnej.
p.p.s.a. art. 214 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zasada odpłatności kosztów sądowych.
p.p.s.a. art. 220 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Skutek nieuiszczenia opłaty.
p.p.s.a. art. 243
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Regulacje dotyczące prawa pomocy.
p.p.s.a. art. 262
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Regulacje dotyczące prawa pomocy.
p.p.s.a. art. 239
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zwolnienie z mocy ustawy.
p.p.s.a. art. 242
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zwolnienie z mocy ustawy.
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 3 czerwca 2019 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych § § 2
Określenie wysokości opłaty kancelaryjnej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prawomocne odmówienie prawa pomocy wyklucza możliwość kwestionowania wezwania do opłaty kancelaryjnej w drodze zażalenia. Zasada odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego jest podstawowa. Wysokość opłaty kancelaryjnej została prawidłowo określona.
Odrzucone argumenty
Złożenie wniosku o prawo pomocy powinno skutkować zwolnieniem z opłaty kancelaryjnej mimo prawomocnej odmowy przyznania tego prawa.
Godne uwagi sformułowania
zasada odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego odstępstwo od tej zasady może mieć miejsce w przypadkach określonych w ustawie strona postępowania nie jest uprawniona do podważania prawomocnego postanowienia w tym przedmiocie w drodze zażalenia na wezwanie do uiszczenia opłaty kancelaryjnej
Skład orzekający
Zbigniew Ślusarczyk
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących prawa pomocy i opłat kancelaryjnych w postępowaniu sądowoadministracyjnym, zwłaszcza w kontekście prawomocnych odmów przyznania prawa pomocy."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy prawo pomocy zostało prawomocnie odmówione, a skarżący próbuje kwestionować wezwanie do opłaty kancelaryjnej w ramach zażalenia na zarządzenie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 4/10
Sprawa dotyczy kwestii proceduralnych związanych z opłatami sądowymi i prawem pomocy, co jest istotne dla prawników procesowych, ale może być mniej interesujące dla szerszej publiczności.
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII OZ 367/25 - Postanowienie NSA Data orzeczenia 2025-07-23 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2025-06-16 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Zbigniew Ślusarczyk /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6480 Hasła tematyczne Koszty sądowe Sygn. powiązane III SA/Gl 735/24 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2024-11-20 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Oddalono zażalenie Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 935 art. 234 § 2 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk po rozpoznaniu w dniu 23 lipca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. P. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 24 kwietnia 2025 r. sygn. akt III SA/Gl 735/24 o wezwaniu do uiszczenia opłaty kancelaryjnej w sprawie ze skargi M. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 13 sierpnia 2024 r. nr SKO.IP/41.11/106/2024/13607 w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania postanawia: oddalić zażalenie. Uzasadnienie Przewodniczący Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach zarządzeniem z 24 kwietnia 2025 r. sygn. akt III SA/Gl 735/24 wydanym w sprawie ze skargi M. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z 13 sierpnia 2024 r. nr SKO.IP/41.11/106/2024/13607 w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania, na podstawie art. 234 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935) dalej zwanej "p.p.s.a." wezwał skarżącego do uiszczenia opłaty kancelaryjnej za odpis orzeczenia z uzasadnieniem w wysokości 100 zł, stosownie do § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z 3 czerwca 2019 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych (Dz. U. poz. 1090), dalej zwanego: "rozporządzeniem". Zażalenie na powyższe zarządzenie złożył skarżący, wnosząc o uchylenie zaskarżonego zarządzenia. Wskazał, iż złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy, starannie wypełnił urzędowy druk PPF i przedstawił wszelkie niezbędne informacje i dowody. Przedstawiając własną sytuację majątkową wskazał, że okoliczności te przedstawiają za zasadnością wniosku. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone zarządzenie jest prawidłowe. Stosownie do art. 214 § 1 p.p.s.a., jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, do uiszczenia kosztów sądowych obowiązany jest ten, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki. Ponadto w myśl art. 220 § 1 p.p.s.a. Sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona opłata. Z powyższych przepisów wynika zasada odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego, zaś odstępstwo od tej zasady może mieć miejsce w przypadkach określonych w ustawie (M. Niezgódka-Medek [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, red. B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, LEX el. 2019, komentarz do art. 214). Jednym z takich przypadków jest możliwość przyznania stronie prawa pomocy, uregulowanego w art. 243 – 262 p.p.s.a., drugim zaś zwolnienie z mocy ustawy, zgodnie z art. 239 - 242 p.p.s.a. Przedmiotem skargi jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z 13 sierpnia 2024 r. nr SKO.IP/41.11/106/2024/13607 w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania od pisma informacyjnego Wójta Gminy [...] w sprawie wniosku o udostępnienie informacji publicznej, co oznacza, że rozpatrywana sprawa nie mieści się w katalogu określonym w art. 239 § 1 p.p.s.a. Jednocześnie skarżącemu nie zostało przyznane prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Postanowieniem z 14 kwietnia 2025 r. sygn. akt III SPP/Gl 175/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach utrzymał w mocy postanowienie referendarza sądowego z 22 stycznia 2025 r. odmawiające skarżącemu przyznania prawa pomocy. Oznacza to, iż sprawa rozstrzygnięcia wniosku o przyznanie skarżącemu prawa pomocy została ostatecznie rozstrzygnięta, zaś strona postępowania nie jest uprawniona do podważania prawomocnego postanowienia w tym przedmiocie w drodze zażalenia na wezwanie do uiszczenia opłaty kancelaryjnej. Jednocześnie Przewodniczący Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach prawidłowo określił wysokość opłaty kancelaryjnej za odpis orzeczenia z uzasadnieniem. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI