III OZ 357/24

Naczelny Sąd Administracyjny2024-10-08
NSAAdministracyjneŚredniansa
udział w postępowaniuuczestnik postępowaniainteres prawnyprawo rzeczowedecyzja środowiskowaprzedsięwzięcieP.p.s.a.ustawa o udostępnianiu informacji o środowiskuNSAWSA

NSA oddalił zażalenie na postanowienie WSA odmawiające dopuszczenia do udziału w postępowaniu w sprawie środowiskowych uwarunkowań, uznając brak interesu prawnego wnioskodawców.

Wnioskodawcy A. S.-S. i S. S. domagali się dopuszczenia do udziału w postępowaniu administracyjnym dotyczącym środowiskowych uwarunkowań dla planowanego przedsięwzięcia. WSA odmówił, wskazując na brak wykazania interesu prawnego. Wnioskodawcy nie przedstawili w terminie dowodów na posiadanie prawa rzeczowego do nieruchomości w obszarze oddziaływania inwestycji. NSA utrzymał w mocy postanowienie WSA, stwierdzając, że zainteresowanie sprawą nie jest równoznaczne z interesem prawnym wymaganym przez art. 33 § 2 P.p.s.a.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie A. S.-S. i S. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, które odmówiło dopuszczenia ich do udziału w postępowaniu w charakterze uczestników. Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań dla realizacji przedsięwzięcia. Sąd pierwszej instancji wezwał wnioskodawców do wykazania, że wynik postępowania dotyczy ich interesu prawnego, w szczególności poprzez wskazanie nieruchomości w obszarze oddziaływania inwestycji. Wnioskodawcy nie spełnili tego wymogu w zakreślonym terminie, a dopiero później wskazali działkę, która – jak wynikało z analizy mapy ewidencyjnej – znajdowała się w znacznej odległości od planowanej inwestycji. WSA uznał, że brak jest podstaw do dopuszczenia wnioskodawców do udziału w sprawie. NSA podzielił to stanowisko, podkreślając, że zgodnie z art. 33 § 2 P.p.s.a. oraz art. 74 ust. 3a ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, strona lub uczestnik postępowania musi wykazać posiadanie interesu prawnego, co w tym przypadku nie zostało udowodnione. Zainteresowanie sprawą, spadek wartości działki czy obniżenie komfortu zamieszkania nie są wystarczające do uznania interesu prawnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, ale tylko jeśli wykaże istnienie interesu prawnego, który wymaga ustalenia związku o charakterze materialnoprawnym między normą prawa a sytuacją prawną podmiotu.

Uzasadnienie

Zainteresowanie sprawą, spadek wartości nieruchomości czy obniżenie komfortu zamieszkania nie są wystarczające do uznania interesu prawnego. Konieczne jest wykazanie prawa rzeczowego do nieruchomości w obszarze oddziaływania przedsięwzięcia lub prawa do nieruchomości, na których ma być prowadzone przedsięwzięcie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (6)

Główne

P.p.s.a. art. 33 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Udział w charakterze uczestnika może zgłosić osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego. Wymaga to wykazania związku o charakterze materialnoprawnym między normą prawa a sytuacją prawną podmiotu.

ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku art. 74 § ust. 3a

Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenie oddziaływania na środowisko

Stroną postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wnioskodawca oraz podmiot, któremu przysługuje prawo rzeczowe do nieruchomości znajdującej się w obszarze, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie.

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 197 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku art. 5

Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenie oddziaływania na środowisko

ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku art. 29

Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenie oddziaływania na środowisko

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak wykazania przez wnioskodawców interesu prawnego w rozumieniu art. 33 § 2 P.p.s.a. i art. 74 ust. 3a ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku. Nieruchomość wskazana przez wnioskodawców znajduje się w znacznej odległości od obszaru oddziaływania przedsięwzięcia. Zainteresowanie sprawą, spadek wartości działki czy obniżenie komfortu zamieszkania nie stanowią interesu prawnego.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 33 P.p.s.a. poprzez odmówienie dopuszczenia do udziału w postępowaniu pomimo zaistnienia podstaw do uznania, że wynik postępowania dotyczy interesu prawnego skarżących. Naruszenie art. 5 i 29 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku poprzez odmowę dopuszczenia do udziału w postępowaniu dotyczącym ochrony środowiska.

Godne uwagi sformułowania

Stwierdzenie istnienia interesu prawnego wymaga ustalenia związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającego na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację prawną tego podmiotu w zakresie prawa materialnego. Z okoliczności podawanych przez wnioskodawców nie wynika, aby posiadali oni interes prawny, ponieważ nie przysługuje im prawo rzeczowe do nieruchomości znajdującej się w obszarze oddziaływania, ani też do nieruchomości na których ma być prowadzone przedsięwzięcie.

Skład orzekający

Małgorzata Masternak - Kubiak

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia interesu prawnego w kontekście dopuszczania uczestników do postępowania sądowo-administracyjnego, zwłaszcza w sprawach środowiskowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku wykazania interesu prawnego przez wnioskodawców, którzy nie posiadali prawa rzeczowego do nieruchomości w obszarze oddziaływania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje kluczowe znaczenie wykazania interesu prawnego dla uzyskania statusu uczestnika postępowania, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego.

Kiedy Twoje zainteresowanie sprawą nie wystarczy: NSA o interesie prawnym uczestnika postępowania.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III OZ 357/24 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2024-10-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-07-19
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Małgorzata Masternak - Kubiak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne
Dopuszczenie do udziału w postępowaniu
Sygn. powiązane
II SA/Ol 1031/23 - Wyrok WSA w Olsztynie z 2024-11-21
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 33 par 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodnicząca: sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 8 października 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. S.-S. i S. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 12 czerwca 2024 r. sygn. akt II SA/Ol 1031/23 odmawiające dopuszczenia A. S.-S. i S. S. do udziału w postępowaniu w charakterze uczestników postępowania w sprawie ze skargi A. G. i P. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia 28 sierpnia 2023 r. nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań dla realizacji przedsięwzięcia postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie postanowieniem z dnia 12 czerwca 2024 r., sygn. akt II SA/Ol 1031/23, na podstawie art. 33 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634) - dalej "P.p.s.a.", odmówił dopuszczenia A. S.-S. i S. S. do udziału w postępowaniu w sprawie ze skargi A. G. i P. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia 28 sierpnia 2023 r., nr [...], w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań dla realizacji przedsięwzięcia.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd Wojewódzki wskazał, że pismem z dnia 3 kwietnia 2024 r. A. S.-S. i S. S. (dalej jako: "wnioskodawcy") zwrócili się z wnioskiem o dopuszczenie do udziału w charakterze strony w postępowaniu o sygn. II SA/Ol 1031/23 w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań dla realizacji przedsięwzięcia oraz uwzględnienie ich stanowiska w sprawie jako strony.
Zarządzeniem z dnia 16 kwietnia 2024 r. sędzia WSA w Olsztynie wezwał wnioskodawców do wykazania, że wynik postępowania w sprawie środowiskowych uwarunkowań dla realizacji przedsięwzięcia dotyczy ich interesu prawnego, w szczególności poprzez wskazanie nieruchomości (numer geodezyjny działki i obręb), które w ocenie wnioskodawców znajdują się w obszarze, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie pod nazwą "X". Wnioskodawcom zakreślono termin 5 dni – pod rygorem odmowy dopuszczenia do udziału w sprawie.
W zakreślonym terminie wnioskodawcy nie nadesłali jakichkolwiek informacji dotyczących przedmiotu wezwania. W swoim wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu wskazali tylko, że są właścicielami nieruchomości leżącej na działce nr [...], z której to rozpościera się widok na całą wieś ze wszystkich stron od wschodu do zachodu. Od południa obejmuje widok na działkę nr [...], na której obecnie rośnie topola – miejsce planowanej inwestycji. Dopiero w piśmie nadanym 21 maja 2024 r., (a więc już po upływie zakreślonego terminu) wnioskodawcy sprecyzowali, że chodzi o działkę nr [...] w obrębie O.
Mając powyższe na uwadze Sąd pierwszej instancji wskazał, że działka nr [...] znajduje się poza obszarem, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie. Jak wynika ze znajdującej się w aktach administracyjnych sprawy kopii mapy ewidencyjnej obejmującej przewidywany teren, na którym będzie realizowane przedsięwzięcie oraz obejmującej obszar, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie, wskazywana przez wnioskodawców działka o nr [...] znajduje się w znacznej odległości od działki nr [...] na której jest m.in. projektowane przedsięwzięcie (odległość ta zaczyna się od około 450 m co potwierdzają również dane z Geoportalu). Nie wiadomo zatem w jaki sposób planowana inwestycja miałaby oddziaływać na przywołaną nieruchomość bądź inne działki wnioskodawców. Wskazywanie przez wnioskodawców w piśmie z 21 maja 2024 r. na spadek wartości działki, czy obniżenie komfortu zamieszkania nie może przesądzić o dopuszczeniu do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania.
Mając na uwadze powyższe Sąd Wojewódzki uznał, że brak jest podstaw do dopuszczenia wnioskodawców do udziału w niniejszym postępowaniu w charakterze uczestnika, a wobec tego, na podstawie art. 33 § 2 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Zażalenie na powyższe postanowienie wnieśli A. S.-S. i S. S. Zaskarżając rozstrzygnięcie Sądu pierwszej instancji w całości, zarzucili naruszenie:
- art. 33 P.p.s.a. poprzez odmówienie dopuszczenia skarżących do udziału w postępowaniu w charakterze uczestników pomimo zaistnienia podstaw do uznania, że wynik niniejszego postępowania dotyczy interesu prawnego skarżących,
- art. 5 i 29 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz oceny oddziaływania na środowisko (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 1112) – dalej: "ustawa o udostępnieniu informacji o środowisku", poprzez odmowę dopuszczenia skarżących do udziału w postępowaniu dotyczącym środowiska i jego ochrony.
W odpowiedzi na zażalenie uczestnik postępowania Y Sp. z o.o. wniosła o jego oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią art. 33 § 2 P.p.s.a. udział w charakterze uczestnika może zgłosić osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego. Wnosząc o dopuszczenie do udziału w sprawie podmiot powinien wykazać, że wynik postępowania administracyjnego dotyczy jego własnego interesu prawnego.
Stwierdzenie istnienia interesu prawnego wymaga ustalenia związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającego na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację prawną tego podmiotu w zakresie prawa materialnego.
W rozpoznawanej sprawie wnioskodawcy niewątpliwie są zainteresowani rozstrzygnięciem sprawy, jednakże tego zainteresowania nie można uznać za interes prawny w rozumieniu art. 33 § 2 P.p.s.a. Zasadnie Sąd Wojewódzki wskazał, że zgodnie z art. 74 ust. 3a ustawy o udostępnieniu informacji o środowisku - stroną postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wnioskodawca oraz podmiot, któremu przysługuje prawo rzeczowe do nieruchomości znajdującej się w obszarze, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie. Z okoliczności podawanych przez wnioskodawców nie wynika, aby posiadali oni interes prawny, ponieważ nie przysługuje im prawo rzeczowe do nieruchomości znajdującej się w obszarze oddziaływania, ani też do nieruchomości na których ma być prowadzone przedsięwzięcie.
Z uwagi na powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. Zawarty w odpowiedzi na zażalenie wniosek o zasądzenie kosztów postępowania nie podlegał uwzględnieniu, gdyż przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w postępowaniu zażaleniowym nie przewidują możliwości orzeczenia co do zwrotu kosztów.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI