III OZ 337/24

III OZ 337/24 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2024-09-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-07-04
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Przemysław Szustakiewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
Hasła tematyczne
Wymierzenie grzywny
Sygn. powiązane
III SO/Gl 24/23 - Postanowienie WSA w Gliwicach z 2024-04-16
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 55 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 26 września 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J.B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 16 kwietnia 2024 r., sygn. akt III SO/Gl 24/23 o wymierzeniu grzywny w sprawie z wniosku J.B. o wymierzenie grzywny Prezesowi Fundacji [...] za nieprzekazanie w ustawowym terminie skargi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, postanowieniem z dnia 16 kwietnia 2024 r., sygn. akt III SO/GL 24/23, wymierzył Prezesowi Fundacji [...] grzywnę w wysokości 500 zł za nieprzekazanie w ustawowym terminie skargi, odpowiedzi na skargę wraz z aktami sprawy.
W motywach rozstrzygnięcia Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że stosownie do treści art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej P.p.s.a.) skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Zgodnie z art. 54 § 2 P.p.s.a. organ, o którym mowa w § 1, przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. W razie niezastosowania się do obowiązku przekazania skargi wraz z aktami i odpowiedzią na skargę sąd - w oparciu o art. 55 § 1 P.p.s.a. - może na wniosek skarżącego orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a.
W rozpoznawanej sprawie, wnioskodawca wniósł 14 listopada 2023 r. (data nadania 15 listopada 2024 r.) za pośrednictwem Prezesa Fundacji skargę na niewykonanie wyroku WSA w Gliwicach w sprawie o sygn. akt III SAB/Gl 508/22. Tym samym – zgodnie z treścią art. 54 § 2 P.p.s.a. – organ winien przekazać tę skargę do Sądu w ciągu 30 dni od jej otrzymania. Jednakże do dnia rozpoznania sprawy w repertoriach Sądu nie odnotowano tejże skargi. Z tych też względów, Sąd pierwszej instancji uznał wniosek strony o wymierzenie grzywny za uzasadniony i wymierzył organowi grzywnę w wysokości 500 zł. Określając wysokość grzywny Sąd miał na uwadze treść wniosku i charakter sprawy będący przedmiotem skargi, a także okres uchybienia terminowi przekazania skargi oraz wyjaśnienia Prezesa Fundacji w odpowiedzi na wniosek o wymierzenie grzywny. Jednocześnie Sąd uwzględnił, że Fundacja nie jest stricte organem administracji publicznej, dysponującym szerszym zapleczem administracyjnym i wykwalifikowaną w tym zakresie kadrą pracowniczą. Ustalając wysokość grzywny w tej kwocie, Sąd uznał, że będzie ona stanowić adekwatną dolegliwość za niewykonanie ustawowego obowiązku przekazania skargi, a także wpłynie na prawidłowe działanie organu w przyszłości.
Z powyższym postanowieniem nie zgodził się wnioskodawca, wnosząc zażalenie i domagając się jego uchylenia. W zażaleniu strona podniosła, że Sąd w postanowieniu stwierdził, że Fundacja miała 30 dni na przekazanie skargi, tymczasem skarga jest skargą na niewykonanie wyroku, związaną z wcześniejszą skargą na bezczynność w związku z wnioskiem o dostęp do informacji publicznej, a zatem termin na przekazanie skargi uległ skróceniu do 15 dni. W związku tym, organ pozostawał w zwłoce dłużej niż stwierdził Sąd w postanowieniu. Ponadto Sąd pierwszej instancji nie uwzględnił faktu, że organ działa w warunkach recydywy, tj. kolejny już raz nie przekazał skargi w terminie. Zdaniem skarżącego, orzeczona grzywna jest rażąco niska.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 55 § 1 P.p.s.a. w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 P.p.s.a., sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym.
Wyłącznymi zatem przesłankami uprawniającymi sąd administracyjny do wymierzenia grzywny: 1) wniosek o wymierzenie grzywny 2) stwierdzenie niezastosowania się do obowiązków określonych w art. 54 § 2 P.p.s.a.
Z powyższego wynika, że w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 55 § 1 P.p.s.a., Sąd bada jedynie, czy organ bądź podmiot, do którego skarga została skierowana wykonał obowiązki określone w art. 54 § 2 P.p.s.a. Przekazanie sądowi administracyjnemu skargi jest bezwzględne i obligatoryjne, niezależne od tego, czy dany podmiot uznaje, że skarga nie należy do kognicji sądu administracyjnego, czy też jest niedopuszczalna z innych względów. Takiej oceny nie może dokonywać podmiot, do którego skarga jest kierowana, lecz może uczynić to wyłącznie sąd. Zatem samo złożenie skargi stanowi żądanie strony do nadania skardze określonego biegu i obliguje podmiot, do którego skarga ta została skierowana, do uczynienia zadość temu żądaniu, czyli przekazania jej do sądu administracyjnego.
Sąd administracyjny, rozpoznając wniosek o wymierzenie grzywny, bada zatem terminowość przekazania skargi. Oznacza to, że w każdym przypadku przekroczenia terminu do przekazania skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, Sąd uprawniony jest do wymierzenia grzywny, której wysokość określa w sposób dyskrecjonalny.
W niniejszej sprawie skarga z dnia 14 listopada 2023 r. została wniesiona do organu w dniu 15 listopada 2023 r. Termin do przekazania skargi wraz z odpowiedzią na skargę oraz aktami sprawy upływał zatem w dniu 15 grudnia 2023 r. Organ jednak nie wykonał nałożonego na niego obowiązku przekazania skargi do sądu administracyjnego. Z powyższego wynika zatem wprost, że Fundacja nie wykonała w ogóle ustawowego obowiązku przekazania skargi wraz z aktami sprawy w terminie określonym w art. 54 § 2 P.p.s.a. Tym samym ziściła się przesłanka wymierzenia grzywny.
Jednocześnie wyjaśnić należy, że wbrew twierdzeniom skarżącego, organ nie miał obowiązku przekazania skargi na niewykonanie wyroku w terminie skróconym, tj. w terminie 15 dni, co wynika, w ocenie skarżącego, z treści art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Wyjaśnić należy, że celem skargi na niewykonanie wyroku, nie jest kontrola zgodności z prawem jakiegoś konkretnego aktu lub czynności organu, a wszczęte przez jej wniesienie postępowanie przed sądem nie stanowi kontynuacji postępowania w sprawie, w której został wydany "nieskuteczny" wyrok tego sądu. Niewykonanie wyroku przez organ stwarza stan, w którym wniesienie skargi do sądu administracyjnego nie jest ograniczone terminem do jej wniesienia. W przypadku wniesienia skargi na podstawie art. 154 § 1 P.p.s.a., jedynym warunkiem, który obowiązana jest spełnić strona, jest uprzednie pisemne wezwanie właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy. Oznacza to, że organ jest zobowiązany zastosować się do treści art. 54 § 2 P.p.s.a., czyli przekazać skargę w terminie 30 dni od dnia jej otrzymania.
Odnosząc się natomiast do kwestii wysokości wymierzonej grzywny, to w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, jej wysokość jest odpowiednia do okoliczności w jakich doszło do niewypełnienia ciążącego na Fundacji obowiązku. Wskazać należy, że ustawodawca w art. 154 § 6 P.p.s.a. pozostawił sądowi orzekającemu w przedmiocie wymierzenia grzywny swobodny zakres ustalenia jej wysokości, tj. określił jedynie górną granicę jej wysokości (dziesięciokrotne przeciętne wynagrodzenie miesięczne w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszane przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów). Określając wysokość grzywny, sąd zobowiązany jest wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, a więc m.in. przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków z art. 54 § 2 P.p.s.a., czas, jaki upłynął od wniesienia skargi, czy przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie grzywny organ obowiązek ten wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu. Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że Sąd, wymierzając grzywnę, wziął pod uwagę powyższe okoliczności i uznał, że wymierzona kwota jest wystarczająca, zaś zdaniem NSA, wysokość grzywny jest adekwatna do stopnia naruszenia obowiązku przewidzianego w art. 54 § 2 P.p.s.a.
Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.