III OZ 334/22

Naczelny Sąd Administracyjny2022-05-25
NSAAdministracyjneŚredniansa
referendum lokalneodwołanie burmistrzauchwała rady gminysądy administracyjnezażalenieskarga kasacyjnadopuszczalność środka zaskarżeniainteres prawny

Naczelny Sąd Administracyjny odrzucił zażalenie na postanowienie WSA odrzucające skargę na uchwałę o referendum lokalnym, uznając zażalenie za niedopuszczalne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę Burmistrza D. K. na uchwałę Rady Miejskiej w sprawie referendum lokalnego, uznając ją za niedopuszczalną z powodu braku naruszenia interesu prawnego. Burmistrz złożył zażalenie na to postanowienie. Naczelny Sąd Administracyjny odrzucił jednak zażalenie, stwierdzając, że właściwym środkiem zaskarżenia postanowienia o odrzuceniu skargi jest skarga kasacyjna, a nie zażalenie.

Sprawa dotyczy zażalenia D. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, które odrzuciło jego skargę na uchwałę Rady Miejskiej w M. w sprawie przeprowadzenia referendum lokalnego dotyczącego odwołania Burmistrza. WSA uzasadnił odrzucenie skargi brakiem naruszenia interesu prawnego przez Burmistrza, zgodnie z art. 101 ustawy o samorządzie gminnym. Naczelny Sąd Administracyjny rozpatrzył zażalenie D. K. i postanowił je odrzucić. Sąd wskazał, że zgodnie z art. 173 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.), od postanowienia o odrzuceniu skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. przysługuje skarga kasacyjna, a nie zażalenie. NSA podkreślił, że zażalenie jest dopuszczalne tylko w przypadkach przewidzianych w ustawie (art. 194 § 1 p.p.s.a.). W związku z tym, wniesienie zażalenia było niedopuszczalne. Sąd powołał się na wcześniejsze orzecznictwo NSA, zgodnie z którym wniesienie środka odwoławczego, od którego ustawa nie przewiduje zażalenia, stanowi brak nieusuwalny. NSA zaznaczył również, że błędne pouczenie przez sąd pierwszej instancji o prawie do wniesienia zażalenia nie czyni go dopuszczalnym, a strona może w takiej sytuacji wywieść skargę kasacyjną z wnioskiem o przywrócenie terminu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, zażalenie nie jest dopuszczalnym środkiem zaskarżenia postanowienia o odrzuceniu skargi na uchwałę rady gminy.

Uzasadnienie

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przewiduje skargę kasacyjną jako środek zaskarżenia postanowienia WSA o odrzuceniu skargi, a nie zażalenie. Wniesienie zażalenia w sytuacji, gdy przysługuje skarga kasacyjna, stanowi brak nieusuwalny.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (8)

Główne

p.p.s.a. art. 173 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przysługuje skarga kasacyjna od postanowienia o odrzuceniu skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6.

p.p.s.a. art. 194 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zażalenie przysługuje wyłącznie od postanowień w przypadkach przewidzianych w ustawie.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 58 § § 1 pkt 6

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do odrzucenia skargi przez WSA.

p.p.s.a. art. 180

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Stosowany odpowiednio w postępowaniu zażaleniowym, dotyczący odrzucenia lub zwrotu skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 175 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wymóg przymusu adwokacko-radcowskiego przy sporządzaniu skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 86

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zasady przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 87

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zasady przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej.

u.s.g. art. 101

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

Wymóg naruszenia interesu prawnego jako podstawa dopuszczalności skargi.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zażalenie jest niedopuszczalne, ponieważ właściwym środkiem zaskarżenia postanowienia o odrzuceniu skargi jest skarga kasacyjna, a nie zażalenie.

Godne uwagi sformułowania

Zażalenie podlega odrzuceniu jako niedopuszczalne. Powstaje pytanie, czy wniesienie zażalenia od postanowienia, od którego zażalenie nie przysługuje, stanowi brak nieusuwalny tego środka zaskarżenia. Błędne pouczenie o prawie do wniesienia zażalenia powoduje, iż po odrzuceniu tego środka odwoławczego skarżąca może wywieść skargę kasacyjną wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia.

Skład orzekający

Zbigniew Ślusarczyk

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Dopuszczalność środków zaskarżenia w postępowaniu sądowoadministracyjnym, w szczególności rozróżnienie między zażaleniem a skargą kasacyjną od postanowień."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zaskarżenia postanowienia o odrzuceniu skargi na uchwałę rady gminy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy kwestii proceduralnych związanych z dopuszczalnością środków zaskarżenia, co jest istotne dla praktyków prawa, ale nie zawiera nietypowych faktów ani przełomowych rozstrzygnięć.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III OZ 334/22 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2022-05-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-04-29
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Zbigniew Ślusarczyk /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6267 Referendum lokalne
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne
Odrzucenie zażalenia
Sygn. powiązane
III SA/Gd 268/22 - Postanowienie WSA w Gdańsku z 2022-04-01
III OSK 1560/22 - Postanowienie NSA z 2022-10-19
Skarżony organ
Rada Miasta
Treść wyniku
Odrzucono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 180
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk po rozpoznaniu w dniu 25 maja 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia D. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 1 kwietnia 2022 r. sygn. akt III SA/Gd 268/22 odrzucające skargę D. K. na uchwałę Rady Miejskiej w M. z dnia [...] grudnia 2021 r. nr [...] w sprawie przeprowadzenia referendum lokalnego w sprawie odwołania Burmistrza D. K. przed upływem kadencji na wniosek ustawowej wymaganej grupy radnych postanawia: odrzucić zażalenie.
Uzasadnienie
Postanowieniem z 1 kwietnia 2022 r. sygn. akt III SA/Gd 268/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329) dalej zwanej "p.p.s.a." odrzucił skargę D. K. na uchwałę Rady Miejskiej w M. z [...] grudnia 2021 r. nr [...] w sprawie przeprowadzenia referendum lokalnego w sprawie odwołania Burmistrza D. K. przed upływem kadencji na wniosek ustawowej wymaganej grupy radnych.
W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że skarga Burmistrza D. K. na przedmiotową uchwałę jest niedopuszczalna, z uwagi na niespełnienie wymogu naruszenia interesu prawnego, określonego w art. 101 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jednolity: Dz. U. z 2021 r., poz. 1372 ze zm.).
Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła D. K., zaskarżając je w całości i wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. Ponadto wniosła o zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na zażalenie Rada Miejska w M. wniosła o nadanie w miarę potrzeby wniesionemu środkowi odwoławczemu dalszego biegu jako skardze kasacyjnej, z wezwaniem skarżącej do jej uzupełnienia, oraz o oddalenie wniesionego środka odwoławczego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie podlega odrzuceniu jako niedopuszczalne.
W myśl art. 173 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.) dalej zwanej "p.p.s.a." od postanowienia o odrzuceniu skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. przysługuje skarga kasacyjna. Zażalenie natomiast przysługuje wyłącznie od postanowień w przypadkach przewidzianych w ustawie (art. 194 § 1 p.p.s.a.). Powyższe przesądza o niedopuszczalności zażalenia D. K. Jak bowiem słusznie wskazał NSA w postanowieniu z 29 kwietnia 2014 r. I FZ 134/14, LEX nr 1454700, skoro ustawodawca przewidział skargę kasacyjną jako środek prawny zaskarżenia postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego, to w takim przypadku nie jest dopuszczalne wniesienie zażalenia, który to środek prawny zaskarżenia służy w innych sytuacjach przewidzianych w ustawie. W takim stanie rzeczy zastosowanie znajdzie art. 180 p.p.s.a. stanowiący, że Naczelny Sąd Administracyjny na posiedzeniu niejawnym odrzuci skargę kasacyjną, jeżeli ulegała ona odrzuceniu przez wojewódzki sąd administracyjny, albo zwróci ją temu sądowi w celu usunięcia dostrzeżonych braków. Przepis ten znajduje odpowiednie zastosowanie w postępowaniu zażaleniowym (tak NSA w postanowieniu z 16 stycznia 2009 r. I OZ 968/08, LEX nr 537399). Jednocześnie uznać należy, iż wniesienie zażalenia od postanowienia, od którego zażalenie nie przysługuje, stanowi brak nieusuwalny tego środka zaskarżenia. Z tego względu brak jest podstaw do zwrócenia sprawy Sądowi pierwszej instancji na podstawie art. 180 p.p.s.a. Podobnie Naczelny Sąd Administracyjny nie był uprawniony do uznania, że wniesiony środek odwoławczy stanowi skargę kasacyjną i do wezwania skarżącej do uzupełnienia wniesionej skargi kasacyjnej. Wniesienie skargi kasacyjnej obarczone jest przymusem adwokacko-radcowskim (art. 175 § 1 p.p.s.a.). Sporządzenie tego środka prawnego osobiście przez stronę postępowania nie jest brakiem formalnym podlegającym uzupełnieniu. W orzecznictwie przyjmuje się bowiem, że wymóg podpisania skargi kasacyjnej wynikający z przepisu art. 175 § 1 p.p.s.a. ma charakter materialnoprawny i nie podlega sanowaniu (postanowienia NSA: z 20 grudnia 2011 r., II GSK 2292/11, LEX nr 1151701 i z 5 października 2011 r., II OZ 915/11, LEX nr 965262.
Na marginesie Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że zażalenie nie staje się dopuszczalne na skutek błędnego pouczenia, dokonanego przez wojewódzki sąd administracyjny. O dopuszczalności środka odwoławczego przesądzają wyłącznie przepisy ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Bez znaczenia na obecnym etapie pozostaje zatem fakt, że zarządzeniem z 1 kwietnia 2022 r. nakazano pouczyć stronę o przysługującym prawie wniesienia skargi kasacyjnej i wbrew temu zarządzeniu pismem z 11 kwietnia 2022 r. pouczono skarżącą o prawie wniesienia zażalenia. W takiej sytuacji błędne pouczenie o prawie do wniesienia zażalenia powoduje, iż po odrzuceniu tego środka odwoławczego skarżąca może wywieść skargę kasacyjną wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia, na zasadach określonych w art. 86-87 p.p.s.a.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 178 w zw. z art. 180 i art. 197 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny odrzucił zażalenie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI