III OZ 325/25

Naczelny Sąd Administracyjny2025-06-25
NSAAdministracyjneŚredniansa
opłata kancelaryjnaprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiinformacja publicznabezczynność organuzażalenieNSAWSA

NSA oddalił zażalenie na zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia opłaty kancelaryjnej za odpis orzeczenia z uzasadnieniem, potwierdzając obowiązek jej zapłaty.

Skarżący złożył zażalenie na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału WSA w Gliwicach wzywające go do uiszczenia opłaty kancelaryjnej za odpis orzeczenia z uzasadnieniem. Skarżący podnosił nieprawidłowości w postępowaniu dotyczącym przyznania mu prawa pomocy. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie, wskazując, że opłata kancelaryjna za odpis orzeczenia z uzasadnieniem, złożony na wniosek strony, jest obligatoryjna i podlega ściągnięciu, a ewentualne zastrzeżenia co do przyznania prawa pomocy powinny być przedmiotem odrębnego sprzeciwu.

Sprawa dotyczyła zażalenia wniesionego przez M. P. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 31 marca 2025 r. Zarządzenie to wzywało skarżącego do uiszczenia opłaty kancelaryjnej w kwocie 100 zł za odpis orzeczenia z uzasadnieniem, na podstawie art. 234 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) oraz § 2 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych. Skarżący wniósł o sporządzenie uzasadnienia i doręczenie odpisu wyroku oddalającego jego skargę na bezczynność Wójta Gminy Ożarowice w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Wniosek ten został złożony wraz z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy, który został prawomocnie oddalony. Skarżący w zażaleniu podnosił nieprawidłowości w postępowaniu dotyczącym prawa pomocy oraz swoją trudną sytuację materialną. Naczelny Sąd Administracyjny uznał zażalenie za niezasadne. Sąd przypomniał, że zgodnie z art. 141 § 2 p.p.s.a. wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku oddalającego skargę podlega opłacie kancelaryjnej, a zgodnie z art. 234 § 2 p.p.s.a., opłata ta jest pobierana przy zgłoszeniu wniosku i podlega ściągnięciu w przypadku jej nieuiszczenia, bez stosowania art. 220 p.p.s.a. Sąd podkreślił, że wniosek o przyznanie prawa pomocy został prawomocnie oddalony, a uwagi skarżącego dotyczące tego postępowania mogły być przedmiotem sprzeciwu od postanowienia odmawiającego prawa pomocy, którego skarżący nie wniósł. NSA stwierdził, że wezwanie do uiszczenia opłaty kancelaryjnej było zasadne co do podstawy prawnej, wysokości i terminu, a uiszczenie tej opłaty jest obligatoryjne. Sąd powołał się na postanowienie NSA z 6 marca 2013 r., II FZ 56/13, wskazujące na obligatoryjność opłaty kancelaryjnej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, skarżący nie jest zwolniony z opłaty kancelaryjnej.

Uzasadnienie

Opłata kancelaryjna za odpis orzeczenia z uzasadnieniem, złożony na wniosek strony, jest obligatoryjna i podlega ściągnięciu, nawet jeśli wniosek o przyznanie prawa pomocy został oddalony. Ewentualne zastrzeżenia co do postępowania w sprawie prawa pomocy powinny być przedmiotem odrębnego sprzeciwu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (6)

Główne

p.p.s.a. art. 141 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku. Wniosek podlega opłacie kancelaryjnej w wysokości 100 zł.

p.p.s.a. art. 234 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Opłatę kancelaryjną za odpis orzeczenia z uzasadnieniem, doręczony na skutek żądania zgłoszonego w terminie siedmiodniowym od ogłoszenia orzeczenia, pobiera się przy zgłoszeniu wniosku o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia i jego doręczenie. Jeżeli opłata nie została uiszczona, przewodniczący zarządza ściągnięcie jej od strony, która złożyła wniosek, po uprzednim wezwaniu do jej uiszczenia. Przepisów art. 220 nie stosuje się.

Pomocnicze

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 3 czerwca 2019 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych § § 2

Określa wysokość opłaty kancelaryjnej na 100 zł.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzekania w przedmiocie zażalenia.

p.p.s.a. art. 197 § § 1 i 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy postępowania zażaleniowego.

p.p.s.a. art. 198

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy rozstrzygnięcia w przedmiocie zażalenia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Opłata kancelaryjna za odpis orzeczenia z uzasadnieniem jest obligatoryjna. Wniosek o przyznanie prawa pomocy nie zwalnia z obowiązku uiszczenia opłaty kancelaryjnej, jeśli został oddalony. Zarzuty dotyczące postępowania w sprawie prawa pomocy powinny być przedmiotem odrębnego sprzeciwu.

Odrzucone argumenty

Trudna sytuacja materialna skarżącego i nieprawidłowości w postępowaniu dotyczącym prawa pomocy powinny skutkować uchyleniem zarządzenia o opłacie kancelaryjnej.

Godne uwagi sformułowania

uiszczenie opłaty kancelaryjnej za odpis orzeczenia wraz z uzasadnieniem jest obligatoryjne, bez względu na późniejsze decyzje strony dotyczące dalszego postępowania

Skład orzekający

Rafał Stasikowski

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie obligatoryjności opłaty kancelaryjnej za odpis orzeczenia z uzasadnieniem w sprawach sądowoadministracyjnych, nawet w przypadku oddalenia wniosku o prawo pomocy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o uzasadnienie po oddaleniu skargi i negatywnym rozpatrzeniu wniosku o prawo pomocy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy kwestii proceduralnej związanej z opłatami sądowymi, co jest istotne dla prawników procesowych, ale niekoniecznie dla szerszej publiczności.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III OZ 325/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-06-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-05-22
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Rafał Stasikowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Koszty sądowe
Sygn. powiązane
III SAB/Gl 445/24 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2024-08-01
Skarżony organ
Wójt Gminy
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 234 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Rafał Stasikowski po rozpoznaniu w dniu 25 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. P. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 31 marca 2025 r., sygn. akt III SAB/Gl 445/24 o wezwaniu do uiszczenia opłaty kancelaryjnej za odpis orzeczenia z uzasadnieniem w sprawie ze skargi M. P. na bezczynność Wójta Gminy Ożarowice w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 1 sierpnia 2024 r., III SAB/Gl 445/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę skarżącego na bezczynność Wójta Gminy Ożarowice w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej.
Pismem z 8 sierpnia 2024 r. skarżący wniósł o sporządzenie uzasadnienia
i doręczenie odpisu ww. wyroku wraz z jego pisemnym uzasadnieniem. Jednocześnie wniósł o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Postanowieniem z 30 września 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił wniosek skarżącego o wyłączenie od orzekania w sprawie starszego referendarza sądowego J. S.
Postanowieniem z 13 listopada 2024 r., III SPP/Gl 116/24, starszy referendarz sądowy prawomocnie odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Odpis wyroku z uzasadnieniem, po jego sporządzeniu, został przesłany skarżącemu 10 stycznia 2025 r.
Zarządzeniem z 31 marca 2025 r. Przewodniczący Wydziału III, na podstawie art. 234 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej: "p.p.s.a."), wezwał skarżącego do uiszczenia opłaty kancelaryjnej w kwocie 100 zł za odpis orzeczenia z uzasadnieniem, stosownie do § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 3 czerwca 2019 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych (Dz. U. poz. 1090; dalej "rozporządzenie"), w terminie siedmiu dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia, pod rygorem przymusowego ściągnięcia.
Zażalenie na powyższe zarządzenie wniósł skarżący, domagając się jego uchylenia. Wskazał na nieprawidłowości w postępowaniu w sprawie przyznania mu prawa pomocy. Zwrócił uwagę na swoją trudną sytuację materialną.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie.
W myśl art. 141 § 2 p.p.s.a. w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku. Wniosek podlega opłacie kancelaryjnej w wysokości 100 zł (§ 2 rozporządzenia). Stosownie do art. 234 § 2 p.p.s.a. opłatę kancelaryjną za odpis orzeczenia z uzasadnieniem, doręczony na skutek żądania zgłoszonego w terminie siedmiodniowym od ogłoszenia orzeczenia, pobiera się przy zgłoszeniu wniosku o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia i jego doręczenie. Jeżeli opłata nie została uiszczona, przewodniczący zarządza ściągnięcie jej od strony, która złożyła wniosek, po uprzednim wezwaniu do jej uiszczenia. Przepisów art. 220 nie stosuje się.
W rozpoznawanej sprawie skarżący złożył wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku oddalającego skargę i doręczenie opisu tego wyroku wraz z uzasadnieniem. Wniosek skarżącego o przyznanie mu prawa pomocy zgłoszony przy ww. piśmie został prawomocnie rozpoznany negatywnie postanowieniem z 13 listopada 2024 r. Zasadnie zatem skarżący został wezwany zaskarżonym zarządzeniem do uiszczenia opłaty kancelaryjnej w wysokości 100 zł pod rygorem ściągnięcia. Uwagi skarżącego co do postepowania w sprawie przyznania prawa pomocy mogły być przedmiotem sprzeciwu, który przysługiwał skarżącemu od ww. postanowienia z 13 listopada 2024 r., którego jednak skarżący nie wniósł. Naczelny Sąd Administracyjny uznaje za prawidłową zarówno podstawę prawną wezwania do uiszczenia żądanej opłaty kancelaryjnej, jej wysokość, termin wykonania obowiązku i konsekwencje nieuiszczenia opłaty. Należy zauważyć, że uiszczenie opłaty kancelaryjnej za odpis orzeczenia wraz z uzasadnieniem jest obligatoryjne, bez względu na późniejsze decyzje strony dotyczące dalszego postępowania (zob. postanowienie NSA z 6 marca 2013 r., II FZ 56/13, LEX nr 1305484).
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 i art. 198 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI