III OZ 322/25

Naczelny Sąd Administracyjny2025-06-24
NSAAdministracyjneŚredniansa
niezawisłość sędziowskabezstronnośćasesor sądowyinformacja publicznazażalenieodrzucenie wnioskuprawo o ustroju sądów administracyjnychpostępowanie administracyjne

NSA odrzucił zażalenie na postanowienie WSA odrzucające wniosek o zbadanie niezawisłości i bezstronności asesora sądowego, wskazując na brak podstaw prawnych do wniesienia takiego zażalenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy odrzucił wniosek J.N. o zbadanie niezawisłości i bezstronności asesora sądowego. J.N. złożył zażalenie na to postanowienie. Naczelny Sąd Administracyjny uznał jednak, że zażalenie jest niedopuszczalne, ponieważ przepisy Prawa o ustroju sądów administracyjnych nie przewidują możliwości wniesienia zażalenia na postanowienie WSA odrzucające wniosek o zbadanie niezawisłości i bezstronności asesora. W związku z tym, NSA odrzucił zażalenie.

Sprawa dotyczy zażalenia J.N. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 30 października 2024 r., które odrzuciło wniosek skarżącego o zbadanie spełnienia wymogów niezawisłości i bezstronności przez asesora sądowego Mariusza Pawełczaka. Postanowienie WSA zostało wydane w kontekście skargi J.N. na bezczynność Prezesa Sądu Okręgowego w Bydgoszczy w sprawie udostępnienia informacji publicznej. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając zażalenie, stwierdził, że jest ono niedopuszczalne i podlega odrzuceniu. Sąd wskazał, że zgodnie z art. 5a § 16 Prawa o ustroju sądów administracyjnych (p.u.s.a.), zażalenie do NSA przysługuje jedynie w przypadku merytorycznego rozpoznania wniosku przez WSA (tj. oddalenia lub uwzględnienia wniosku). Przepisy nie przewidują możliwości wniesienia zażalenia na postanowienie WSA odrzucające wniosek o zbadanie niezawisłości i bezstronności asesora. W sprawach nieuregulowanych w p.u.s.a. stosuje się odpowiednio przepisy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.). Zgodnie z art. 194 § 1 p.p.s.a., zażalenie do NSA przysługuje na postanowienia WSA w przypadkach przewidzianych w ustawie lub enumeratywnie wymienionych w tym przepisie. Brak jest jednak podstawy prawnej do wniesienia zażalenia na postanowienie odrzucające wniosek złożony na podstawie art. 5a p.u.s.a. W związku z powyższym, NSA odrzucił zażalenie skarżącego na podstawie art. 180 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. Sąd orzekł również o zwrocie wpisu sądowego od zażalenia na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, zażalenie takie nie przysługuje.

Uzasadnienie

Przepisy Prawa o ustroju sądów administracyjnych (art. 5a § 16) przewidują możliwość wniesienia zażalenia do NSA jedynie na postanowienie WSA wydane po merytorycznym rozpoznaniu wniosku o zbadanie niezawisłości i bezstronności asesora (tj. po jego uwzględnieniu lub oddaleniu). Nie ma podstawy prawnej do wniesienia zażalenia na postanowienie WSA odrzucające taki wniosek.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (12)

Główne

p.u.s.a. art. 5a § 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.u.s.a. art. 5a § 16

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 194 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

p.u.s.a. art. 5a § 3

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.u.s.a. art. 5a § 5

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.u.s.a. art. 5a § 6

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.u.s.a. art. 5a § 10

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.u.s.a. art. 5a § 18

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 180

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 232 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zażalenie jest niedopuszczalne, ponieważ przepisy Prawa o ustroju sądów administracyjnych nie przewidują możliwości jego wniesienia na postanowienie WSA odrzucające wniosek o zbadanie niezawisłości i bezstronności asesora.

Godne uwagi sformułowania

Zażalenie jako niedopuszczalne podlega odrzuceniu. Z tego ostatniego przepisu wynika, że zażalenie na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego przysługuje jedynie w przypadku merytorycznego rozpoznania wniosku tj. oddalenia wniosku lub też jego uwzględnienia przez wyłączenie sędziego od rozpoznania sprawy. W żadnym z tych punktów ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewiduje możliwości wniesienia zażalenia na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego odrzucające wniosek strony złożony na podstawie art. 5a p.u.s.a.

Skład orzekający

Jerzy Stelmasiak

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie braku możliwości zaskarżenia postanowienia WSA o odrzuceniu wniosku o zbadanie niezawisłości i bezstronności asesora."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury z art. 5a Prawa o ustroju sądów administracyjnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa ma charakter proceduralny i dotyczy wąskiego zakresu przepisów dotyczących niezawisłości sędziowskiej, co czyni ją interesującą głównie dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym procesowym.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III OZ 322/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-06-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-05-22
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jerzy Stelmasiak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Odrzucenie zażalenia
Skarżony organ
Prezes Sądu
Treść wyniku
Odrzucono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 1267
ART.5A §1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak po rozpoznaniu w dniu 24 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J.N. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 30 października 2024 r. sygn. akt II SAB/Bd 158/23 w przedmiocie zbadania spełnienia wymogów niezawisłości i bezstronności asesora sądowego WSA Mariusza Pawełczaka w sprawie ze skargi J.N. na bezczynność Prezesa Sądu Okręgowego w Bydgoszczy w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia: 1. odrzucić zażalenie, 2. zwrócić J.N. ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy kwotę 100 (sto) złotych uiszczoną tytułem wpisu sądowego od zażalenia.
Uzasadnienie
Postanowieniem z 30 października 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy odrzucił wniosek J.N. (dalej: skarżący) o zbadanie spełnienia wymogów niezawisłości i bezstronności przez asesora WSA Mariusza Pawełczaka. Postanowienie zostało wydane w sprawie ze skargi skarżącego na bezczynność Prezesa Sądu Okręgowego w Bydgoszczy w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożył skarżący.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zażalenie jako niedopuszczalne podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 5a § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1267, dalej: p.u.s.a.) dopuszczalne jest badanie spełnienia przez sędziego sądu administracyjnego lub sędziego delegowanego do pełnienia obowiązków sędziego w sądzie administracyjnym wymogów niezawisłości i bezstronności z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących jego powołaniu i jego postępowania po powołaniu. Badania dokonuje się na wniosek strony skarżącej lub uczestnika postępowania na prawach strony (art. 5a § 3 p.u.s.a.). W art. 5a § 5 p.u.s.a. określono wymogi wniosku, natomiast stosownie do art. 5a § 6 p.u.s.a. wniosek niespełniający wymagań, o których mowa w art. 5a § 5 p.u.s.a. podlega odrzuceniu bez wezwania do usunięcia braków formalnych. Odrzuceniu podlega również wniosek złożony po terminie albo z innych przyczyn niedopuszczalny. W kolejnych jednostkach redakcyjnych art. 5a p.u.s.a określono procedurę merytorycznego rozpoznania wniosku oraz postępowanie odwoławcze, wskazując zarówno sąd właściwy do jego rozpoznania, jak i skład rozpoznający wniosek oraz sposób jego wyłonienia. W przypadku rozpoznania wniosku przez wojewódzki sąd administracyjny, jego rozpoznanie następuje w składzie trzech sędziów losowanych spośród całego składu Sądu (art. 5a § 10 p.u.s.a.). Stosownie zaś do art. 5a § 16 p.u.s.a. zdanie pierwsze od postanowienia wydanego na skutek rozpoznania wniosku podmiotowi, który złożył wniosek i sędziemu, którego orzeczenie dotyczy, przysługuje zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Z tego ostatniego przepisu wynika, że zażalenie na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego przysługuje jedynie w przypadku merytorycznego rozpoznania wniosku tj. oddalenia wniosku lub też jego uwzględnienia przez wyłączenie sędziego od rozpoznania sprawy (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 września 2022 r., II GSK 1396/22 oraz z 19 grudnia 2022 r. III FZ 573/22). Przepisy regulujące procedurę rozpoznawania wniosku, dodane przez art. 5 ustawy z 9 czerwca 2022 r. o zmianie ustawy o Sądzie Najwyższym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2022 r. poz. 1259), w sprawach nieuregulowanych w ustawie Prawo o ustroju sądów administracyjnych, do postępowania toczącego się na skutek wniosku odsyłają do odpowiedniego stosowania przepisów o zażaleniu (art. 5a § 18 p.u.s.a.). Ustawodawca w art. 5a p.u.s.a. nie uregulował procedury związanej z odrzuceniem wniosku, więc na podstawie art. 5a § 18 tej ustawy w omawianym zakresie należy odpowiednio stosować przepisy ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Zgodnie z art. 194 § 1 p.p.s.a. zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego w przypadkach przewidzianych w ustawie, a ponadto na postanowienia wymienione enumeratywnie w punktach od 1 do 10 tego przepisu. W żadnym z tych punktów ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewiduje możliwości wniesienia zażalenia na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego odrzucające wniosek strony złożony na podstawie art. 5a p.u.s.a.
Z tych względów i na podstawie art. 180 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny odrzucił zażalenie skarżącego. O zwrocie wpisu Sąd orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI