III OZ 320/23

Naczelny Sąd Administracyjny2023-07-11
NSAAdministracyjneŚredniansa
koszty sądowewpis sądowyskarżącywspółuczestnictwopostępowanie administracyjneNSAWSAzażalenie

NSA oddalił zażalenie na zarządzenie WSA wzywające do uiszczenia wpisu sądowego, uznając, że współuczestnictwo formalne skarżących wymaga odrębnych opłat.

NSA rozpatrzył zażalenie M. D. na zarządzenie WSA wzywające do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Skarżący argumentował, że wpłacona kwota powinna być traktowana jako solidarny wpis od wszystkich współskarżących, ponieważ ich uprawnienia są wspólne. Sąd uznał jednak, że w tej sprawie występuje współuczestnictwo formalne, a nie materialne, co oznacza, że każdy ze skarżących powinien uiścić odrębną opłatę od swojej skargi, ponieważ każdy reprezentuje swój własny interes prawny związany z własnością odrębnych działek.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie M. D. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału IV WSA w Warszawie, które wzywało do uiszczenia wpisu sądowego w sprawie ze skargi P. D. i innych na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie. Skarżący wnieśli skargę na decyzję o umorzeniu postępowania odwoławczego, dołączając dowód wpłaty 200 zł. Przewodniczący WSA wezwał każdego ze skarżących do uiszczenia wpisu w kwocie 200 zł, wskazując, że K. K. i A. K. powinni uiścić go solidarnie. M. D. wniósł zażalenie, argumentując, że wpłacona kwota powinna być traktowana jako solidarny wpis od wszystkich współskarżących, gdyż ich uprawnienia są wspólne. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie. Sąd wyjaśnił, że zgodnie z art. 230 § 1 i 2 P.p.s.a. od pism wszczynających postępowanie pobiera się wpis. W przypadku skargi, jeśli nie zostanie opłacona, przewodniczący wzywa do jej uiszczenia pod rygorem odrzucenia. Sąd podkreślił, że art. 214 § 2 P.p.s.a. stanowi, iż pismo wnoszone przez kilka osób, których uprawnienia lub obowiązki są wspólne, podlega jednej opłacie, uiszczanej solidarnie. Jednakże, jeśli osoby te mają odrębne uprawnienia lub obowiązki, każda z nich uiszcza opłatę oddzielnie. W niniejszej sprawie, skarżący są właścicielami różnych działek, co oznacza, że każdy z nich reprezentuje swój własny interes prawny, a ich współuczestnictwo ma charakter formalny, a nie materialny. Wspólność celów nie jest tożsama ze wspólnością praw lub obowiązków. Dlatego też, M. D. został prawidłowo wezwany do uiszczenia odrębnego wpisu od swojej skargi.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Każda z osób, które mają odrębne uprawnienia lub obowiązki związane z przedmiotem zaskarżenia, powinna uiścić opłatę oddzielnie, nawet jeśli ich cel jest wspólny. Występuje wówczas współuczestnictwo formalne.

Uzasadnienie

Sąd rozróżnił współuczestnictwo materialne (wspólne prawa lub obowiązki, jedna opłata) od formalnego (odrębne prawa lub obowiązki, odrębne opłaty). W tej sprawie, ponieważ skarżący są właścicielami różnych działek, ich interesy są odrębne, co skutkuje współuczestnictwem formalnym i koniecznością uiszczenia indywidualnych opłat.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (5)

Główne

P.p.s.a. art. 230 § 1 i 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis.

P.p.s.a. art. 214 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Do uiszczenia kosztów sądowych zobowiązany jest ten, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki, o ile ustawa nie stanowi inaczej.

P.p.s.a. art. 214 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pismo wnoszone przez kilka osób, których uprawnienia lub obowiązki związane z przedmiotem zaskarżenia są wspólne, podlega jednej opłacie. W przeciwnym razie każda z tych osób uiszcza opłatę oddzielnie stosownie do swojego uprawnienia lub obowiązku.

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 220 § 1 i 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W przypadku braku opłaty, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo do jej uiszczenia w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi.

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 2 § ust. 3 pkt 3

Wpis stały w sprawach skarg, nieobjętych wpisem stosunkowym, z zakresu ochrony środowiska i przyrody wynosi 200 zł.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Współuczestnictwo formalne skarżących, a nie materialne, uzasadnia konieczność uiszczenia odrębnych opłat przez każdego z nich.

Odrzucone argumenty

Wpis sądowy dokonany przez jednego ze skarżących powinien być traktowany jako solidarny wpis od wszystkich współskarżących, ponieważ ich uprawnienia i cel są wspólne.

Godne uwagi sformułowania

Wspólność celów nie jest tożsama ze wspólnością praw lub obowiązków. W przypadku tzw. współuczestnictwa formalnego każda z osób wnoszących pismo uiszcza opłatę oddzielnie, stosownie do swojego uprawnienia lub obowiązku.

Skład orzekający

Małgorzata Masternak - Kubiak

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących opłat sądowych w przypadku współuczestnictwa formalnego w postępowaniu administracyjnosądowym."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy skarżący posiadają odrębne uprawnienia lub obowiązki, a nie wspólne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa wyjaśnia istotną kwestię proceduralną dotyczącą opłat sądowych w przypadku wielu skarżących, co jest praktycznie ważne dla prawników procesowych.

Wspólny cel, odrębne opłaty? NSA wyjaśnia zasady wpisu sądowego przy współuczestnictwie formalnym.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III OZ 320/23 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2023-07-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-06-22
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Małgorzata Masternak - Kubiak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne
Koszty sądowe
Sygn. powiązane
III OZ 316/23 - Postanowienie NSA z 2023-07-11
III OZ 317/23 - Postanowienie NSA z 2023-07-11
III OZ 318/23 - Postanowienie NSA z 2023-07-11
III OZ 321/23 - Postanowienie NSA z 2023-07-11
IV SA/Wa 624/23 - Wyrok WSA w Warszawie z 2023-11-23
III OZ 319/23 - Postanowienie NSA z 2023-07-11
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 259
art. 230 § 1 i 2, art. 214 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodnicząca: Sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 11 lipca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. D. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału IV Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 maja 2023 r. sygn. akt IV SA/Wa 624/23 o wezwaniu M. D. do uiszczenia wpisu sądowego w sprawie ze skargi P. D., A. D., M. D., P. D., M. D., K. K., A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 23 stycznia 2023 r. znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Pismem z dnia 1 marca 2023 r. P. D., A. D., M. D., P. D., M. D., K. K. i A. K. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 23 stycznia 2023 r., znak: [...], w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego. Do skargi dołączono dowód uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 200 zł. Nadawcą przelewu był A. K.
Przewodniczący Wydziału IV Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odrębnymi zarządzeniami z dnia 9 maja 2023 r., sygn. akt IV SA/Wa 624/23, wezwał każdego ze skarżących do uiszczenia wpisu sądowego do skargi w kwocie 200 zł stosownie do § 2 ust. 3 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r., w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221 poz. 2193 ze zm.) – dalej: "rozporządzenie". Skarżący K. K. i A. K. zostali wezwani do uiszczenia ww. wpisu solidarnie.
Zażalenie na powyższe zarządzenie wniósł M. D. W uzasadnieniu postulował, aby uznać dokonany przez A. K. wpis na konto bankowe WSA w Warszawie w kwocie 200 zł, jako solidarny wpis od wszystkich współskarżących i potraktować złożoną skargę jako pisma wnoszonego przez kilka osób, których uprawnienia lub obowiązki związane z przedmiotem zaskarżenia są wspólne i podlegają jednej opłacie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 230 § 1 i 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 259) – dalej: "P.p.s.a.", od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis. Do pism, o których mowa w tym przepisie należy między innymi skarga. W przypadku gdy skarga nie została należycie opłacona, zgodnie z art. 220 § 1 i 3 P.p.s.a., przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem odrzucenia skargi uiścił opłatę w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, ponieważ wobec braku opłaty Sąd nie podejmie żadnej czynności.
W świetle powołanego w zarządzeniu § 2 ust. 3 pkt 3 rozporządzenia wpis stały w sprawach skarg, nieobjętych wpisem stosunkowym, z zakresu ochrony środowiska i przyrody wynosi 200 zł. Zatem wysokość należnego wpisu została określona prawidłowo.
W myśl art. 214 P.p.s.a. do uiszczenia kosztów sądowych zobowiązany jest ten, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki, o ile ustawa nie stanowi inaczej (§ 1). Pismo wnoszone przez kilka osób, których uprawnienia lub obowiązki związane z przedmiotem zaskarżenia są wspólne, podlega jednej opłacie (§ 2 zd. 1), w przeciwnym razie każda z tych osób uiszcza opłatę oddzielnie stosownie do swojego uprawnienia lub obowiązku (§ 2 zd. 2). W niniejszej sprawie zastosowanie ma zdanie drugie, tym samym skarżący został prawidłowo wezwany do uiszczenia wpisu zaskarżonym zarządzeniem.
W art. 214 § 2 P.p.s.a. uregulowano przypadek opłacania pisma, wnoszonego przez kilka osób, w sytuacji gdy w sprawie występuje kilka podmiotów w charakterze skarżącego (art. 51 P.p.s.a.). Osoby, których uprawnienia lub obowiązki są wspólne, wnosząc jedno pismo, uiszczają jedną opłatę. Natomiast, jeżeli te osoby, mają odrębne uprawnienia lub obowiązki, wniesienie przez kilka osób jednego pisma powoduje konieczność uiszczenia opłaty przez każdą z tych osób oddzielnie w zależności od indywidualnego uprawnienia lub obowiązku. W takiej sytuacji do uiszczenia opłaty należy wezwać każdą z tych osób. Wynikająca z art. 214 § 2 P.p.s.a. zasada, że wnoszone przez kilka osób pismo podlega jednej opłacie, ma zastosowanie wyłącznie w przypadku współuczestnictwa materialnego, tj. wówczas, gdy dla kilku osób uprawnienia lub obowiązki zawiązane z przedmiotem zaskarżenia są wspólne. Opłata ta obciąża wówczas te osoby solidarnie, co oznacza, że jej uiszczenie przez jedną z tych osób zwalnia pozostałe z obowiązku uiszczenia opłaty. (por. postanowienie NSA z dnia 24 września 2014 r., sygn. akt II GZ 292/14, LEX nr 1530512).
Natomiast w przypadku tzw. współuczestnictwa formalnego każda z osób wnoszących pismo uiszcza opłatę oddzielnie, stosownie do swojego uprawnienia lub obowiązku. Wbrew twierdzeniu podniesionym w zażaleniu, uprawnienia lub obowiązki skarżących związane z przedmiotem zaskarżenia nie są wspólne. Skarżący są bowiem właścicielami różnych działek znajdujących się w obszarze, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie.
Sytuacja, na którą powołuje się skarżący w zażaleniu miałaby miejsce wówczas, gdy przedmiotem skargi byłoby wspólne uprawnienie wszystkich skarżących, np. w sytuacji gdyby sprawa dotyczyła jednej działki, której skarżący byliby współwłaścicielami. Natomiast, jeżeli każdemu ze skarżących przysługuje prawo własności do innej działki, uznać należy, że każdy z nich reprezentuje w sprawie swój własny interes prawny, czego nie zmienia fakt, że cel, który chcą oni osiągnąć jest dla nich wspólny (por. postanowienie NSA z dnia 20 września 2011 r., sygn. akt I OZ 673/11, LEX nr 1068646). Czym innym jest zaś podobieństwo sytuacji faktycznej i prawnej skarżących, jakie zachodzi w niniejszej sprawie. Jedną opłatę wnosi się wówczas, gdy współuczestnictwo oparte jest na tym samym, a nie takim samym prawie (por. postanowienie NSA z dnia 15 stycznia 2010 r., sygn. akt II OZ 1182/09, LEX nr 601114).
W związku powyższym należy wskazać, że w niniejszej sprawie po stronie skarżących występuje współuczestnictwo, jednak ma ono charakter formalny. Taki rodzaj współuczestnictwa nie został objęty regulacją art. 214 § 2 P.p.s.a. Wspólność celów nie jest tożsama ze wspólnością praw lub obowiązków w rozumieniu art. 214 § 2 P.p.s.a.
W związku z powyższym skarżący M. D. został prawidłowo wezwany do uiszczenia odrębnego wpisu od wniesionej skargi. Z tych też względów przytoczone w zażaleniu zarzuty należy uznać za niezasadne.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 w zw. z art. 198 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI