III OZ 309/23

III OZ 309/23 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2023-07-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-06-19
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Mirosław Wincenciak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
Hasła tematyczne
Wymierzenie grzywny
Sygn. powiązane
II SO/Kr 28/22 - Postanowienie WSA w Krakowie z 2023-03-08
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w...
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 54 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Dz.U. 2022 poz 902
art. 21 pkt 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosław Wincenciak po rozpoznaniu w dniu 11 lipca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J.M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 8 marca 2023 r. sygn. akt II SO/Kr 28/22 o oddaleniu wniosku J.M. o wymierzenie grzywny Prezesowi Zarządu [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] za nieprzekazanie skargi postanawia uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie do ponownego rozpoznania.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 8 marca 2023 r. sygn. akt II SO/Kr 28/22 oddalił wniosek J.M. o wymierzenie grzywny Prezesowi Zarządu [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] za nieprzekazanie do Sądu skargi J.M. z dnia 3 listopada 2022 r. na bezczynność organu w przedmiocie dostępu do informacji publicznej.
W uzasadnieniu postanowienia podał, że zgodnie z art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2023 r., poz. 259, dalej w skrócie "p.p.s.a."), skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Co do zasady organ, o którym mowa w § 1, przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania (art. 54 § 2 p.p.s.a.). Stosownie do treści art. 55 § 1 p.p.s.a., w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6. W ocenie Sądu pierwszej instancji nie budzi wątpliwości, że art. 55 § 1 p.p.s.a. zawiera normę zmierzającą do dyscyplinowania organów administracji publicznej do terminowego wykonania obowiązków określonych w art. 54 § 2 p.p.s.a. Celem grzywny, o której mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a., jest zatem pełnienie funkcji dyscyplinującej, ale także funkcji represyjnej. Funkcja represyjna służy bowiem ochronie konstytucyjnego prawa do rozpoznania sprawy sądowej bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP). Ponadto, przedmiotowa grzywna pełni również funkcję prewencyjną, gdyż ukaranie nią służy zapobieganiu naruszeniom prawa polegającym na przewlekaniu postępowania sądowoadministracyjnego. WSA w Krakowie wskazał, że w niniejszej sprawie skarga J.M. wpłynęła do organu w dniu 8 listopada 2022 r., co oznacza, iż termin do jej przekazania upływał w dniu 8 grudnia 2022 r. Przedmiotowa skarga została tymczasem przekazana do Sądu, wraz z odpowiedzią na skargę oraz aktami administracyjnymi, w dniu 7 grudnia 2022 r. (karta nr 15 akt sądowych w sprawie o sygn. akt II SAB/Kr 262/22). Skoro zatem skarga została przekazana przed upływem ustawowego terminu (który wbrew twierdzeniu skarżącego wynosi 30 dni, a nie 15 dni), to wniosek o wymierzenie grzywny jest pozbawiony podstaw.
Powyższe postanowienie stało się przedmiotem zażalenia J.M. do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w którym wyraził niezadowolenie ze stanowiska zajętego w tej sprawie przez Sąd pierwszej instancji. Wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez wymierzenie organowi grzywny i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu zażalenia podkreślił, że jego skarga dotyczyła bezczynności organu w przedmiocie dostępu do informacji publicznej, a zatem – wbrew twierdzeniu Sądu – termin na przekazanie skargi, wraz z odpowiedzią na skargę oraz aktami sprawy, wynosił w tej sprawie 15 dni, co wynika z art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j.: Dz. U. z 2022 r., poz. 902, dalej w skrócie "u.d.i.p."). W konsekwencji oddalenie wniosku o wymierzenie grzywny przez WSA w Krakowie było pozbawione podstaw.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 54 § 1 i § 2 zd. pierwsze p.p.s.a., skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi. Organ przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, w postaci papierowej lub elektronicznej, w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. Przepisy te statuują bezwzględny obowiązek przekazania sądowi dokumentów warunkujących przeprowadzenie kontroli sądowej. Organ musi wykonać w/w obowiązek w terminie trzydziestu dni od dnia wniesienia skargi, przy czym przepisy szczególne mogą przewidywać inne terminy. Takim przepisem szczególnym w niniejszej sprawie jest art. 21 pkt 1 u.d.i.p., bowiem skarga J.M. dotyczyła bezczynności organu w przedmiocie dostępu do informacji publicznej. Zgodnie z art. 21 pkt 1 u.d.i.p., do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z tym że przekazanie akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi. W niniejszej sprawie WSA w Krakowie wskazał, że w niniejszej sprawie skarga J.M. wpłynęła do organu w dniu 8 listopada 2022 r., zaś przekazana do Sądu, wraz z odpowiedzią na skargę oraz aktami administracyjnymi, została w dniu 7 grudnia 2022 r. Niewątpliwie doszło zatem – wbrew stanowisku Sądu pierwszej instancji – do przekroczenia zakreślonych przez ustawodawcę ram czasowych dopełnienia w/w czynności przewidzianych w art. 54 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 21 pkt 1 u.d.i.p. Termin na przekazanie skargi, wraz z odpowiedzią na skargę oraz aktami administracyjnymi, wynosił bowiem w tej sprawie 15 dni, a nie, jak błędnie przyjął WSA w Krakowie, 30 dni. Ponownie rozpoznając sprawę Sąd pierwszej instancji oceni, czy w/w przekroczenie ustawowego terminu stanowi podstawę do uwzględnienia wniosku skarżącego.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny uznał zażalenie za zasadne i na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.
Odnosząc się do zawartego w zażaleniu wniosku o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, wyjaśnić należy, iż nie mógł być on w tej sprawie uwzględniony. Z art. 209 p.p.s.a. wynika, że wniosek strony o zwrot kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, art. 203 i art. 204. Przepisy te dotyczą jednak wyłącznie postępowania kasacyjnego zakończonego wyrokiem. Oznacza to, że ustawodawca w przepisach ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewidział możliwości wydania przez Naczelny Sąd Administracyjny orzeczenia w przedmiocie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego.