III OZ 309/22

III OZ 309/22 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2022-10-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-04-21
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Przemysław Szustakiewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
II SO/Łd 14/21 - Postanowienie WSA w Łodzi z 2022-02-17
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Odmówiono uzupełnienia postanowienia
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 156, art. 157 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 12 października 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku [...] Stowarzyszenia [...] sprostowanie i uzupełnienie postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 maja 2022 r., sygn. akt III OZ 309/22 w sprawie zażalenia [...] Stowarzyszenia [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 17 lutego 2022 r., sygn. akt II SO/Łd 14/21 o odrzuceniu wniosku [...] Stowarzyszenia [...] o wymierzenie [...] Sp. z o.o. [...] grzywny za nieprzekazanie skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej postanawia: 1. odmówić sprostowania postanowienia, 2. odmówić uzupełnienia postanowienia.
Uzasadnienie
Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 17 maja 2022 r., sygn. akt III OZ 309/22, po rozpoznaniu zażalenia [...] Stowarzyszenia [...], uchylił postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 17 lutego 2022 r., sygn. akt II SO/Łd 14/21. Postanowieniem tym Sąd pierwszej instancji odrzucił wniosek Stowarzyszenia o wymierzenie grzywny za nieprzekazanie skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej.
Wnioskiem z dnia 31 maja 2022 r. Stowarzyszenie zwróciło się do Naczelnego Sądu Administracyjnego o sprostowanie oczywistych omyłek postanowienia NSA z dnia 17 maja 2022 r. polegających na:
1. zastąpieniu słowa "zażalenia" w treści sentencji postanowienia słowem "skargi kasacyjnej";
2. zastąpieniu zdań zawartych w uzasadnieniu postanowienia: "na powyższe postanowienie Stowarzyszenie złożyło zażalenie", wyrażeniem: "na powyższe postanowienie Stowarzyszenie wniosło skargę kasacyjną" i "zażalenie zasługuje na uwzględnienie", zdaniem: "skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie";
3. wykreśleniu ostatniego akapitu uzasadnienia zaczynającego się od słów: "Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o zwrocie kosztów postępowania zażaleniowego, ponieważ przepisy P.p.s.a. nie przewidują możliwości orzeczenia o zwrocie kosztów w postępowaniu zażaleniowym (...)".
W uzasadnieniu wniosku podniesiono, że Stowarzyszenie wniosło nie zażalenie, a skargę kasacyjną. Zgodnie z art. 173 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 , dalej "P.p.s.a."), który wprost stanowi, że skarga kasacyjna przysługuje m.in. od postanowienia kończącego postępowanie w sprawie, wydanego przez wojewódzki sąd administracyjny. Dotyczy to też postanowień o odrzuceniu skargi (wniosku). W sprawie nie ulega wątpliwości, że wniosek o wymierzenie grzywny został przez WSA w Łodzi odrzucony, w myśl art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. W tym wypadku nie służyło zatem zażalenie lecz skarga kasacyjna. Powyższego nie zmienia fakt, że postanowienie w przedmiocie wymierzenia grzywny (tj. jej wymierzenie lub oddalenie wniosku) przysługuje zażalenie, gdyż zażalenie przysługuje wyłącznie w przypadkach wyraźnie przewidzianych.
Wnioskiem z dnia 1 czerwca 2022 r. Stowarzyszenie wystąpiło o uzupełnienie postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 maja 2022 r. poprzez orzeczenie o kosztach postępowania kasacyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 156 § 1 P.p.s.a. (który z mocy art. 193 P.p.s.a. ma odpowiednie zastosowanie do postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym) sąd może z urzędu sprostować w wyroku niedokładności, błędy pisarskie albo rachunkowe lub inne oczywiste omyłki. Przepis ten stosuje się odpowiednio do postanowień (art. 166 P.p.s.a.).
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalony jest pogląd, zgodnie z którym sprostowanie orzeczenia sądowego jest konstrukcją procesową, która ma na celu naprawienie jego wadliwości przez nadanie mu takiego brzmienia, jakie sąd zamierzał, a która jednocześnie nie może prowadzić do zmiany lub uchylenia tego orzeczenia. Nie ma charakteru oczywistego omyłka, której stwierdzenie wymaga głębszej analizy akt postępowania. Nie podlega również sprostowaniu mylne ustalenie faktu, chociażby zostało ono spowodowane przeoczeniem. Przedmiotem sprostowania mogą być wyłącznie ujawnione w orzeczeniu niedokładności, błędy pisarskie lub rachunkowe albo inne oczywiste omyłki, przy czym w doktrynie podkreśla się, że chodzi tu jedynie o omyłki sądu. Niedokładność lub omyłka może dotyczyć np. oznaczenia stron czy innych uczestników postępowania, oznaczenia (daty, znaku, sygnatury) zaskarżonego aktu lub czynności, nazwy organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność, przy czym nieprawidłowości te muszą mieć charakter oczywisty. "Oczywistość" omyłki wyraża się w tym, że już na pierwszy rzut oka można w sposób niebudzący wątpliwości uznać, że jest to omyłka. Nie ma natomiast charakteru oczywistego omyłka, której stwierdzenie wymaga głębszej analizy akt postępowania, w tym stanowisk stron i przede wszystkim rozstrzygnięcia. Nie podlega również sprostowaniu mylne ustalenie faktu, chociażby zostało ono spowodowane przeoczeniem. Zagadnienie, czy prostowana niedokładność, błąd lub inna omyłka znajduje poparcie w dokumentacji akt postępowania jest bez znaczenia dla oceny samej możliwości dokonania sprostowania. Innymi słowy sprostowanie w żadnym wypadku nie może prowadzić do zmiany rozstrzygnięcia.
Oczywistość wadliwości może wynikać z samej natury niedokładności, błędu lub omyłki, jak również z porównania ich z innymi niebudzącymi wątpliwości okolicznościami. Przymiot ten oznacza, że owe omyłki czy niedokładności powstają w wyniku niewłaściwego odzwierciedlenia w orzeczeniu rzeczywistej i niemogącej budzić wątpliwości woli sądu; są obiektywnie dostrzegalne w treści orzeczenia lub wprost wynikają z zestawienia owej treści z zawartością akt sprawy i powstały z powodu technicznej niedoskonałości ujęcia rozstrzygnięcia sądu w słowach, przedstawienia stanowiska sądu w błędnej formie lub w sposób niedokładny, tj. niepełny i nieprecyzyjny (postanowienie NSA z 16 marca 2021 r., sygn. akt III OZ 160/21; postanowienie NSA z 8 września 2016 r., sygn. akt II FSK 1772/13).
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zawarte we wniosku Stowarzyszenia żądanie sprostowania postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 maja 2022 r., sygn. akt III OZ 309/22 wykracza poza zakres zastosowania art. 156 § 1 P.p.s.a. Z treści tego wniosku jednoznacznie wynika, że Stowarzyszenie w istocie żąda modyfikacji wydanego w sprawie rozstrzygnięcia, co nie może być utożsamiane z niedokładnością, oczywistą omyłką lub błędem pisarskim podlegającym sprostowaniu. W sentencji postanowienia prawidłowo oznaczono środek odwoławczy, który został złożony przez skarżące Stowarzyszenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 17 lutego 2022 r., sygn. akt II SO/Łd 14/21, tj. zażalenie. Zwrócić bowiem należy uwagę na uchwałę składu siedmiu sędziów NSA z dnia 7 kwietnia 2008 r., sygn. akt II FPS 1/08, w której w tezie drugiej przesądzono, że od postanowienia, o którym mowa w art. 55 § 1 zd. drugie P.p.s.a. zgodnie z art. 173 § 1 in fine P.p.s.a. w zw. z art. 194 § 1 pkt 10 P.p.s.a. służy stronie zażalenie, a nie skarga kasacyjna. W uzasadnieniu uchwały podkreślono, że z przepisu art. 194 § 1 pkt 10 wynika, że zażalenie przysługuje na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego (...) których "przedmiotem" jest (...) ukaranie grzywną. To oznacza, że w przepisie tym chodzi nie o wynik, rozstrzygnięcie zawartego w postanowieniu, lecz o przedmiot postępowania. NSA podkreślił w uchwale, że trudno przyjąć by w przypadkach opieszałości organu w przekazywaniu skargi i akt sprawy wraz z odpowiedzią na skargę, jego (ustawodawcy) zamiarem było obciążenie skarżącego koniecznością poszukiwania profesjonalnego pełnomocnika, w sytuacji gdy nie uzasadnia tego przedmiot rozstrzygnięcia.
Użyte zatem w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 maja 2022 r. określenie wniesionego środka odwoławczego nie kwalifikuje się pod nieprawidłowości, o których mowa w art. 156 § 1 P.p.s.a., gdyż nie mają one charakteru nieprawidłowości wynikającej z nieuwagi, czy pomyłki. Dlatego też wniosek o sprostowanie nie zasługiwał na uwzględnienie.
Biorąc powyższe pod uwagę Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 156 § 1 i 2 w związku z art. 166 i art. 193 P.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 postanowienia.
Odnosząc się do wniosku o uzupełnienie postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 maja 2022 r. w zakresie kosztów postępowania kasacyjnego, wskazać należy, że stosownie do treści art. 157 § 1 P.p.s.a., strona może w ciągu czternastu dni od doręczenia wyroku z urzędu zgłosić wniosek o uzupełnienie wyroku, jeżeli sąd nie orzekł o całości skargi albo nie zamieścił w wyroku dodatkowego orzeczenia, które według przepisów ustawy powinien był zamieścić z urzędu. Jeżeli orzeczenie uzupełniające dotyczy wyłącznie kosztów, sąd wydaje orzeczenie w formie postanowienia. Przepis ten stosuje się odpowiednio do postanowień (art. 166 P.p.s.a.).
W niniejszej sprawie wniosek o uzupełnienie postanowienia o orzeczenie w zakresie kosztów został złożony w terminie 14 dni od dnia doręczenia odpisu postanowienia. Wniosek ten jednak nie zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności przypomnieć należy, że postanowieniem z dnia 17 maja 2022 r. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznawał zażalenie, a nie skargę kasacyjną. Oznacza to, że mógł jedynie rozpoznać wniosek o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego. Rozstrzygnięcie w tym zakresie zostało zawarte w uzasadnieniu powyższego postanowienia. Tym samym w postanowieniu z dnia 17 maja 2022 r. orzeczono o całości sprawy, a brak orzeczenia o kosztach postępowania zażaleniowego wynika z tego, że nie ma podstaw do ich przyznania. Brak jest również podstaw prawnych do przyznania, w sytuacji rozpoznania zażalenia, zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Z powyższych względów wniosek o uzupełnienie postanowienia nie mógł zostać uwzględniony.
Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 157 § 1, 2 i 3 w związku z art. 166 i art. 193 P.p.s.a, orzekł jak w punkcie 2 postanowienia.