III OZ 295/25

III OZ 295/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-06-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-05-12
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Ewa Kwiecińska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6195 Funkcjonariusze Straży Pożarnej
Hasła tematyczne
Wstrzymanie wykonania aktu
Sygn. powiązane
III OSK 2340/25 - Postanowienie NSA z 2025-12-19
II SA/Ol 217/25 - Wyrok WSA w Olsztynie z 2025-08-13
Skarżony organ
Komendant Państwowej Straży Pożarnej
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 61 § 3 i § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Ewa Kwiecińska po rozpoznaniu w dniu 11 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 17 kwietnia 2025 r. sygn. akt II SA/Ol 217/25 odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi J. B. na decyzję Warmińsko-Mazurskiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia 7 lutego 2025 r. nr 24.2025 w przedmiocie zwolnienia ze służby postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 17 kwietnia 2025 r., sygn. akt II SA/Ol 217/25, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, na podstawie art. 61 § 3 ustawy
z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935; dalej jako p.p.s.a.), odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Warmińsko-Mazurskiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z 7 lutego 2025 r., nr 24.2025 w przedmiocie zwolnienia ze służby.
W uzasadnieniu ww. postanowienia WSA w Olsztynie podał, że w treści skargi skarżący, reprezentowany przez adwokata, zamieścił wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
Sąd stwierdził, że w uzasadnieniu skargi, jej autor, powtórzył w całości argumentację uprzednio zawartą w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji. Wywiódł m.in., że niezasadna była ocena Komendanta Wojewódzkiego PSP o braku przesłanek do wstrzymania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji organu pierwszej instancji. Zarzucił, że nie udowodniono, aby pozostawienie skarżącego w służbie wpłynęło w negatywny sposób na postrzeganie Straży Pożarnej i jej funkcjonowanie zwłaszcza, że skarżący nie był zawieszony w czynnościach służbowych. Skarżący pełnił służbę od wielu lat i nigdy nie dopuścił się naruszenia prawa, natomiast zdarzenie, za które został ukarany, zaistniało poza służbą, miało charakter incydentalny. Dodał, że zwolnienie ze służby przed uzyskaniem praw emerytalnych wiąże się ze zwrotem składek do ZUS za okres służby, a kwota ta byłaby znaczna. Stwierdził, że zasadnym jest wstrzymanie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji przynajmniej do czasu prawomocnego zakończenia przedmiotowego postępowania.
Sąd I instancji uznał, że wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie zasługuje na uwzględnienie.
W tym zakresie WSA w Olsztynie wyjaśnił, że w rozpoznawanym wniosku pełnomocnik skarżącego nie powołał okoliczności, która wskazywałyby na istnienie w sprawie przesłanki uzasadniającej wstrzymanie wykonania przedmiotowej decyzji. Przede wszystkim argumenty podniesione przeciwko legalności zaskarżonej decyzji, w tym w części dotyczącej oceny zasadności nadania decyzji organu pierwszej instancji rygoru natychmiastowej wykonalności, nie mogą być uznane za stanowiące o niebezpieczeństwie wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Rozstrzygając o wstrzymaniu wykonania aktu, sąd nie ocenia bowiem merytorycznie zarzutów podniesionych w skardze, ani nie ocenia legalności decyzji będącej przedmiotem wniesionej skargi, gdyż rozpoznając wniosek w tym przedmiocie, jest związany zamkniętym katalogiem przesłanek wymienionych w art. 61 § 3 p.p.s.a.
Niezależnie od powyższego Sąd I instancji zazanaczył, że pełnomocnik skarżącego nie podał kwoty składek, które strona miałaby zwrócić do ZUS ani nie przedstawił dokumentu, który obrazowałyby aktualną na dzień złożenia skargi sytuację materialną skarżącego. Zdaniem Sądu I instancji, powyższe zaniechanie uniemożliwiło ocenę, czy rzeczywiście ewentualna kwota składek przekracza możliwości finansowe strony skarżącej w takim stopniu, że wiązałoby się to z wyrządzeniem znacznej szkody materialnej.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł skarżący, reprezentowany przez adwokata. Zaskarżył je w całości i wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie do ponownego rozpoznania.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie art. 61 § 3 ustawy p.p.s.a. poprzez uznanie, że nie zachodzą przesłanki do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sytuacji, gdy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody łub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
W uzasadnieniu zażalenia podniósł, że wykonalność wydanej decyzji spowoduje, że w momencie zwolnienia ze służby odwołujący się utraci przede wszystkim miejsce zatrudnienia, jak również źródło dochodów. Pociągnie to za sobą niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych własnych, jak i rodziny oraz niemożność regulowania zaciągniętych zobowiązań (kredyty). Ze względu na szybkość postępowania w zakresie zwolnienia ze służby (10 dni), jak też kwalifikowane i specjalistyczne wykształcenie skarżącego, jakie uzyskał w związku z pracą w straży pożarnej, znalezienie nowego zatrudnienia jest dla niego bardzo trudne. Skarżący jest jedynym żywicielem rodziny, ma na utrzymaniu małoletnie dzieci i żonę. Co więcej proces ewentualnego - w przypadku pozytywnego rozpoznania skargi - ponownego przyjęcia do służby jest czasochłonny i związany z kosztami, nadto brak jest pewności mając na uwadze dotychczasowe stanowisko dowódcy, że skarżący zostałby ponownie przyjęty nawet mimo spełnienia w tym zakresie wszelkich przesłanek.
W odpowiedzi na zażalenie organ, reprezentowany przez adwokata, wniósł o oddalenie zażalenia w całości.
Uzasadniając tak sformułowany wniosek, organ podniósł m.in., że niezależnie od niezasadności argumentów przedstawionych w zażaleniu, decyzji organu I instancji nadano rygor natychmiastowej wykonalności, przez co decyzja została już wykonana, a strażak został zwolniony ze służby z dniem 31 grudnia 2024 r.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1, zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, o których mowa w § 1 cytowanego przepisu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarżący nie przedstawił argumentacji przemawiającej za zasadnością zastosowania ochrony tymczasowej na czas toczącego się postępowania sądowego ani w zawartym w skardze wniosku o wstrzymanie zaskarżonej decyzji, ani w zażaleniu. Nie przedstawił bowiem jakichkolwiek dokumentów dotyczącej trudnej sytuacji materialnej tak swojej, jak też rodziny (np. kwestii wysokości i terminów spłaty ciążących na nim kredytów). W tej zaś sytuacji Sąd I instancji nie mógł ustalić, czy rzeczywiście zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu nie może prowadzić do przyznania stronie dodatkowych uprawnień lub restytucji praw, które utraciła. Jeżeli zatem skarżący utracił status strażaka wskutek zwolnienia go ze służby, to sąd administracyjny w ramach udzielenia ochrony tymczasowej nie może mu przywrócić tego statusu i to jedynie na czas trwania postępowania sądowego. Sąd nie może wstrzymując wykonanie zaskarżonej decyzji, kierować się prawdopodobieństwem zasadności zarzutów skierowanych wobec zaskarżonej decyzji, ponieważ nie są to przesłanki wymienione w art. 61 § 3 p.p.s.a. Taki sposób procedowania całkowicie przeczyłby stosowaniu instytucji ochrony tymczasowej, zbliżając ją do rozstrzygania sprawy w ramach tzw. przedsądu, co należy uznać za niedopuszczalne.
Ewentualna restytucja praw skarżącego, może nastąpić dopiero w ramach rozpoznania skargi, czyli kontroli legalności zaskarżonej decyzji i rozstrzygnięcia sprawy wyrokiem.
Ponadto kluczowym w sprawie jest fakt, że zaskarżona decyzja została już wykonana, a zatem nie można już wstrzymać jej wykonania.
Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. oddalił wniesione zażalenie.