Orzeczenie · 2026-07-07

III OZ 293/26Oddalenie zażalenia na wykluczenie referendarza sądowego

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-07-07
NSAAdministracyjneŚredniansa
wyłączenie sędziegoreferendarz sądowybezczynność organuprawo pomocyzażaleniesądy administracyjnebezstronnośćobiektywizmgwarancje procesowe

Sprawa dotyczyła zażalenia A.G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, które oddaliło wniosek o wyłączenie starszego referendarza sądowego. Skarżący domagał się wyłączenia referendarza, zarzucając jej szereg poważnych naruszeń prawa, w tym popełnienie przestępstw z Kodeksu karnego, rażące naruszenie Konstytucji RP oraz przekroczenie uprawnień. Argumentował, że referendarz działa stronniczo i w celu ukrycia bezczynności organu. WSA w Gliwicach oddalił wniosek, wskazując, że podniesione zarzuty nie spełniają ustawowych przesłanek wyłączenia, a subiektywne przekonanie strony o braku bezstronności nie jest wystarczające. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając zażalenie, podzielił stanowisko WSA. W uzasadnieniu NSA podkreślił, że instytucja wyłączenia sędziego lub referendarza sądowego ma na celu zapewnienie obiektywizmu i bezstronności, a przyczyny wyłączenia muszą mieć charakter obiektywny. Stwierdził, że zarzuty skarżącego nie wypełniają przesłanek wyłączenia z mocy prawa (art. 18 p.p.s.a.) ani nie uzasadniają wyłączenia z powodu uzasadnionej wątpliwości co do bezstronności (art. 19 p.p.s.a.). NSA zaznaczył, że nie można traktować instytucji wyłączenia jako sposobu na eliminowanie sędziów lub referendarzy, których strona subiektywnie nie akceptuje. W konsekwencji, NSA oddalił zażalenie jako bezzasadne.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących wyłączenia sędziego i referendarza sądowego w postępowaniu sądowoadministracyjnym, zwłaszcza w kontekście zarzutów strony i braku obiektywnych podstaw do wyłączenia.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o wyłączenie referendarza sądowego w kontekście zarzutów formułowanych przez stronę, które nie znajdują potwierdzenia w obiektywnych okolicznościach.

Zagadnienia prawne (2)

Czy istnieją podstawy prawne do wyłączenia referendarza sądowego od orzekania w sprawie, biorąc pod uwagę zarzuty strony dotyczące jego stronniczości, popełnienia przestępstw i naruszenia Konstytucji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zarzuty strony nie wypełniają przesłanek wyłączenia referendarza sądowego z mocy ustawy ani nie uzasadniają wyłączenia z powodu uzasadnionej wątpliwości co do jego bezstronności.

Uzasadnienie

Zarzuty strony skarżącej, w tym subiektywne przekonanie o braku bezstronności, dyskryminacji czy wadliwym prowadzeniu postępowania, nie mają obiektywnego charakteru i nie stanowią podstawy do wyłączenia referendarza sądowego. Instytucja wyłączenia służy zapewnieniu obiektywizmu, a nie eliminowaniu sędziów/referendarzy nieakceptowanych przez stronę.

Czy fakt zainicjowania postępowania dyscyplinarnego wobec referendarza sądowego może stanowić podstawę do jego wyłączenia w innej sprawie?

Odpowiedź sądu

Nie, fakt zainicjowania postępowania dyscyplinarnego nie jest przesłanką wyłączenia referendarza sądowego od orzekania w danej sprawie.

Uzasadnienie

Postępowanie dyscyplinarne jest odrębnym trybem, a jego wynik lub samo zainicjowanie nie wpływa na bezstronność referendarza w innej, niezwiązanej sprawie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono zażalenie A.G. na postanowienie WSA w Gliwicach o oddaleniu wniosku o wyłączenie starszego referendarza sądowego.

Przepisy (12)

Główne

p.p.s.a. art. 18 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 19

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 24 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

Konstytucja RP art. 45 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Skarżący zarzucił rażącą obrazę tego przepisu.

Konstytucja RP art. 32

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Skarżący zarzucił rażącą obrazę tego przepisu.

Konstytucja RP art. 61

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Skarżący zarzucił rażącą obrazę tego przepisu.

k.k. art. 231 § 2

Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny

Skarżący zarzucił popełnienie czynu z tego przepisu.

k.p.k. art. 304

Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego

Skarżący wniósł o zastosowanie tego przepisu.

k.p.k. art. 258 § 2

Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego

Skarżący zarzucił rażącą obrazę tego przepisu.

k.p.k. art. 246 § 1

Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego

Skarżący zarzucił rażącą obrazę tego przepisu.

k.p.k. art. 156 § 1

Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego

Skarżący zarzucił rażącą obrazę tego przepisu.

p.u.s.p. art. 152 § 1

Ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych

Wspomniane w kontekście postępowania dyscyplinarnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zarzuty skarżącego nie wypełniają przesłanek wyłączenia referendarza sądowego z mocy ustawy ani nie uzasadniają wyłączenia z powodu uzasadnionej wątpliwości co do jego bezstronności. • Subiektywne przekonanie strony o braku bezstronności lub wadliwości postępowania nie jest podstawą do wyłączenia. • Instytucja wyłączenia nie może być wykorzystywana do eliminowania sędziów/referendarzy nieakceptowanych przez stronę.

Odrzucone argumenty

Zarzuty skarżącego o popełnieniu przestępstw, rażącym naruszeniu Konstytucji, przekroczeniu uprawnień i stronniczości referendarza sądowego.

Godne uwagi sformułowania

Ratio legis przepisów o wyłączeniu sędziego sprowadza się więc do eliminowania wszelkich przyczyn mogących skutkować w otoczeniu jakimikolwiek wątpliwościami co do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznawaniu określonej sprawy. • Podjęcie przez referendarza sądowego Jolantę Skowronek niekorzystnych, w odczuciu skarżącego, działań co do jego osoby w tej sprawie oraz w innych sprawach toczących się z jego udziałem, a dotyczących przyznania prawa pomocy, nie stanowi podstawy do wyłączenia w/w referendarza od orzekania w niniejszej sprawie, gdyż w środkach odwoławczych od orzeczeń referendarza skarżący może podnosić zarzuty dotyczące ewentualnych uchybień procesowych. • Instytucja wyłączenia sędziego (referendarza sądowego) nie może być traktowana jako możliwość eliminowania w postępowaniu sędziów (referendarzy), których strona uznaje za nieodpowiadających subiektywnemu pojmowaniu jej interesów.

Skład orzekający

Mirosław Wincenciak

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wyłączenia sędziego i referendarza sądowego w postępowaniu sądowoadministracyjnym, zwłaszcza w kontekście zarzutów strony i braku obiektywnych podstaw do wyłączenia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o wyłączenie referendarza sądowego w kontekście zarzutów formułowanych przez stronę, które nie znajdują potwierdzenia w obiektywnych okolicznościach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje granice zarzutów, które mogą prowadzić do wyłączenia sędziego lub referendarza, pokazując, że subiektywne odczucia strony nie są wystarczające.

Czy Twoje zarzuty wystarczą do wyłączenia sędziego? NSA wyjaśnia, kiedy sąd musi się wyłączyć.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst