III OZ 293/25

Naczelny Sąd Administracyjny2025-06-13
NSAAdministracyjneŚredniansa
postępowanie sądowoadministracyjnezażalenieskarga kasacyjnaodrzuceniepełnomocnikadwokatradca prawnywymogi formalneNSAWSA

NSA oddalił zażalenie Fundacji na postanowienie WSA o odrzuceniu zażalenia na odrzucenie skargi kasacyjnej, wskazując na wymóg sporządzenia zażalenia przez profesjonalnego pełnomocnika.

Fundacja P. zaskarżyła postanowienie WSA w Białymstoku o odrzuceniu jej zażalenia na odrzucenie skargi kasacyjnej. WSA odrzucił zażalenie Fundacji, ponieważ nie zostało ono sporządzone przez adwokata lub radcę prawnego, co jest wymogiem formalnym w przypadku zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie Fundacji, potwierdzając prawidłowość stanowiska WSA i podkreślając bezwzględny charakter wymogu reprezentacji przez profesjonalnego pełnomocnika.

Sprawa dotyczy zażalenia Fundacji P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, które odrzuciło jej zażalenie na wcześniejsze postanowienie WSA o odrzuceniu skargi kasacyjnej. Skarga kasacyjna Fundacji dotyczyła bezczynności Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie załatwienia wniosku o wydanie decyzji zobowiązującej Wójta Gminy N. do zwrócenia środków pieniężnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku odrzucił zażalenie Fundacji, powołując się na art. 194 § 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który stanowi, że zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej musi być sporządzone przez adwokata lub radcę prawnego. Sąd I instancji podkreślił, że jest to wymóg bezwzględny, a jego niespełnienie stanowi brak nieusuwalny. Fundacja argumentowała, że WSA bezpodstawnie odmówił jej prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając zażalenie Fundacji, uznał je za bezzasadne. Sąd podkreślił, że przepis art. 194 § 4 p.p.s.a. jasno stanowi o konieczności sporządzenia zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej przez profesjonalnego pełnomocnika. Ponieważ Fundacja sporządziła zażalenie osobiście, Sąd I instancji prawidłowo je odrzucił. W konsekwencji, NSA oddalił zażalenie Fundacji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej musi być sporządzone przez adwokata lub radcę prawnego, zgodnie z art. 194 § 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Uzasadnienie

Przepis art. 194 § 4 p.p.s.a. ma charakter bezwzględny i nie przewiduje wyjątków od obowiązku sporządzenia zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej przez profesjonalnego pełnomocnika. Niespełnienie tego wymogu stanowi brak nieusuwalny.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (4)

Główne

p.p.s.a. art. 194 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej powinno być sporządzone przez adwokata lub radcę prawnego.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 175 § § 2 i 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepisy dotyczące reprezentacji przez profesjonalnego pełnomocnika stosuje się odpowiednio.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzekania przez NSA w przedmiocie zażalenia.

p.p.s.a. art. 197 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzekania przez NSA w przedmiocie zażalenia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej musi być sporządzone przez adwokata lub radcę prawnego (art. 194 § 4 p.p.s.a.). Niespełnienie tego wymogu jest brakiem nieusuwalnym.

Odrzucone argumenty

Argumentacja Fundacji o naruszeniu jej podstawowych praw przez WSA. Argumentacja Fundacji o bezpodstawnym odmówieniu prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu.

Godne uwagi sformułowania

zażalenie, którego przedmiotem jest odrzucenie skargi kasacyjnej, powinno być sporządzone przez adwokata lub radcę prawnego obowiązek ustanowiony w cyt. art. 194 § 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ma charakter bezwzględny niesporządzenie zażalenia na postanowienie odrzucające skargę kasacyjną przez adwokata, radcę prawnego lub podmioty wskazane w art. 175 § 2 lub § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest nieusuwalnym brakiem

Skład orzekający

Wojciech Jakimowicz

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie rygorystycznego stosowania wymogów formalnych dotyczących sporządzania zażaleń na postanowienia o odrzuceniu skargi kasacyjnej przez profesjonalnych pełnomocników."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej w postępowaniu sądowoadministracyjnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa jest proceduralna i dotyczy rygorystycznego stosowania przepisów, co jest ważne dla prawników, ale mało interesujące dla szerszej publiczności.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III OZ 293/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-06-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-05-08
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Wojciech Jakimowicz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
658
Hasła tematyczne
Odrzucenie zażalenia
Sygn. powiązane
II SAB/Bk 53/24 - Postanowienie WSA w Białymstoku z 2024-09-03
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 194 § 4 ustawy
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Jakimowicz po rozpoznaniu w dniu 13 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Fundacji P. z siedzibą w B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 12 lutego 2025 r., sygn. akt II SAB/Bk 53/24 o odrzuceniu zażalenia w sprawie ze skargi Fundacji P. z siedzibą w B. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku w przedmiocie załatwienia wniosku o wydanie decyzji zobowiązującej Wójta Gminy N. do zwrócenia "skradzionych pieniędzy u Fundacji pod przykrywką podatkową" postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku postanowieniem z dnia 12 lutego 2025 r., sygn. akt II SAB/Bk 53/24 odrzucił zażalenie Fundacji P. z siedzibą w B. (dalej także jako: Fundacja) na postanowienie Sądu I instancji z dnia 18 grudnia 2024 r. o odrzuceniu wniesionej osobiście przez Fundację skargi kasacyjnej od postanowienia Sądu z dnia 3 września 2024 r. o odrzuceniu skargi Fundacji na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku w przedmiocie załatwienia wniosku o wydanie decyzji zobowiązującej Wójta Gminy N. do zwrócenia "skradzionych pieniędzy u Fundacji pod przykrywką podatkową".
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wyjaśnił w uzasadnieniu postanowienia, że zgodnie z art. 194 § 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zażalenie, którego przedmiotem jest odrzucenie skargi kasacyjnej, powinno być sporządzone przez adwokata lub radcę prawnego, a przepis art. 175 § 2 i 3 ww. ustawy stosuje się odpowiednio. Sąd I instancji podkreślił, że obowiązek ustanowiony w cyt. art. 194 § 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ma charakter bezwzględny, co oznacza, że żadne szczególne okoliczności nie uprawniają strony do osobistego sporządzenia zażalenia na postanowienie odrzucające skargę kasacyjną. Ponadto, dodał, że niesporządzenie zażalenia na postanowienie odrzucające skargę kasacyjną przez adwokata, radcę prawnego lub podmioty wskazane w art. 175 § 2 lub § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest nieusuwalnym brakiem.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wskazał, że jak wynika z akt sprawy, Fundacja nie jest osobą uprawnioną z mocy przytoczonych przepisów do samodzielnego sporządzenia skargi kasacyjnej bądź – odpowiednio – zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej. Ponadto, doręczając Fundacji postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej, sąd jednocześnie pouczył ją o sposobie i terminie do wniesienia zażalenia, wskazując, że "zażalenie, którego przedmiotem jest odrzucenie skargi kasacyjnej, powinno być sporządzone przez adwokata lub radcę prawnego (...)".
Sąd I instancji stwierdził, że pomimo prawidłowego pouczenia, zażalenie na postanowienie z dnia 18 grudnia 2024 r. nie zostało sporządzone przez adwokata lub radcę prawnego, zgodnie z wymogiem określonym w art. 194 § 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, lecz przez Prezesa Zarządu Fundacji, która nie jest reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika.
Fundacja wywiodła w terminie do zaskarżenia powyższego postanowienia zażalenie wskazując, że orzeczenie Sądu I instancji narusza jej podstawowe prawa i podniosła, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku bezpodstawnie odmawia jej udzielenia prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie mogło zostać uwzględnione.
Treść art. 194 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935), dalej jako: p.p.s.a. nie pozostawia wątpliwości, że zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej może być sporządzone zasadniczo wyłącznie przez adwokata lub radcę prawnego. Natomiast ze stanu faktycznego niniejszej sprawy wynika, że Fundacja zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej sporządziła osobiście, co skutkowało prawidłowym rozstrzygnięciem Sądu I instancji o jego odrzuceniu. Z tego względu zażalenie Fundacji na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 12 lutego 2025 r. należało oddalić.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI