III FZ 554/25

III FZ 554/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-11-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-10-14
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jacek Pruszyński /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne
Koszty sądowe
Sygn. powiązane
I SA/Sz 513/24 - Wyrok WSA w Szczecinie z 2024-10-16
III FSK 202/25 - Wyrok NSA z 2025-06-04
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 206
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Pruszyński po rozpoznaniu w dniu 6 listopada 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia A. R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 29 września 2025 r. sygn. akt I SA/Sz 513/24 w przedmiocie kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie z dnia 27 września 2022 r. nr SKO.4140.985.2022 w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2020 r. postanawia oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
W niniejszej sprawie Sąd pierwszej instancji wyrokował dwukrotnie: po raz pierwszy wyrokiem z 10 maja 2023 r. oddalając skargę, a po orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 czerwca 2024 r., po raz drugi wyrokiem z 16 października 2024 r., uwzględniając skargę. Sąd zasądził wówczas na rzecz skarżącego zwrot kosztów zastępstwa procesowego tylko za jednokrotną reprezentację przed WSA w Szczecinie, nie zaś za reprezentację przed WSA w Szczecinie po raz pierwszy i po raz drugi. Za każdym razem skarżącego reprezentował ten sam radca prawny. NSA uznał, że w analizowanym przypadku doszło do dwukrotnego merytorycznego rozpatrzenia sprawy przez Sąd pierwszej instancji i skarżącemu przysługuje odrębne wynagrodzenie za ponowny udział przed Sądem pierwszej instancji przy uwzględnieniu jednak art. 206 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2025 r., poz. 1427 ze zm., dalej: p.p.s.a.), który stanowi, że sąd może w uzasadnionych przypadkach odstąpić od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w całości lub w części, z tymże są powinien uargumentować dlaczego odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów w całości.
Sąd pierwszej instancji, ponownie rozpoznając sprawę w zakresie kosztów postępowania sądowego, w zaskarżonym postanowieniu, za uzasadnione uznał zasądzenie od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie na rzecz skarżącego kwoty 15.734 zł i stwierdził, że koszty sądowe obejmują: wpis od skargi (4.917 zł), wynagrodzenie pełnomocnika (10.800 zł) i opłatę od pełnomocnictwa (17 zł). Wskazał, że charakter i stopień zawiłości niniejszej sprawy oraz związany z tym nakład pracy pełnomocnika nie uzasadniają uwzględnienia żądania przyznania na jego rzecz kosztów zastępstwa procesowego, obejmującego dwukrotność stawki minimalnej wynikającej z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z § 2 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tj. Dz.U. z 2023 r., poz. 1935 ze zm., dalej: rozporządzenie). Kwota 10.800 zł jest adekwatna do niezbędnego nakładu pracy pełnomocnika strony w tej sprawie i wpisuje się w "uzasadniony przypadek" miarkowania kosztów postępowania, o jakim mowa w art. 206 p.p.s.a. Podejmowane przez pełnomocnika czynności takie jak zapoznanie się z aktami sprawy, złożenie pism procesowych oraz wzięcie udziału w rozprawie, są typowymi czynnościami pełnomocnika niezbędnymi do prawidłowego udzielenia pomocy prawnej reprezentowanej stronie. Zdaniem Sądu pierwszej instancji, również wartość przedmiotu sporu nie uzasadnia przyznania podwyższonego wynagrodzenia. W rozpoznawanej sprawie pełnomocnik nie podał żadnych szczególnych okoliczności, które wymagałyby od niego podjęcia dodatkowych czynności poza typowymi działaniami przewidzianymi przez ustawodawcę.
Pismem z 6 października 2025 r. skarżący wniósł zażalenie na powyższe postanowienie. Zaskarżonemu postanowieniu postawione zostały zarzuty:
1. art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. i § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z § 2 pkt 7 rozporządzenia poprzez zasądzenie zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w niepełnej wysokości, w sytuacji, gdy sprawa rozpatrywana była przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie po raz drugi, po uchyleniu przez Naczelny Sąd Administracyjny pierwszego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie zapadłego w niniejszej sprawie, a zatem zwrot kosztów zastępstwa procesowego powinien zostać przyznany odrębnie za reprezentację w sprawie w toku postępowania toczącego się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Szczecinie po raz pierwszy i po raz drugi;
2. art. 206 p.p.s.a. poprzez odstąpienie od zasądzenia zwrotu kosztów zastępstwa procesowego za reprezentację w sprawie w toku postępowania toczącego się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Szczecinie po raz drugi, pomimo że nie wystąpił uzasadniony przypadek do takiego odstąpienia, w szczególności zaś:
– wyrok WSA w Szczecinie wydany na skutek rozpatrzenia sprawy po raz drugi był zgoła odmienny od wyroku wydanego przez ten Sąd za pierwszym razem co świadczy o wysokim poziomie trudności sprawy;
– nie wystąpiła sytuacja, w której skarga zostałaby uwzględniona w części niewspółmiernej w stosunku do wartości przedmiotu sporu ustalonej w celu pobrania wpisu;
– a ponadto Sąd myli przypadek przyznania zwrotu kosztów postępowania toczącego się przed Sądem dwa razy (w którym zwrot kosztów przysługuje każdorazowo w minimalnej stawce) z występującym w szczególnych sytuacjach przypadkiem przyznania zwrotu kosztów postępowania w dwukrotnej stawce minimalnej (który to przypadek dotyczy postępowania toczącego się jeden raz).
Wobec powyższego wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i rozpoznanie sprawy poprzez zasadzenie od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie na rzecz skarżącego kwoty 26.534 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, na podstawie art. 188 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. Na wypadek nieuwzględnienia powyższego wniosku, zwrócono się o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zaskarżone postanowienie w przedmiocie zwrotu kosztów postępowania jest zgodne z prawem, a wniesione zażalenie należy uznać za nieuzasadnione.
Należy wskazać, że zgodnie z art. 206 p.p.s.a. sąd może w uzasadnionych przypadkach odstąpić od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w całości lub w części, w szczególności jeżeli skarga została uwzględniona w części niewspółmiernej w stosunku do wartości przedmiotu sporu ustalonej w celu pobrania wpisu. Brzmienie art. 206 p.p.s.a. pozwala na stwierdzenie, że ustawodawca pozostawił do uznania sądu, czy ma zastosować ten przepis oraz w jakiej części należy zasądzić na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania w przypadku uwzględnienia jej skargi. W razie miarkowania tych kosztów obowiązkiem sądu jest uzasadnienie takiego rozstrzygnięcia. Warunkiem jest zatem wskazanie, dlaczego sąd uznał, że zachodzi przypadek uzasadniający zasądzenie jedynie części kosztów.
W tej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyjaśnił przyczyny miarkowania kosztów postępowania. Wskazał, że nakład pracy pełnomocnika nie był szczególny, a podjęte czynności - zapoznanie się z aktami, złożenie pism i udział w rozprawie - miały charakter typowy. Sam fakt obszerności skargi nie świadczy o złożoności sprawy. Dodatkowo, równoległe prowadzenie przez tego samego pełnomocnika podobnej sprawy o tożsamym stanie faktycznym potwierdza ograniczony nakład pracy. W związku z tym przyznanie wynagrodzenia w wysokości odpowiadającej stawce minimalnej określonej w § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z § 2 pkt 7 rozporządzenia (10.800 zł) mieści się w granicach uznania sądu i stanowi realizację zasady słuszności przewidzianej w art. 206 p.p.s.a.
Wskazać trzeba, że art. 206 p.p.s.a. pozwala sądowi w uzasadnionych przypadkach miarkować wysokość kosztów postępowania. Przepis ten ma charakter uznaniowy i otwarty, co oznacza, że sąd ocenia zasadność ograniczenia kosztów w zależności od okoliczności konkretnej sprawy. Trafnie również Sąd pierwszej instancji wskazał, że w orzecznictwie za "uzasadnione przypadki" uznaje się m.in. sytuacje, w których nakład pracy pełnomocnika był niewielki w stosunku do treści skargi, a sprawa miała charakter powtarzalny lub seryjny. Tego rodzaju okoliczności wystąpiły również w niniejszej sprawie.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.