III OZ 281/25

III OZ 281/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-06-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-05-05
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Teresa Zyglewska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Sygn. powiązane
II SAB/Rz 122/24 - Wyrok WSA w Rzeszowie z 2024-11-05
Skarżony organ
Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 73 § 1, art. 139 § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodnicząca: Sędzia NSA Teresa Zyglewska po rozpoznaniu w dniu 10 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia P.D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 18 grudnia 2024 r., sygn. akt II SAB/Rz 122/24 o odmowie sporządzenia uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 5 listopada 2024 r., sygn. akt II SAB/Rz 122/24 w sprawie ze skargi P.D. na bezczynność Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Rzeszowie - Kancelaria Komornicza nr VII w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Postanowieniem z 18 grudnia 2024 r., sygn. akt II SAB/Rz 122/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie (dalej: Sąd I instancji, WSA) ), po rozpoznaniu wniosku P.D. (dalej: skarżący) odmówił sporządzenia uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z 5 listopada 2024 r., sygn. akt II SAB/Rz 122/24 oddalającego skargę na bezczynność Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Rzeszowie - Kancelaria Komornicza nr VII w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej.
W uzasadnieniu wskazano, że odpis sentencji wyroku został skarżącemu doręczony przy zastosowaniu fikcji doręczenia przewidzianej w art. 73 § 4 p.p.s.a. Przesyłka bowiem była po raz pierwszy awizowana 12 listopada 2024 r. i przy spełnieniu wymogu ponownego awizowania, nie została odebrana przez adresata w ciągu 14 dni od tej daty. Skutek doręczenia odpisu sentencji wyroku nastąpił zatem 26 listopada 2024 r. Oceny tej nie zmienia fakt wydania skarżącemu przesyłki 27 listopada 2024 r. Zdaniem Sądu I instancji, początek biegu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia przypadał na dzień 26 listopada 2024 r., zatem 7-dniowy termin na złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku upływał 3 grudnia 2024 r. Wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku został nadany w placówce operatora pocztowego 4 grudnia 2024 r. a więc po upływie wskazanego wyżej 7 - dniowego terminu.
Na powyższe postanowienie skarżący złożył zażalenie, wnosząc o jego uchylenie.
W opinii skarżącego adresowaną do niego przesyłkę sądową odebrał prawidłowo po jej awizowaniu przez państwowego operatora pocztowego "(odpowiadającego za terminowość i prawidłowość doręczeń)", w przysługującym mu ustawowo terminie, z kolei wniosek o uzasadnienie orzeczenia złożył prawidłowo w przysługującym mu terminie do zajęcia stanowiska.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 139 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) odpis sentencji wyroku wydanego na posiedzeniu niejawnym doręcza się stronom, jeżeli uzasadnienia wyroku nie sporządza się z urzędu. W myśl art. 141 § 1 p.p.s.a. uzasadnienie wyroku sporządza się z urzędu w terminie czternastu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo podpisania sentencji wyroku wydanego na posiedzeniu niejawnym. W sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony złożony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku. Uzasadnienie wyroku sporządza się w terminie czternastu dni od dnia zgłoszenia wniosku (§ 2).
W niniejszej sprawie skarga została oddalona wyrokiem z 5 listopada 2024 r. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru kierowanej do skarżącego przesyłki poleconej zawierającej odpis sentencji orzeczenia wynika, że przesyłka ta została awizowana przez placówkę pocztową po raz pierwszy 12 listopada 2024 r. (po raz drugi 20 listopada 2024 r.). W tych okolicznościach sprawy Sąd pierwszej instancji uznał, że bieg 14-dniowego terminu, rodzącego skutek doręczenia korespondencji, rozpoczął się wraz z datą pierwszej awizacji i upłynął 26 listopada 2024 r. To z kolei oznaczało, że 7-dniowy termin na złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia upłynął z dniem 3 grudnia 2024 r. Skarżący złożył wniosek 4 grudnia 2024 r., a zatem zadaniem WSA w Rzeszowie po upływie ustawowego terminu, z czym nie zgadza się skarżący.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego spór w niniejszej sprawie sprowadza się do oceny, czy wniosek skarżącego o sporządzenie uzasadnienia wydanego w sprawie orzeczenia, został złożony w terminie, czy też nie.
W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że procedura doręczenia przedmiotowej przesyłki sądowej nastąpiła zgodnie z art. 73 § 1 p.p.s.a., który stanowi, iż w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-72, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2. Zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe (art. 73 § 2 p.p.s.a.). W przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy (art. 73 § 3 p.p.s.a.). W myśl art. 73 § 4 p.p.s.a. doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1.
Należy podkreślić, że przewidziana w art. 73 p.p.s.a. instytucja doręczenia zastępczego pism rodzi domniemanie prawne, iż pismo zostało skutecznie doręczone jego adresatowi. Norma ww. przepisu wprowadza swoistą fikcję prawną doręczenia, które w tym przypadku ma charakter doręczenia zastępczego. Domniemanie, o którym mowa w art. 73 § 4 p.p.s.a., polega na złożeniu, że adresat przesyłki zapoznał się z jej treścią ostatniego dnia tego 14-dniowego terminu, a zatem z tą datą wiążą się również odpowiednie skutki procesowe, jak chociażby rozpoczyna swój bieg 7-dniowy termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia. Doręczenie zastępcze jest w pełni skuteczne i wywiera takie same skutki, jak doręczenie właściwe pisma adresatowi.
Zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą, doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia czternastodniowego okresu, liczonego od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej bądź w urzędzie gminy, zaś późniejszy odbiór pisma nie obala wynikającego z przepisu art. 73 § 1 p.p.s.a. domniemania doręczenia, nie zmieniając tym samym skutków prawnych tego trybu doręczenia (vide postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 1 września 2009 r., sygn. akt I SA/Gl 473/09, postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 9 czerwca 2010 r., sygn. akt I FZ 188/10; z 21 września 2012 r., sygn. akt II FZ 762/12; z 14 lutego 2013 r., sygn. akt II FZ 36/13; z 15 lutego 2016 r., sygn. akt II FSK 1761/15; z 15 lutego 2016 r., sygn. akt II FSK 1762/15 oraz z 18 października 2023 r., sygn. akt II OZ 589/23 - orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w bazie internetowej na stronie NSA: orzeczenia.nsa.gov.pl). Odebranie pisma po upływie terminu, z którym wiąże się fikcja prawna doręczenia nie zmienia zatem skutków procesowych zaistniałej fikcji. Odbiór przesyłki przez adresata po upływie 14 dni od daty jej złożenia w urzędzie pocztowym jest bowiem czynnością organizacyjno-techniczną, niemającą znaczenia dla zaistnienia skutku w postaci doręczenia, uzależnionego wyłącznie od spełnienia warunku przewidzianego w ustawie, tj. upływ ostatniego dnia okresu.
Z uwagi na powyższe przyjąć należy, iż Sąd I instancji prawidłowo uznał, że doręczenie zastępcze przedmiotowej przesyłki nastąpiło 26 listopada 2024 r., natomiast termin do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku upłynął dla skarżącego 3 grudnia 2024 r. (wtorek). Skarżący nadał zaś taki wniosek 4 grudnia 2024 r. (środa), a zatem jego wniesienie nastąpiło z uchybieniem terminu określonego w art. 141 § 1 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zasadnie zatem odmówił skarżącemu sporządzenia uzasadnienia wydanego w sprawie wyroku.
Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.