III OZ 28/26

III OZ 28/26 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2026-02-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2026-01-19
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Mirosław Wincenciak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6262 Radni
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Sygn. powiązane
II SA/Go 419/25 - Postanowienie WSA w Gorzowie Wlkp. z 2025-10-07
Skarżony organ
Rada Gminy
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2026 poz 143
art. 46 § 3 i art. 58 § 1 pkt 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosław Wincenciak po rozpoznaniu w dniu 24 lutego 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Banku [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 7 października 2025 r. sygn. akt II SA/Go 419/25 o odrzuceniu skargi Banku [...] na uchwałę Rady Miejskiej w [...] z dnia 28 maja 2025 r. nr XVI/98/2025 w sprawie rozpatrzenia wniosku postanawia oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Rada Miejska w [...] w dniu 28 maja 2025 r. podjęła uchwałę nr XVI/98/2025, którą negatywnie rozpatrzyła wniosek Zarządu Banku [...] o wyrażenie zgody na rozwiązanie stosunku pracy z radnym Rady Miejskiej w [...].
Następnie Bank [...], reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim skargę na powyższą uchwałę, domagając się stwierdzenia jej nieważności w całości oraz zasądzenia zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Do skargi załączony został uwierzytelniony odpis pełnomocnictwa z dnia 22 maja 2025 r., którym Bank [...] upoważnił r. pr. [...] do reprezentowania go "przed wszelkimi sądami powszechnymi, wszystkich instancji, organami administracji publicznej i samorządowej, osobami fizycznymi, osobami prawnymi, jednostkami organizacyjnymi nie posiadającymi osobowości prawnej, a także w postępowaniach mediacyjnych oraz organami egzekucyjnymi".
Na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II z dnia 5 sierpnia 2025 r. pełnomocnik strony skarżącej został wezwany do usunięcia, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi, braku formalnego skargi, poprzez złożenie oryginału lub uwierzytelnionego odpisu pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu strony skarżącej przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie pełnomocnik strony skarżącej nadesłał uwierzytelniony odpis pełnomocnictwa z dnia 22 maja 2025 r., tożsamy z załączonym do skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim postanowieniem z dnia 7 października 2025 r. sygn. akt II SA/Go 419/25 odrzucił skargę (pkt 1) oraz zwrócił Bankowi [...] wpis sądowy od skargi w kwocie 300 zł (pkt 2). W uzasadnieniu postanowienia podał, że zgodnie z art. 35 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej w skrócie "p.p.s.a."), strony i ich organy lub przedstawiciele ustawowi mogą działać przed sądem osobiście lub przez pełnomocników. W świetle art. 37 § 1 p.p.s.a., pełnomocnik obowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. Według art. 57 § 1 p.p.s.a., skarga wnoszona do sądu administracyjnego powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, a ponadto zawierać elementy wskazane w tym przepisie charakterystyczne dla skargi. Jednym z wymogów formalnych, jakie p.p.s.a. stawia pierwszemu w sprawie pismu procesowemu, jest konieczność dołączenia do niego pełnomocnictwa lub jego wierzytelnego odpisu, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który w danej sprawie nie złożył jeszcze tych dokumentów przed sądem (art. 46 § 3 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie skargę wniósł w imieniu Banku [...] jego pełnomocnik – r. pr. [...], załączając jednocześnie do skargi dokument pełnomocnictwa z dnia 22 maja 2025 r., z którego treści wynika, że pełnomocnik jest uprawniony do reprezentowania Banku przed wszelkimi sądami powszechnymi wszystkich instancji, organami administracji publicznej i samorządowej, osobami fizycznymi, osobami prawnymi, jednostkami organizacyjnymi nie posiadającymi osobowości prawnej, a także w postępowaniach mediacyjnych oraz przed organami egzekucyjnymi. W wyniku wezwania pełnomocnika strony skarżącej do złożenia oryginału lub uwierzytelnionego odpisu pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu strony skarżącej przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi, pełnomocnik nadesłał uwierzytelniony odpis pełnomocnictwa z dnia 22 maja 2025 r., tożsamy z załączonym do skargi. W ocenie Sądu pierwszej instancji, nie można uznać, że z treści przedłożonego do sprawy pełnomocnictwa wynika uprawnienie r. pr. [...] do reprezentowania strony skarżącej również przed sądami administracyjnymi. Stosownie bowiem do treści art. 175 ust. 1 Konstytucji RP, wymiar sprawiedliwości w Rzeczypospolitej Polskiej sprawują Sąd Najwyższy, sądy powszechne, sądy administracyjne oraz sądy wojskowe. Oznacza to, że sądy administracyjne są odrębnymi od sądów powszechnych organami władzy sądowniczej. W konsekwencji, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi, WSA w Gorzowie Wielkopolskim skargę odrzucił.
Powyższe postanowienie stało się przedmiotem zażalenia Banku [...] (podpisanego przez Prezesa i Wiceprezesa Zarządu tego Banku) do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w którym wniesiono o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, w tym celem wezwania skarżącego do podpisu skargi. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono:
1) naruszenie art. 58 § 1 pkt 3 w zw. z art. 49 p.p.s.a., poprzez odrzucenie skargi z powodu jej braku formalnego, pomimo wadliwego wezwania do jego uzupełnienia, tj. poprzez brak wezwania skarżącego do samodzielnego podpisania skargi;
2) naruszenie art. 49 § 1 p.p.s.a., poprzez odrzucenie skargi, mimo że mogła ona otrzymać i otrzymała prawidłowy bieg.
W uzasadnieniu zażalenia skarżący przedstawił argumentację mającą wykazać zasadność podniesionych w nim zarzutów, wskazując, że wnioskiem z dnia 23 czerwca 2025 r. (B0.511.14.2025) Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego, działając na podstawie art. 36 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) i art. 15 § 1 pkt 2 w zw. z art. 264 § 2 p.p.s.a., wniósł o podjęcie uchwały wyjaśniającej: "Czy podpisanie skargi przez osobę, która nie może być pełnomocnikiem, bądź która nie przedstawiła pełnomocnictwa stanowi brak formalny, który może podlegać uzupełnieniu przez wezwanie strony do podpisania skargi na podstawie art. 49 § 1 w zw. z art. 57 § 1 i w zw. z art. 46 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), czy też w takim wypadku skarga powinna zostać odrzucona zgodnie z art. 49 § 1 w zw. z art. 46 § 3 w zw. z art. 58 § 1 pkt 3 powołanej wyżej ustawy ?". Skarżący podkreślił, że w w/w postępowaniu uchwałodawczym swój udział zgłosił Rzecznik Praw Obywatelskich i wniósł o podjęcie uchwały o następującej treści: "Podpisanie skargi przez osobę, która nie może być pełnomocnikiem bądź przez osobę, która nie przedstawiła, pomimo wezwania sądu, pełnomocnictwa, stanowi brak formalny w postaci braku podpisu strony, do uzupełnienia którego sąd jest zobowiązany wezwać bezpośrednio stronę na podstawie art. 49 § 1 w zw. z art. 57 § 1 i w zw. z art. 46 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.)".
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Pismo procesowe strony powinno spełniać określone warunki formalne, bez których nie można mu nadać prawidłowego biegu. Wymogi formalne składanych pism zostały uregulowane w art. 46 p.p.s.a. Zgodnie z art. 46 § 3 p.p.s.a. (w jego brzmieniu na dzień wystosowania przez Sąd pierwszej instancji wezwania do uzupełnienia braku formalnego skargi), do pisma należy dołączyć pełnomocnictwo lub jego wierzytelny odpis, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który w danej sprawie nie złożył jeszcze tych dokumentów przed sądem. Ponadto, na mocy art. 37 § 1 zd. pierwsze p.p.s.a., pełnomocnik obowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. W sytuacji, gdy brak jest jednego z elementów pisma wymienionych w art. 46 p.p.s.a., obowiązkiem sądu, zgodnie z art. 49 § 1 p.p.s.a., jest wezwanie strony do uzupełnienia lub poprawienia pisma w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Takim przepisem szczególnym jest art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Przepis ten stanowi, że sąd odrzuca skargę, jeżeli w wyznaczonym terminie nie uzupełniono jej braków formalnych. Ma on charakter bezwzględnie obowiązujący, a zatem w przypadku nieuzupełnienia przez stronę skarżącą braków formalnych skargi w wyznaczonym terminie, sąd zobowiązany jest do odrzucenia skargi.
W okolicznościach niniejszej sprawy pełnomocnik skarżącego nie wykonał prawidłowo wezwania Sądu pierwszej instancji do uzupełnienia braku formalnego skargi, bowiem nie złożył oryginału lub uwierzytelnionego odpisu pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu strony skarżącej przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi. Sąd pierwszej instancji prawidłowo zatem odrzucił skargę jako niedopuszczalną.
Należy ponadto podkreślić, że na skutek powołanego w zażaleniu wniosku Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 czerwca 2025 r. (B0.511.14.2025), Naczelny Sąd Administracyjny w składzie siedmiu sędziów w uchwale z dnia 2 lutego 2026 r. sygn. akt III OPS 2/25 stwierdził, że: "Podpisanie skargi przez osobę, która nie przedstawiła dokumentu pełnomocnictwa stanowi brak formalny skargi podlegający usunięciu, na podstawie art. 49 § 1 w związku z art. 57 § 1 i w związku z art. 46 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), przez jej wezwanie do dołączenia dokumentu pełnomocnictwa; nieusunięcie braku formalnego skargi stanowi podstawę do jej odrzucenia zgodnie z art. 58 § 1 pkt 3 w związku z art. 49 § 1 i w związku z art. 46 § 3 powołanej ustawy".
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu i na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł, jak w sentencji.