III OZ 273/25

III OZ 273/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-05-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-04-30
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Rafał Stasikowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6135 Odpady
658
Hasła tematyczne
Przywrócenie terminu
Sygn. powiązane
II SAB/Łd 71/24 - Postanowienie WSA w Łodzi z 2024-07-05
III OZ 535/24 - Postanowienie NSA z 2025-02-05
III OZ 272/25 - Postanowienie NSA z 2025-05-29
Skarżony organ
Marszałek Województwa
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 86 § 1 i 87
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Rafał Stasikowski po rozpoznaniu w dniu 29 maja 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. sp. z o.o. z siedzibą w Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 13 lutego 2025 r., sygn. akt II SAB/Łd 71/24 o oddaleniu wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego w sprawie ze skargi A. sp. z o.o. z siedzibą w Z. na bezczynność Marszałka Województwa Łódzkiego w przedmiocie rozpoznania wniosku o zmianę decyzji w sprawie pozwolenia na wytwarzanie, zbieranie i przetwarzanie odpadów postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Postanowieniem z 13 lutego 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny
w Łodzi oddalił wniosek A. sp. z o.o. z siedzibą w Z. o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego. W uzasadnieniu wskazał, że pismem z 16 kwietnia 2024 r. spółka reprezentowana przez Prezes Zarządu wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na bezczynność Marszałka Województwa Łódzkiego dotyczącą rozpoznania wniosku o zmianę decyzji w sprawie pozwolenia na wytwarzanie, zbieranie i przetwarzanie odpadów. Zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II z 22 maja 2024 r. strona skarżąca została wezwana do usunięcia braków formalnych skargi w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi przez złożenie dowodu wyczerpania trybu określonego w art. 37 k.p.a., a ponadto braków fiskalnych skargi poprzez uiszczenie wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł. Powyższe wezwanie zostało doręczone stronie skarżącej 14 czerwca 2024 r. i odebrane przez pracownika strony skarżącej K. L., jednak braki formalne i fiskalne skargi nie zostały usunięte w wyznaczonym terminie.
Postanowieniem z 5 lipca 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, na mocy art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 w zw. z art. 53 § 2b oraz art. 220 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz.U. z 2024 r., poz. 935; dalej "p.p.s.a."), odrzucił przedmiotową skargę wobec nieuzupełnienia braków formalnych i fiskalnych skargi w wyznaczonym terminie.
W dniu 18 września 2024 r. Prezes Zarządu zapoznała się z aktami sprawy w siedzibie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, a także wykonała fotokopie akt. Wnioskiem nadanym w placówce pocztowej 25 września 2024 r. skarżąca zwróciła się o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi oraz do złożenia zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi. W uzasadnieniu skarżąca wskazała, iż dopiero 18 września 2024 r. dowiedziała się, że jej skarga została prawomocnie odrzucona i dopiero z akt sprawy powzięła wiedzę, że sąd wzywał stronę do uiszczenia wpisu od skargi, zaś po nieuzupełnieniu tego braku w terminie doszło do odrzucenia skargi. Strona skarżąca podniosła, iż pracownikowi K. L. nigdy nie została wydana żadna przesyłka w związku z podpisanym przez nią potwierdzeniem odbioru do numeru nadawczego [...]. Wprawdzie ww. była na poczcie 14 czerwca 2024 r. i być może podsunięto jej jakąś dodatkową zwrotkę do podpisu, ale nie wydano jej koperty, która powinna znajdować się w placówce pocztowej, lub ma ją listonosz. Sytuacja taka, w ocenie strony skarżącej, nie jest nowym błędem poczty, pełnomocnik spółki również w innej sprawie dostał "podsunięte" potwierdzenie odbioru do przesyłki. Natomiast postanowienie o odrzuceniu skargi nie tylko nigdy nie zostało spółce doręczone, ale też spółka nigdy nie otrzymała żadnego awizo. Jest to, w ocenie skarżącej, wyraźny błąd listonosza i placówki Poczty Polskiej, ponieważ spółka nie otrzymała informacji o tym, że czeka na nią do odbioru list. Powyższe błędy poczty pociągnęły za sobą skutki doniosłe dla spółki, która w żadnym razie nie zawiniła, bowiem w ogóle nie miała świadomości wysłania przez sąd powyższych przesyłek. Dlatego też 24 września 2024 r. złożyła dwie reklamacje w związku z zaistniałą sytuacją. We wniosku wskazano również, że po stronie Poczty Polskiej doszło do rażącego zaniedbania, bowiem to pracownik Poczty powinien zadbać o wydanie listu tak, aby polegało na prawdzie potwierdzenie jego odbioru. Ponadto pracownik strony skarżącej w dacie 14 czerwca 2024 r. była w trudnej kondycji psychicznej, która spowodowana była sytuacją osobistą - toczącym się procesem rozwodowym oraz karnym z udziałem męża, oskarżonego o przestępstwo znęcania się z art. 207 § 1 k.k. Wszystkie powyższe okoliczności, w ocenie strony skarżącej, uprawdopodobniają fakt, iż uchybiła ona terminom w toku postępowania bez swojej winy.
Oddalając wniosek, sąd I instancji podniósł, że w aktach sprawy (k. 25) znajduje się zwrotne potwierdzenie odbioru przesyłki zawierającej wezwanie do usunięcia braków skargi, z którego wynika, że przesyłkę w imieniu strony skarżącej 14 czerwca 2024 r. podjęła K. L. - pełnomocnik pocztowy. Również z danych z sytemu śledzenia Poczty Polskiej wynika, że data doręczenia przesyłki nr [...] jest tożsama z datą wskazaną na druku zwrotnego potwierdzenia odbioru. Sąd powołał się na art. 244 § 1 ustawy z 17 listopada 1964 roku Kodeks postępowania cywilnego (tj.: Dz.U. z 2023 roku, poz. 1550 ze zm.), zgodnie z którym dokumenty urzędowe, sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy władzy publicznej i inne organy państwowe w zakresie ich działania, stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo zaświadczone. Reguła ta znajduje odpowiednie zastosowanie na gruncie postępowania sądowoadministracyjnego. Zwrotne potwierdzenie odbioru opatrzone pieczęcią operatora pocztowego korzysta z domniemania prawidłowości znajdujących się na niej danych.
Sąd I instancji wskazał, że domniemanie faktyczne doręczenia pisma w trybie art. 73 ustawy p.p.s.a. może być obalone, gdy adresat pisma wykaże, że dane wynikające z dowodu doręczenia są niezgodne z rzeczywistością. Jedną z możliwości służących obaleniu tego domniemania jest przeprowadzenie procedury reklamacyjnej.
W niniejszej sprawie strona skarżąca wprawdzie wystąpiła do Poczty Polskiej S.A. z reklamacją, jednak reklamacja odnośnie spornej przesyłki nie została uwzględniona (k.127 rewers). Dlatego też sąd I instancji ocenił, iż strona skarżąca nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminu do uiszczenia wpisu sądowego nastąpiło bez jej winy, zaś powołane we wniosku okoliczności nie mogą stanowić podstawy do przywrócenia terminu. Obecnie brak jest bowiem podstaw do kwestionowania prawidłowości doręczenia 14 czerwca 2024 r. wezwania do usunięcia braków formalnych skargi (nie tylko do uiszczenia wpisu, lecz także do wykazania wyczerpania trybu z art. 37 k.p.a.).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, na mocy art. 86 § 1 p.p.s.a., oddalił wniosek. Na podstawie art. 225 p.p.s.a. zwrócił nadpłacony wpis od skargi w kwocie 100 zł.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła spółka, zarzucając sądowi I instancji naruszenie art. 86 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 87 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 p.p.s.a. W szczególności podniosła, że nigdy nie otrzymała ani wezwania do uiszczenia wpisu od skargi, ani postanowienia o odrzuceniu skargi.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie.
Na wstępie dla porządku wskazać należy, że w sprawie II SAB/Łd 71/24 Naczelny Sąd Administracyjny zajmował się już kwestią odmowy przywrócenia terminu. W postanowieniu z 5 lutego 2025 r., III OZ 535/24, oddalił zażalenie spółki na postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 5 lipca 2024 r. o odrzuceniu skargi. W postanowieniu tym sąd stwierdził, że skarżąca spółka nie uprawdopodobniła, że odpis postanowienia został spółce nieprawidłowo doręczony, tj. że w sprawie spółce nie pozostawiono zawiadomień o awizacji korespondencji. Twierdzenia spółki w tym zakresie nie zostały potwierdzone przez Pocztę, a sam fakt złożenia reklamacji, która nie została uwzględniona (w tej czy innych sprawach), sam w sobie nie może skutecznie podważyć prawidłowości doręczenia ww. korespondencji. Spółka nie przedstawiła również żadnych, innych niż twierdzenia spółki, dowodów świadczących o nieprawidłowościach w funkcjonowaniu Poczty. Sąd nie miał więc podstaw do kwestionowania urzędowych dokumentów sporządzonych przez pocztę w zakresie dat podjęcia próby doręczenia oraz awizacji, a tym samym kwestionować prawidłowości doręczenia ww. korespondencji. Po wydaniu powyższego postanowienia spółka złożyła do akt sprawy nowy dowód w postaci wezwania Poczty Polskiej S.A. do zapłaty na kwotę 4 598 306,69 zł tytułem odszkodowania za szkodę wyrządzoną bezprawnym działaniem – niedopełnieniem swoich obowiązków jako operatora.
Niniejsza sprawa jest o tyle podobna do powyższej, że spółka posługuje się identycznymi argumentami mającymi poprzeć jej wniosek o przywrócenie terminu. W tej sprawie spółka twierdziła, że nigdy nie otrzymała ani wezwania do uiszczenia wpisu od skargi, ani postanowienia o odrzuceniu skargi. Tymczasem, na co trafnie zwrócił uwagę sąd I instancji, w aktach sprawy (k. 25) znajduje się zwrotne potwierdzenie odbioru przesyłki zawierającej wezwanie do usunięcia braków skargi, z którego wynika, że przesyłkę w imieniu strony skarżącej 14 czerwca 2024 r. podjęła K. L. - pełnomocnik pocztowy. Sąd ten również ustalił, że z danych z sytemu śledzenia Poczty Polskiej wynika, że data doręczenia przesyłki nr [...] jest tożsama z datą wskazaną na druku zwrotnego potwierdzenia odbioru.
Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. W myśl art. 87 p.p.s.a. pismo z takim wnioskiem należy wnieść w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, a w piśmie tym uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z takim wnioskiem należy dokonać czynności sądowej, której nie dokonano w terminie.
Podobnie jak w sprawie III OZ 535/24 wyjaśnić należy, że przedmiotem niniejszej sprawy wpadkowej jest kwestia przywrócenia terminu do uzupełnienia braków skargi. Zasadniczo w tej sprawie nie mają więc znaczenia okoliczności związane z prawidłowością odbioru korespondencji sądowej w sprawie uzupełnienia braków skargi – te okoliczności miałyby bowiem znaczenie dla prawidłowości samego odrzucenia skargi. Po drugie, domagając się przywrócenia terminu, spółka powinna wykazać brak winy w jego uchybieniu, a więc usprawiedliwić przyczyny, które spowodowały brak uzupełnienia braków skargi w terminie. W sytuacji, w której spółka kwestionowała prawidłowość doręczenia (a raczej jego brak) korespondencji zawierającej odpis wezwania do uzupełnienia braków skargi, w istocie zmierzała ona do wykazania, że termin do uzupełnienia braków w ogóle nie rozpoczął biegu - termin ten uzależniony jest przecież od daty prawidłowego doręczenia wezwania. Zatem spółka w przedmiotowym wniosku o przywrócenie terminu usiłowała wykazać, że wcale nie uchybiła terminowi, co z kolei oznacza, że w sprawie nie może być mowy o przywróceniu terminu.
Niemniej w okolicznościach niniejszej sprawy Sąd przyjął argumenty spółki za dopuszczalne w ramach przedmiotowego postępowania, bowiem z formalnego punktu widzenia korespondencja z wezwaniem do uzupełnienia braków skargi została odebrana, a spółka usiłowała uprawdopodobnić brak swojej winy w uchybieniu terminu właśnie nieprawidłowościami przy jej doręczeniu. Ocena uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy sprowadzała się więc do oceny prawidłowości doręczenia spółce wezwania do uzupełnienia braków skargi.
Zgodnie z art. 133 § 1 w zw. z art. 166 p.p.s.a. sąd wydaje postanowienie na podstawie akt sprawy, biorąc pod uwagę dowody w nich zgromadzone. Z akt niniejszej sprawy wynika, na co zwrócono już wyżej uwagę, że w aktach sprawy (k. 25) znajduje się dokument potwierdzenia odbioru z 14 czerwca 2024 r., w którym wskazano w rubryce rodzaj przesyłki "wezw. do wpisu" i "wezw. do nadesłan. inform.". Pod dokumentem tym podpisała się K.L. jako "peł [...]", bowiem to jej wydano tę korespondencję jako pełnomocnikowi pocztowemu. Druk ten wypełniony został prawidłowo. Sąd I instancji ustalił, że z danych z sytemu śledzenia Poczty Polskiej wynika, że data doręczenia przesyłki nr [...] jest tożsama z datą wskazaną na druku zwrotnego potwierdzenia odbioru. Skarżąca spółka twierdziła, że ww. korespondencja nie została ww. pracownikowi wydana. Na uprawdopodobnienie swoich twierdzeń załączyła do akt reklamacje złożone do Poczty Polskiej dotyczące nieprawidłowości związanych z doręczaniem korespondencji zarówno w tej, jak i w innych sprawach. Reklamacje te nie zostały przez Pocztę uwzględnione. Należy jeszcze raz podkreślić, że Naczelny Sąd Administracyjny zakłada potencjalną możliwość popełnienia błędu przez publicznego operatora pocztowego, lecz zakwestionowanie prawidłowości doręczenia musi być uprawdopodobnione w przekonujący sposób. Zdaniem Sądu skarżąca spółka nie uprawdopodobniła w okolicznościach niniejszej sprawy, że K. L. nie doręczono 14 czerwca 2024 r. korespondencji z wezwaniem do uzupełnienia braków skargi. Twierdzenia spółki w tym zakresie nie zostały potwierdzone przez Pocztę, a sam fakt złożenia reklamacji, która nie została uwzględniona (w tej czy innych sprawach), sam w sobie nie może skutecznie podważyć prawidłowości doręczenia ww. korespondencji, tym bardziej doręczenia udokumentowanego w ten sposób, tj. podpisanego przez upoważnionego pracownika spółki do odbioru korespondencji. Spółka nie przedstawiła również żadnych, innych niż twierdzenia spółki, dowodów świadczących o nieprawidłowościach w funkcjonowaniu Poczty. W tej sytuacji Sąd nie miał podstaw do kwestionowania urzędowych dokumentów sporządzonych przez pocztę w zakresie faktu doręczenia spółce wezwania do uzupełnienia braków skargi, a tym samym kwestionować prawidłowości doręczenia ww. korespondencji.
Biorąc powyższe pod uwagę, należało zgodzić się z sądem I instancji, że strona skarżąca nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminu do uzupełnienia braków skargi nastąpiło bez jej winy, zaś powołane we wniosku okoliczności nie mogły stanowić podstawy do przywrócenia terminu.
Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.