III OZ 270/25

III OZ 270/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-10-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-04-29
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Przemysław Szustakiewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
II SO/Bd 13/24 - Postanowienie WSA w Bydgoszczy z 2024-12-23
Skarżony organ
Wójt Gminy
Treść wyniku
Odrzucono wniosek o uzupełnienie postanowienia Sądu
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 88, art. 157 § 1 i § 1a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 23 października 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku C.W. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o uzupełnienie orzeczenia oraz wniosku o uzupełnienie orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 czerwca 2025 r., sygn. akt III OZ 270/25 w sprawie z wniosku C.W. o wymierzenie grzywny Wójtowi Gminy [...] za nieprzekazanie skargi, odpowiedzi na skargę wraz z aktami sprawy postanawia: 1. odrzucić wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o uzupełnienie postanowienia; 2. odrzucić wniosek o uzupełnienie postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Uzasadnienie
Naczelny Sąd Administracyjny, postanowieniem z dnia 5 czerwca 2025 r., sygn. akt III OZ 270/25, oddalił zażalenie Wójta Gminy [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 23 grudnia 2024 r., sygn. akt II SO/Bd 13/24 o wymierzeniu Wójtowi Gminy grzywny za nieprzekazanie skargi, odpowiedzi na skargę oraz akt sprawy.
Odpis tego postanowienia został przesłany z pominięciem ustanowionego w sprawie pełnomocnika skarżącej bezpośrednio na adres skarżącej oraz pełnomocnikowi organu.
Pismem z dnia 2 września 2025 r. pełnomocnik skarżącej wystąpił z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o uzupełnienie postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 czerwca 2025 r., III OZ 270/25 w zakresie kosztów zastępstwa procesowego wraz z wnioskiem o uzupełnienie postanowienia w tym zakresie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Wniosek o przywrócenie terminu jest niedopuszczalny.
W myśl art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej "P.p.s.a."), czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Natomiast jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu (art. 86 § 1 P.p.s.a.). We wniosku o przywrócenie terminu, które wnosi się w ciągu 7 dni od daty ustania przyczyny uchybienia terminu, w którym czynność miała być dokonana, należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 1 i § 2 P.p.s.a.).
Stosownie do treści art. 88 P.p.s.a. spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Przez "niedopuszczalny" wniosek o przywrócenie terminu należy rozumieć złożenie omawianego wniosku przed zaistnieniem okoliczności wskazujących na uchybienie terminu.
W świetle przytoczonych regulacji wniosek o przywrócenie terminu, który nie został uchybiony, traktować należy jako niedopuszczalny. Nie można bowiem przywrócić terminu, który nie został uchybiony, gdyż instytucja przywrócenia terminu ma zastosowanie w sytuacji, gdy strona nie dokonała czynności w terminie. Dopiero w sytuacji stwierdzenia, że w sprawie doszło do uchybienia terminowi, Sąd może merytorycznie rozpoznać wniosek strony o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności, tj. przywrócić termin bądź wniosek oddalić. Natomiast, jak wynika z art. 88 P.p.s.a., spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu podlega odrzuceniu.
W rozpoznawanej sprawie odpis postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 czerwca 2025 r., którym oddalono zażalenie na postanowienie Sądu pierwszej instancji wymierzające grzywnę organowi za nieprzekazanie skargi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy, omyłkowo nie został doręczony pełnomocnikowi skarżącej. Zgodnie bowiem z art. 67 § 5 P.p.s.a., jeżeli ustanowiono pełnomocnika lub osobę upoważnioną do odbioru pism w postępowaniu sądowym, doręczenia należy dokonywać tym osobom. W przypadku zatem, gdy strona ma ustanowionego pełnomocnika, jedynie doręczenie pisma pełnomocnikowi jest prawnie skuteczne. Pominięcie pełnomocnika i doręczenie pisma bezpośrednio stronie nie wywołuje skutków prawnych. Czynność doręczenia w takiej sytuacji jest wadliwa, a zatem bezskuteczna. Tym samym stwierdzić należy, że skoro nie zostało prawidłowo doręczone postanowienie Sądu z dnia 5 czerwca 2025 r., to nie rozpoczął się bieg terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o uzupełnienie postanowienia. Wniosek o przywrócenie terminu został bowiem złożony przed zaistnieniem sytuacji, w której można mówić o uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej.
W konsekwencji, wniosek skarżącej o przywrócenie terminu, należy uznać za przedwczesny i z tego też powodu jest niedopuszczalny z mocy prawa.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 88 w zw. z art. 193 i art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a. orzekł jak w pkt. 1 postanowienia.
Również wniosek o uzupełnienie postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 czerwca 2025 r. podlegał odrzuceniu.
W myśl art. 157 § 1 P.p.s.a., strona może w ciągu czternastu dni od doręczenia wyroku z urzędu – odpowiednio do treści art. 166 P.p.s.a. także postanowienia - zgłosić wniosek o uzupełnienie postanowienia, jeżeli sąd nie orzekł o całości skargi albo nie zamieścił w wyroku dodatkowego orzeczenia, które według przepisów ustawy powinien był zamieścić z urzędu.
Z powyższego unormowania wynika, że termin do złożenia wniosku o uzupełnienie postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 czerwca 2025 r. dla danej strony postępowania rozpoczyna swój bieg od dnia doręczenia jej wyroku (postanowienia) wraz z uzasadnieniem. Niedokonanie omawianej czynności procesowej w terminie (uchybienie terminowi) będzie miało miejsce zarówno wtedy, gdy strona zwróci się o uzupełnienie z przekroczeniem czternastodniowego terminu, jak i wtedy, gdy złoży wniosek przedwcześnie - wystąpi z wnioskiem o uzupełnienie orzeczenia, które nie zostało jej jeszcze doręczone. Co prawda wykładnia językowa art. 157 § 1a P.p.s.a. nakazuje skutek odrzucenia wniosku o uzupełnienie wyroku wiązać jedynie ze złożeniem takiego wniosku po upływie terminu, tym niemniej należy przyjąć, że rygor określony w tym przepisie odnosi się także do sytuacji, gdy strona złoży taki wniosek przedwcześnie, a więc zanim rozpocznie bieg termin określony w art. 157 § 1 P.p.s.a. Za przyjęciem takiego stanowiska przemawia wykładania celowościowa przepisu art. 157 § 1a P.p.s.a. Jak bowiem wynika z uzasadnienia projektu ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (druk nr 1633 Sejmu RP VII kadencji), obowiązująca przed zmianą regulacja art. 157 P.p.s.a. nie określała skutków uchybienia terminu zgłoszenia wniosku o uzupełnienie wyroku i w związku z tym przepis ten należało uzupełnić. Celem wspomnianej nowelizacji było zatem uzupełnienie przepisu art. 157 P.p.s.a. o określenie skutków uchybienia terminu do złożenia wniosku o uzupełnienie wyroku, które to uchybienie obejmuje - jak wyżej wskazano - zarówno zgłoszenie wniosku po upływie terminu, jak i złożenie wniosku przedwcześnie (por. np. postanowienia NSA: z dnia 16 stycznia 2018 r., sygn. akt I OZ 1811/17, z dnia 11 lutego 2021 r., sygn. akt I FSK 296/19, I FSK 126/24).
W realiach rozpatrywanej sprawy nie nastąpiło skuteczne doręczenie pełnomocnikowi skarżącej postanowienia NSA z dnia 5 czerwca 2025 r., natomiast wniosek o uzupełnienie został złożony w dniu 2 września 2025 r. Oznacza to, że nie rozpoczął swojego biegu termin do złożenia wniosku o uzupełnienie. Tym samym zgłoszony obecnie wniosek jest przedwczesny i z tego powodu podlega odrzuceniu na podstawie art. 157 § 1a P.p.s.a
Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 157 § 1a w związku z art. 166, art. 193 i art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., orzekł jak w pkt. 2 postanowienia.