III OZ 27/22

III OZ 27/22 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2022-02-03
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-01-13
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Mirosław Wincenciak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6192 Funkcjonariusze Policji
Sygn. powiązane
II SA/Wa 3066/21 - Postanowienie WSA w Warszawie z 2021-10-29
Skarżony organ
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosław Wincenciak po rozpoznaniu w dniu 3 lutego 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia P.Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 października 2021 r. sygn. akt II SA/Wa 3066/21 o odrzuceniu skargi P.Z. na orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej z dnia [...] maja 2021 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia stopnia uszczerbku na zdrowiu funkcjonariusza doznanego wskutek wypadku pozostającego w związku z pełnieniem służby albo choroby pozostającej w związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby postanawia oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 29 października 2021 r. sygn. akt II SA/Wa 3066/21 odrzucił skargę P.Z. na orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej z dnia [...] maja 2021 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia stopnia uszczerbku na zdrowiu funkcjonariusza doznanego wskutek wypadku pozostającego w związku z pełnieniem służby albo choroby pozostającej w związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby.
W uzasadnieniu postanowienia podał, że pismem z dnia 1 lipca 2021 r. P.Z. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej z dnia [...] maja 2021 r. nr [...] w zakresie ustalenia stopnia uszczerbku na zdrowiu doznanego wskutek wypadku pozostającego w związku z pełnieniem służby.
Wykonując zarządzenie Zastępcy Przewodniczącego Wydziału II z dnia 30 sierpnia 2021 r. Sąd wezwał skarżącego do uzupełnienia braków formalnych skargi, w terminie 7 dni pod rygorem jej odrzucenia, poprzez nadesłanie numeru PESEL oraz jednego odpisu skargi.
Powyższe wezwanie zostało doręczone skarżącemu w dniu 28 września 2021 r. (k. 26 akt sądowych).
Pismem z dnia 6 października 2021 r. (data stempla pocztowego) skarżący, uchybiając terminowi, wykonał wezwanie Sądu.
Sąd pierwszej instancji wskazał, że zgodnie z art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej w skrócie "p.p.s.a."), jeżeli nie uzupełniono w terminie braków formalnych skargi, to podlega ona odrzuceniu. W rozpoznawanej sprawie wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi doręczono skutecznie skarżącemu w dniu 28 września 2021 r., wraz z prawidłowym pouczeniem o skutkach jego niewykonania. W związku z powyższym, ustawowy siedmiodniowy termin na uzupełnienie braków formalnych skargi (art. 49 § 1 p.p.s.a.), upłynął w dniu 5 października 2021 r., co obligowało Sąd do jej odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 p.p.s.a.
Powyższe postanowienie stało się przedmiotem zażalenia P.Z. do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w którym szczegółowo podał przyczyny uchybienia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, które uzasadniają brak jego winy w wykonaniu wezwania Sądu pierwszej instancji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Skoro zatem, pomimo prawidłowo doręczonego skarżącemu w dniu 28 września 2021 r. wezwania Sądu do uzupełnienia braków formalnych skargi, wraz z pouczeniem o skutkach niewykonania tego wezwania, nie zostało ono przez P.Z. wykonane, to Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawidłowo odrzucił skargę jako niedopuszczalną z powodów formalnych. Podnoszone przez skarżącego w uzasadnieniu zażalenia okoliczności nie mają wpływu na ocenę prawidłowości zaskarżonego postanowienia. Mogłyby one być rozważane przy rozpoznawaniu ewentualnego wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, a nie w niniejszym postępowaniu, dotyczącym odrzucenia skargi z powodu bezsprzecznego uchybienia terminu do jej wniesienia.
Niezależnie od powyższych uchybień formalnych skargi, jest ona niedopuszczalna z innej przyczyny.
Podkreślenia wymaga, iż tryb postępowania komisji lekarskich podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych określa ustawa z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (t.j.: Dz. U. z 2020 r., poz. 398 ze zm.). Z przepisów tej ustawy wynika, że komisje lekarskie podległe Ministrowi Spraw Wewnętrznych oceniają na podstawie badań zdolność fizyczną i psychiczną do pełnienia służby, a także m.in. orzekają również o tym, czy niezdolność do służby z powodu choroby pozostaje w związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby. Komisje lekarskie są więc właściwe w zakresie badań medycznych oraz wydawania orzeczeń o stanie zdrowia i stopniu zdolności do służby, jak również i stopniu uszczerbku na zdrowiu, związku schorzeń i ułomności ze służbą.
Zgodnie z ugruntowanymi poglądami judykatury, orzeczenia w/w komisji lekarskich można podzielić na dwie odrębne grupy.
Pierwsza z nich jest związana z ustalaniem przez komisję zdolności do służby. Oceniany jest stan zdrowia danej osoby na potrzeby zaliczenia jej do określonej kategorii zdolności do służby w celu przyjęcia do niej, dalszego jej pełnienia, czy zwolnienia ze służby. Orzeczenia w tych sprawach są zatem wiążące dla organu w sprawie powołania danej osoby do służby, przeniesienia funkcjonariusza na inne stanowisko służbowe, czy zwolnienia ze służby. Innymi słowy, orzeczenia te stanowią podstawę do wydania przez właściwe organy decyzji administracyjnej, na mocy której osoba jest przyjmowana do służby, przeniesiona na inne stanowisko służbowe, czy też z niej zwalniana. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się, że komisje lekarskie, działające w sprawach funkcjonariuszy, czy też kandydatów do służb mundurowych, są organami administracji publicznej i swe rozstrzygnięcia podejmują w formie decyzji administracyjnych, nazwanych orzeczeniami. Orzeczenia te podlegają zaskarżeniu do sądu administracyjnego (por. m.in. wyroki NSA z dnia: 21 maja 2015 r. sygn. akt I OSK 2978/13 i 9 listopada 2009 r. sygn. akt I OSK 354/09).
Drugą natomiast grupę orzeczeń wydawanych przez omawiane komisje stanowią orzeczenia, które ustalają schorzenia funkcjonariusza oraz ich związek ze służbą do celów m.in. odszkodowawczych lub rentowych albo zaopatrzenia emerytalnego, przysługujących na podstawie innych ustaw, niż ustawa o Policji. Orzeczenia z tej grupy zasadniczo poddawane są kontroli sądów powszechnych w ramach rozpoznawania odwołań od decyzji o świadczeniach rentowych, emerytalnych, czy odszkodowawczych. Orzeczenia te mają wyłącznie charakter orzeczenia wstępnego, jako jedna z przesłanek ustalenia prawa do określonych świadczeń, ich zakresu i wysokości. W konsekwencji nie podlegają one zaskarżeniu do sądu administracyjnego, gdyż sprawy orzekania o inwalidztwie i związku schorzeń ze służbą nie należą do właściwości sądu administracyjnego (por. m.in. wyroki NSA z dnia: 30 kwietnia 2010 r. sygn. akt I OSK 93/10, 29 maja 2008 r. sygn. akt II OSK 667/08, 22 lipca 2010 r. sygn. akt I OSK 220/10, uchwała Sądu Najwyższego z dnia 27 października 1999 r. sygn. akt III ZP 9/99 OSNAPiUS z 2000 r., Nr 5, poz. 167, uchwała NSA z dnia 19 stycznia 1998 r. sygn. akt OPS 8/97, postanowienie NSA z dnia 21 lutego 2013 r. sygn. akt I OSK 251/13).
Prezentowany pogląd podzielił również ustawodawca. Z treści uzasadnienia projektu ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, obowiązującej od dnia 1 stycznia 2015 r., wynika iż: "W zakresie kontroli sądowej orzeczeń należy zauważyć, że projekt pozostawia bez zmian aktualny stan prawny w tym zakresie. Zakres właściwości rzeczowej sądów administracyjnych wyznaczają przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zakres właściwości rzeczowej sądów administracyjnych wyznacza katalog skarg na określone w art. 3 § 2 tej ustawy działania organów administracji publicznej lub ich bezczynność. Katalog ten może być rozszerzony przez przepisy ustaw szczególnych, ale w zakresie orzeczeń komisji lekarskich podległych MSW, żaden obecnie obowiązujący przepis nie zawiera takiej regulacji. Należy jednak zaznaczyć, iż orzeczenia komisji mają dwojaki charakter. Jedną grupę orzeczeń wydawanych przez komisje stanowią orzeczenia, które ustalają schorzenia funkcjonariusza oraz ich związek ze służbą do celów odszkodowawczych lub rentowych albo zaopatrzenia emerytalnego. Orzeczenia z tej grupy poddawane są kontroli sądów powszechnych w ramach rozpoznawania odwołań od decyzji o świadczeniach rentowych, emerytalnych czy odszkodowawczych. Orzeczenia te mają wyłącznie charakter orzeczenia wstępnego, jako jedna z przesłanek ustalenia prawa do określenia świadczeń, ich zakresu i wysokości. W konsekwencji nie podlegają one zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Natomiast druga grupa to orzeczenia związane z ustalaniem przez komisję zdolności do służby. Oceniany jest więc stan zdrowia danej osoby na potrzeby zaliczenia jej do określonej kategorii zdolności do służby w celu przyjęcia do niej, dalszego jej pełnienia czy zwolnienia ze służby. Orzeczenia w tych sprawach są wiążące dla organu w sprawie powołania danej osoby do służby, przeniesienia funkcjonariusza na inne stanowisko służbowe czy zwolnienia go ze służby i stanowią podstawę do wydania przez właściwe organy decyzji administracyjnej".
Wobec powyższego stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie istotny jest fakt, że zaskarżone orzeczenie zostało wydane na skutek skierowania P.Z. przez Komendanta Powiatowego Policji w [...] na badania komisyjne w celu ustalenia stopnia uszczerbku na zdrowiu funkcjonariusza doznanego wskutek wypadku pozostającego w związku z pełnieniem służby albo choroby pozostającej w związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby. Orzeczenie to nie dotyczy zatem ustalenia kategorii zdolności do służby w rozumieniu omówionej pierwszej grupy orzeczeń, na które służby skarga do sądu administracyjnego.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł, jak w postanowieniu.