III OZ 264/22

Naczelny Sąd Administracyjny2022-04-27
NSAAdministracyjneWysokansa
doręczenie elektroniczneePUAPpodmioty publicznetermin do wniesienia skargiUPPUPDk.p.a.P.p.s.a.ochrona środowiskaodpady

NSA oddalił zażalenie gminy na postanowienie WSA o odrzuceniu skargi, uznając, że doręczenie decyzji administracyjnej na elektroniczną skrzynkę podawczą podmiotu publicznego jest skuteczne z chwilą wygenerowania Urzędowego Poświadczenia Przedłożenia (UPP).

Gmina wniosła skargę na decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, która została odrzucona przez WSA z powodu uchybienia terminu. WSA uznał, że doręczenie decyzji nastąpiło 20 lipca 2021 r., co skutkowało przekroczeniem 30-dniowego terminu na wniesienie skargi. Gmina wniosła zażalenie, argumentując, że doręczenie elektroniczne wymagało Urzędowego Poświadczenia Doręczenia (UPD), a nie tylko Urzędowego Poświadczenia Przedłożenia (UPP). NSA oddalił zażalenie, potwierdzając, że dla podmiotów publicznych doręczenie elektroniczne jest skuteczne z chwilą wygenerowania UPP.

Sprawa dotyczyła zażalenia Gminy na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, które odrzuciło skargę Gminy na decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w przedmiocie nakazu usunięcia odpadów. Sąd pierwszej instancji odrzucił skargę z powodu uchybienia terminu do jej wniesienia, uznając, że decyzja została doręczona 20 lipca 2021 r. Naczelny Sąd Administracyjny wcześniej uchylił poprzednie postanowienie WSA, wskazując na potrzebę dokładniejszego ustalenia daty doręczenia, zwłaszcza w kontekście przepisów o doręczeniach elektronicznych. WSA, stosując się do wytycznych NSA, wezwał organ do uzupełnienia akt o Urzędowe Poświadczenie Doręczenia (UPD). GDOŚ poinformował, że system ePUAP nie daje możliwości generowania UPD wobec podmiotów publicznych, argumentując, że dla korespondencji między podmiotami publicznymi wystarczające jest Urzędowe Poświadczenie Przedłożenia (UPP), które jest automatycznie generowane przy wprowadzeniu pisma do systemu adresata. NSA w obecnym postanowieniu oddalił zażalenie Gminy. Sąd podkreślił, że zarówno GDOŚ, jak i Gmina są podmiotami publicznymi, a doręczenie między nimi odbywa się na elektroniczną skrzynkę podawczą zgodnie z art. 392 k.p.a. i przepisami o informatyzacji. Sąd uznał, że w przypadku doręczenia elektronicznego między podmiotami publicznymi, skuteczne jest ono z chwilą wygenerowania UPP, co następuje automatycznie z chwilą wprowadzenia pisma do systemu odbiorcy. Data ta, 20 lipca 2021 r., oznaczała rozpoczęcie biegu 30-dniowego terminu do wniesienia skargi, który upłynął 19 sierpnia 2021 r. Skarga wniesiona 20 sierpnia 2021 r. była zatem wniesiona po terminie, co uzasadniało jej odrzucenie. NSA nie podzielił poglądu, że dla skuteczności doręczenia elektronicznego między podmiotami publicznymi wymagane jest UPD, wskazując, że UPP stanowi wystarczające potwierdzenie doręczenia i zapobiega nadmiernemu wydłużaniu terminów.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Doręczenie decyzji administracyjnej podmiotowi publicznemu za pomocą środków komunikacji elektronicznej (ePUAP) jest skuteczne z chwilą wygenerowania Urzędowego Poświadczenia Przedłożenia (UPP).

Uzasadnienie

Sąd uznał, że w przypadku korespondencji między podmiotami publicznymi, doręczenie elektroniczne za pomocą ePUAP jest skuteczne z chwilą automatycznego wygenerowania UPP przez system teleinformatyczny, co stanowi dowód wprowadzenia pisma do systemu odbiorcy. Nie jest wymagane UPD, które jest stosowane głównie w korespondencji z podmiotami prywatnymi.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_zażalenie

Przepisy (11)

Główne

P.p.s.a. art. 58 § § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wniesienie skargi z uchybieniem terminu do jej wniesienia skutkuje obowiązkiem sądu administracyjnego jej odrzucenia.

k.p.a. art. 392

Kodeks postępowania administracyjnego

W przypadku gdy stroną lub innym uczestnikiem postępowania jest podmiot publiczny obowiązany do udostępniania i obsługi elektronicznej skrzynki podawczej, doręczenia dokonuje się na elektroniczną skrzynkę podawczą tego podmiotu.

k.p.a. art. 46 § § 10

Kodeks postępowania administracyjnego

Doręczenie pisma w formie dokumentu elektronicznego do podmiotu publicznego następuje przez elektroniczną skrzynkę podawczą tego podmiotu, w sposób określony w ustawie o informatyzacji.

u.i.d.p.p. art. 16 § ust. 1a

Ustawa z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne

Podmiot publiczny jest obowiązany do udostępniania i obsługi elektronicznej skrzynki podawczej.

rozporządzenie § § 8 ust. 3

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 14 września 2011 r. w sprawie sporządzania i doręczania dokumentów elektronicznych oraz udostępniania formularzy, wzorów i kopii dokumentów elektronicznych

Doręczenia dokonywane za pomocą ePUAP uważa się za dokonane przez podmiot publiczny lub do podmiotu publicznego, który utworzył na ePUAP elektroniczną skrzynkę podawczą.

rozporządzenie § § 11 ust. 1 pkt 1

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 14 września 2011 r. w sprawie sporządzania i doręczania dokumentów elektronicznych oraz udostępniania formularzy, wzorów i kopii dokumentów elektronicznych

Doręczenie dokumentu elektronicznego na informatycznym nośniku danych może być potwierdzone poświadczeniem przedłożenia.

rozporządzenie § § 13 ust. 1

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 14 września 2011 r. w sprawie sporządzania i doręczania dokumentów elektronicznych oraz udostępniania formularzy, wzorów i kopii dokumentów elektronicznych

W przypadku odebrania dokumentu elektronicznego przez elektroniczną skrzynkę podawczą podmiotu publicznego poświadczenie przedłożenia jest automatycznie tworzone i udostępniane nadawcy.

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 53 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa termin do wniesienia skargi.

k.p.a. art. 46 § ust. 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy skuteczności doręczenia pisma za pomocą środków komunikacji elektronicznej.

u.ś.u.d.e. art. 2 § pkt 5

Ustawa z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną

Definiuje pojęcie 'wiadomość elektroniczna'.

Konstytucja RP art. 32

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada równości wobec prawa.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Doręczenie decyzji administracyjnej podmiotowi publicznemu za pomocą ePUAP jest skuteczne z chwilą wygenerowania UPP. Dla korespondencji między podmiotami publicznymi nie jest wymagane UPD. Termin do wniesienia skargi rozpoczął bieg z dniem doręczenia (data UPP).

Odrzucone argumenty

Doręczenie elektroniczne podmiotowi publicznemu wymaga UPD. Skarga została wniesiona w terminie.

Godne uwagi sformułowania

doręczenie następuje na elektroniczną skrzynkę podawczą tego podmiotu z chwilą wygenerowania urzędowego poświadczenia odbioru (poświadczenie przedłożenia) samo zaś UPP, stosownie do § 11 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia stanowi potwierdzenie doręczenia dokumentu elektronicznego poświadczenie przedłożenia może potwierdzać fakt doręczenia takiego dokumentu elektronicznego na informatycznym nośniku danych

Skład orzekający

Przemysław Szustakiewicz

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie zasad skuteczności doręczeń elektronicznych między podmiotami publicznymi i momentu rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia skargi."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji doręczeń elektronicznych między podmiotami publicznymi za pomocą ePUAP.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu doręczeń elektronicznych i ich skuteczności, co jest kluczowe dla wielu urzędów i firm. Wyjaśnia różnice między UPP a UPD w kontekście podmiotów publicznych.

UPP zamiast UPD: NSA rozstrzyga kluczową kwestię doręczeń elektronicznych między urzędami!

Sektor

administracyjne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III OZ 264/22 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2022-04-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-04-07
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Przemysław Szustakiewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6135 Odpady
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Sygn. powiązane
IV SA/Wa 70/22 - Postanowienie WSA w Warszawie z 2022-02-28
Skarżony organ
Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 58 § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 27 kwietnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Gminy [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 lutego 2022 r., sygn. akt IV SA/Wa 70/22 o odrzuceniu skargi Gminy [...] na decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] lipca 2021 r., [...] w przedmiocie nakazu usunięcia odpadów postanawia: oddalić zażalenie
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 28 lutego 2022 r., sygn. akt IV SA/Wa 70/22, odrzucił skargę Gminy [...] na decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] lipca 2021 r. w przedmiocie nakazania usunięcia odpadów, jako złożonej z uchybieniem terminu do jej wniesienia.
W motywach rozstrzygnięcia Sąd pierwszej instancji wskazał, że postanowieniem z dnia 22 października 2021 r., sygn. akt IV SA/Wa 1457/21 odrzucił skargę Gminy [...] na decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] lipca 2021 r., jako złożoną w uchybieniem terminu do jej wniesienia. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 11 stycznia 2022 r., sygn. akt III OZ 1297/21 uchylił zaskarżone postanowienie z dnia 22 października 2021 r., sygn. akt IV SA/Wa 1457/21. W ocenie NSA, uznanie przez WSA w Warszawie, że zaskarżoną decyzję doręczono w dniu 20 lipca 2021 r., było przedwczesne. W konsekwencji również przedwcześnie Sąd odrzucił skargę wniesioną przez skarżącą w dniu 20 sierpnia 2021 r., uznając, że została ona wniesiona z uchybieniem terminu. Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym postanowieniu powołał się jedynie na urzędowe poświadczenie przedłożenia (UPP) i widniejącą tam datę doręczenia decyzji, jaką jest 20 lipca 2021 r. Sąd nie odniósł się natomiast do tego, czy doręczenie decyzji w rozpoznawanej sprawie może zostać uznane za skuteczne w świetle regulacji art. 46 k.p.a. Przede wszystkim Sąd pierwszej instancji nie wskazał w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, czy i kiedy (data oraz godzina) pełnomocnik skarżącej potwierdził odbiór pisma w sposób, o którym mowa w art. 3 pkt 20 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz. U. z 2021 r., poz. 670). Wskutek wskazanych w zażaleniu wątpliwości skarżącej co do daty doręczenia zaskarżonej decyzji, Sąd ponownie badając sprawę powinien wskazać, kiedy dokładnie (data oraz godzina), po opatrzeniu poświadczenia doręczenia podpisem elektronicznym, system teleinformatyczny służący do obsługi doręczeń bezpośrednio po zakończeniu procesu weryfikacji podpisu elektronicznego adresata, udostępnił adresatowi do pobrania doręczany dokument elektroniczny wraz z podpisanym przez niego poświadczeniem doręczenia [§ 16 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 września 2011 r. w sprawie sporządzania i doręczania dokumentów elektronicznych oraz udostępniania formularzy, wzorów i kopii dokumentów elektronicznych (Dz. U. z 2018 r., poz. 180), dalej: "rozporządzenie"]. Dopiero wyjaśnienie wskazanych powyżej kwestii pozwoli ponad wszelką wątpliwość ustalić datę doręczenia zaskarżonej decyzji, od której należy liczyć bieg terminu do złożenia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Następnie, w wyniku przeprowadzenia tych czynności będzie można ocenić, czy skarga w rozpoznawanej sprawie została złożona z zachowaniem ustawowego terminu, o którym mowa w art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej "P.p.s.a.").
Po zwrocie akt sprawy do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie sprawie została nadana nowa sygnatura akt IV SA/Wa 70/22. WSA w Warszawie, stosując się do wytycznych wskazanych w uzasadnieniu postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 stycznia 2022 r., zarządzeniem z dnia 7 lutego 2022 r. wezwał organ do uzupełnienia akt administracyjnych sprawy poprzez nadesłanie, w terminie 7 dni, Urzędowego Poświadczenia Doręczenia (UPD) zaskarżonej decyzji do Urzędu Gminy [...].
W odpowiedzi na wezwanie, GDOŚ poinformował, że Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska nie posiada UPD potwierdzającego doręczenie zaskarżonej decyzji, bowiem system e-PUAP GDOŚ nie daje możliwości stosowania UPD względem podmiotów publicznych. Organ podniósł, że zgodnie z przepisami dotyczącymi doręczeń obowiązującym w dacie wydania decyzji na podstawie art. 46 § 3 k.p.a. w przypadku doręczenia pisma za pomocą środków komunikacji elektronicznej doręczenie było skuteczne, jeśli adresat potwierdził odbiór pisma w sposób, o którym mowa w § 4 pkt. 3 i 10. Zgodnie z art. 392 k.p.a. w przypadku, gdy stroną lub innym uczestnikiem postępowania był podmiot publiczny obowiązany do udostępniania i obsługi elektronicznej skrzynki podawczej na podstawie art. 16 ust. 1a ustawy o informatyzacji doręczenia dokonuje się na elektroniczną skrzynkę podawczą tego podmiotu. Wymaganie w korespondencji między podmiotami publicznymi wykazania doręczenia za pomocą UPD tak jak w korespondencji elektronicznej między podmiotem publicznym i zewnętrznym nie wynika zatem z przepisów prawa. W sytuacji obiegu korespondencji między podmiotami publicznymi za moment doręczenia należy uznać wprowadzenie korespondencji do systemu informatycznego adresata, kiedy to automatycznie następuje podpisanie urzędowego poświadczenia odbioru w sposób przyjęty w danym systemie teleinformatycznym. Okoliczność rozdzielenia urzędowego poświadczenia odbioru na UPD i UPP podyktowana była między innymi charakterem strony lub uczestnika postępowania, tj. bycia podmiotem publicznym zobowiązanym do posiadania systemu teleinformatycznego lub podmiotem prywatnym, na który nie można było takiego obowiązku nałożyć. Stąd należy uznać, że UPD ma zastosowanie do innych podmiotów niż podmioty publiczne. Nie można bowiem strony - która jest podmiotem prywatnym, porównywać z podmiotem publicznym, który działa na podstawie przepisów prawa i realizuje zadania publiczne mimo, że obie kategorie podmiotów są stronami w rozumieniu k.p.a.
Następnie WSA w Warszawie wyjaśnił, że z § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 września 2011 r. w sprawie sporządzania i doręczania dokumentów elektronicznych oraz udostępniania formularzy, wzorów i kopii dokumentów elektronicznych wynika, iż dokument elektroniczny doręczany na informatycznym nośniku danych jest przekazywany odbiorcy wraz z tym nośnikiem. Szczególne znaczenie dla prawidłowości ustalenia, czy skarga została wniesiona w terminie ma brzmienie § 11 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, wedle którego doręczenie dokumentu elektronicznego na informatycznym nośniku danych może być potwierdzone poświadczeniem przedłożenia, które jest przesyłane na adres poczty elektronicznej wskazany przez doręczającego (§ 11 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia). W przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 1 dokument elektroniczny powinien być podpisany kwalifikowanym podpisem elektronicznym albo podpisem potwierdzonym profilem zaufanym ePUAP, albo opatrzony kwalifikowaną pieczęcią elektroniczną (art. 11 ust. 2 pkt 1). W przypadku odebrania dokumentu elektronicznego przez elektroniczną skrzynkę podawczą podmiotu publicznego poświadczenie przedłożenia jest automatycznie tworzone i udostępniane nadawcy tego dokumentu przez system teleinformatyczny służący do obsługi doręczeń (§ 13 ust. 1). W literaturze wskazuje się, że dochodzi tu do automatycznego wygenerowania poświadczenia przedłożenia, bez udziału człowieka (por. K. Wojsyk, w: G. Szpor, C. Martysz, K. Wojsyk, Ustawa o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne, Komentarz, Warszawa 2015, s. 164). Dokument w postaci urzędowego poświadczenia przedłożenia (UPP) jest generowany przez system teleinformatyczny podmiotu publicznego i przekazywany nadawcy. W praktyce oznacza to, że jeżeli wniesiono dokument elektroniczny na informatycznym nośniku danych, zgodnie z warunkami korzystania z platformy e-PUAP, to automatyczne wygenerowanie UPP pozwala przyjąć, że dokument ten wpłynął do urzędu, samo zaś UPP, stosownie do § 11 ust. 1 pkt 1 stanowi potwierdzenie doręczenia dokumentu elektronicznego. W niniejszej sprawie jeden podmiot publiczny – Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska, dokonywał doręczenia za pomocą ePUAP innemu podmiotowi publicznemu – Gminie [...], jako jednostce samorządu terytorialnego, nie ulega bowiem wątpliwości, że w świetle art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy o informatyzacji, oba te podmioty mają charakter "podmiotu publicznego" w rozumieniu cyt. ustawy. Nie jest także kwestionowane, że doręczany w ten sposób dokument elektroniczny był podpisany w sposób określony przepisem § 11 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia.
W myśl § 8 ust. 3 rozporządzenia doręczenia dokonywane za pomocą ePUAP uważa się za dokonane przez podmiot publiczny lub do podmiotu publicznego, który utworzył na ePUAP elektroniczną skrzynkę podawczą. Za pomocą ePUAP możliwe jest przekazywanie doręczanych podmiotowi publicznemu dokumentów elektronicznych do jego systemu teleinformatycznego. Innymi słowy, wygenerowanie UPP przez system teleinformatyczny z daty 20 lipca 2021 r. odnoszące się doręczanej przez GDOŚ decyzji stanowiło, stosownie do § 11 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, dowód doręczenia tej decyzji jednostce samorządu terytorialnego. Skutkiem powyższego, termin do wniesienia skargi na powyższą decyzję rozpoczął bieg w dniu 20 lipca 2021 r., wniesienie zaś skargi przez Gminę [...] w dniu 20 sierpnia 2021 r. oznacza, że doszło do uchybienia terminu. Termin do wniesienia skargi (30 dni od dnia doręczenia decyzji) upłynął bowiem w dniu 19 sierpnia 2021 r. (dzień roboczy), wniesienia skargi po tym terminie oznacza, że czynność ta musiała zostać uznać za bezskuteczną (art. 85 P.p.s.a.). Wniesienie skargi z uchybieniem terminu do jej wniesienia skutkuje obowiązkiem sądu administracyjnego jej odrzucenia (art. 58 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).
Sąd podzielił pogląd, z którego wynika, że doręczenie rozstrzygnięcia organu podmiotowi publicznemu w formie dokumentu elektronicznego doręczanego przy pomocy ePUAP dla swej skuteczności nie wymaga uprzedniego sporządzenia tzw. urzędowego poświadczenia doręczenia (UPD). Wystarczy, aby udokumentowanie faktu doręczenia, było potwierdzone w formie UPP. Ponadto organ w piśmie z dnia 15 lutego 2022 r. poinformował, że system ePUAP Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska nie daje możliwości wygenerowania UPD względem podmiotów publicznych. Rodzaj skutków, jakie powoduje doręczenie podmiotowi publicznemu dokumentu elektronicznego przy pomocy ePUAP – rozpoczęcie biegu terminu do wniesienia skargi – nie stanowi przesłanki do pominięcia konieczności uwzględnienia treści § 11 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, a w konsekwencji poświadczenie przedłożenia może potwierdzać fakt doręczenia takiego dokumentu elektronicznego na informatycznym nośniku danych. Gmina jako podmiot publiczny jest zobowiązana do obsługi elektronicznej skrzynki podawczej (art. 16 ust. 1a ustawy o informatyzacji), data wytworzenia UPP w stosunku do określonego dokumentu elektronicznego przesyłanego przy pomocy ePUAP jest znana pracownikom urzędu gminy obsługującym tę skrzynkę. Skoro w przypadku odebrania dokumentu elektronicznego przez elektroniczną skrzynkę podawczą gminy, a tym samym wprowadzenie do systemu teleinformatycznego tej gminy powyższego dokumentu, umożliwione jest automatyczne utworzenie poświadczenia przedłożenia, to stanowi ono dowód doręczenia tegoż dokumentu. Nie jest więc tak, że dopiero podpisanie poświadczenia doręczenia dokumentu elektronicznego w trybie § 14 rozporządzenia przez adresata – gminę, stanowi iż dopiero w dacie podpisania UPD, nastąpił skutek doręczenia decyzji GDOŚ. Okoliczność braku obsługi w danym czasie elektronicznej skrzynki podawczej przez gminę i brak podpisania UPD, powodowałaby "odsunięcie w czasie" rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia ewentualnej skargi na doręczaną tej gminie w formie dokumentu elektronicznego decyzję. Niweczony byłby przeto cel, jaki ma być osiągany przez podmioty publiczne – usprawnienie obiegu dokumentów między tymi podmiotami (art. 16 ust. 3 ustawy o informatyzacji). Wniesienie do sądu pisma procesowego za pomocą środków komunikacji elektronicznej w rozumieniu art. 2 pkt 5 ustawy z 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną (Dz.U. z 2020 r., poz. 344) następuje w dniu, w którym wiadomość elektroniczna została wprowadzona do systemu teleinformatycznego sądu.
Mając powyższe na uwadze, w sprawie z dowodu doręczenia (Urzędowe Poświadczenie Przedłożenia) wynika, że zaskarżona decyzja została przesłana skarżącej za pośrednictwem ePUAP i doręczona w dniu 20 lipca 2021 r. Zatem trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi upłynął w dniu 19 sierpnia 2021 r. Z akt sprawy wynika, że skarżąca wniosła skargę w dniu 20 sierpnia 2021 r. Z zestawienia powyższych dat bezspornie zatem wynika, że skarżąca uchybiła terminowi do wniesienia skargi.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła Gmina, wnosząc o jego uchylenie w całości. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie:
1. art. 190 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. w zakresie naruszenia zasady związania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wykładnią prawa dokonaną w rozpoznawanej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 11 stycznia 2022 r., sygn. akt III OZ 1297/21 w zakresie obowiązku zastosowania art. 46 k.p.a. w brzmieniu obowiązującym w dniu 20 lipca 2021 r., oraz § 14, § 15 i § 16 rozporządzenia Rady Ministrów z dn. 14 września 2011 r. w sprawie sporządzania i doręczania dokumentów elektronicznych oraz udostępniania formularzy, wzorów i kopii dokumentów elektronicznych, do ustalenia i oceny, że w sprawie wymagane jest urzędowe poświadczenie odbioru (UPD) decyzji GDOŚ oraz czy i kiedy miało ono miejsce - poprzez przyjęcie, że w sprawie nie jest wymagane urzędowe poświadczenie odbioru (UPD), gdyż wystarczającym jest urzędowe poświadczenie przedłożenia (UPP) decyzji GDOŚ
2. art. 58 § 1 pkt 2 P.p.s.a. w zw. z art. 53 § 1 P.p.s.a. oraz art. 8, art. 392, art. 46 ust. 3 - 10 k.p.a. (powinno być § 3 - § 10 k.p.a.), w brzmieniu obowiązującym w dniu 20 lipca 2021 r., art. 16 ust. 1, 1a ust. 2a, art. 20a ust. 1 ustawy o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne, jak też w zw. z § 14, § 15 i § 16 rozporządzenia oraz art. 32 Konstytucji RP poprzez:
• ustalenie, że skarga na decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] lipca 2021 r., została wniesiona po upływie przewidzianego terminu,
• przyjęcie, że datą doręczenia decyzji jest data jej wpływu na skrzynkę podawczą skarżącej Gminy, wynikająca z urzędowego poświadczenia przedłożenia (UPP) tej decyzji,
• naruszenie zasady równości stron postępowania administracyjno-sądowego, wynikającej z art. 32 Konstytucji poprzez "skrócenie" terminu do wniesienia skargi do sądu administracyjnego od decyzji administracyjnej wskutek przyjęcia, że datą doręczenia gminie jako podmiotowi publicznemu decyzji i jednocześnie stronie postępowania, jest data jej wpływu na skrzynkę podawczą skarżącej Gminy, wynikająca z urzędowego poświadczenia przedłożenia (UPP) tej decyzji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Kwestią sporną w niniejszej sprawie jest czy doszło do skutecznego doręczenia Gminie [...] decyzji Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] lipca 2021 r. na elektroniczną skrzynkę podawczą Gminy, oraz kiedy rozpoczął bieg termin do wniesienia skargi.
W pierwszej kolejności podkreślić należy, że w rozpoznawanej sprawie organ administracyjny, który wydał zaskarżoną decyzję (GDOŚ) oraz strona postępowania administracyjnego (Gmina [...]), są podmiotami publicznymi. Z uwagi na charakter prawny adresata zaskarżonej decyzji - Gminę, w sprawie zastosowanie miał przepis art. 392 k.p.a. Zgodnie z jego treścią w przypadku gdy stroną lub innym uczestnikiem postępowania jest podmiot publiczny obowiązany do udostępniania i obsługi elektronicznej skrzynki podawczej na podstawie art. 16 ust. 1a ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne doręczenia dokonuje się na elektroniczną skrzynkę podawczą tego podmiotu. Przepisu art. 391 nie stosuje się. Z treści przytoczonego przepisu wynika zatem, że doręczenie pisma podmiotowi publicznemu przez organ może nastąpić wyłącznie na elektroniczną skrzynkę podawczą tego podmiotu, a z tej formy doręczania pism podmioty publiczne nie mogą zrezygnować.
Zasady dokonywania doręczeń w tym przypadku reguluje m.in. art. 46 § 10 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem, doręczenie pisma w formie dokumentu elektronicznego do podmiotu publicznego w rozumieniu przepisów ustawy, o której mowa w § 4 pkt 3, następuje przez elektroniczną skrzynkę podawczą tego podmiotu, w sposób określony w tej ustawie. Chodzi tu o ustawę o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne.
W takim przypadku, tj. doręczenia pisma stronie będącej podmiotem publicznym na elektroniczną skrzynkę podawczą tego podmiotu (ePUAP) następuje z chwilą wygenerowania urzędowego poświadczenia odbioru (poświadczenie przedłożenia), co następuje automatycznie z chwilą wprowadzenia pisma do systemu odbiorcy (zob. § 8 ust. 3 oraz § 13 ust. 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 14 września 2011 r. w sprawie sporządzania i doręczania dokumentów elektronicznych oraz udostępniania formularzy, wzorów i kopii dokumentów elektronicznych – Dz. U. z 2018 r. poz. 180). Dokument w postaci urzędowego poświadczenia przedłożenia (UPP) jest generowany przez system teleinformatyczny podmiotu publicznego i przekazywany nadawcy. W praktyce oznacza to, że jeżeli wniesiono dokument elektroniczny na informatycznym nośniku danych, zgodnie z warunkami korzystania z platformy e-PUAP, to automatyczne wygenerowanie UPP pozwala przyjąć, że dokument ten wpłynął do urzędu, samo zaś UPP, stosownie do § 11 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia stanowi potwierdzenie doręczenia dokumentu elektronicznego. Oznacza to, że poświadczenie doręczenia przedłożenia (UPP) jest w takim przypadku niezaprzeczalnym urzędowym poświadczeniem odbioru. W obiegu korespondencji pomiędzy podmiotami publicznymi za moment doręczenia należy uznać wprowadzenie korespondencji do systemu informatycznego adresata, kiedy to automatycznie następuje podpisanie urzędowego poświadczenia odbioru w sposób przynęty w danym systemie.
W niniejszej sprawie jeden podmiot publiczny – Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska dokonywał doręczenia za pomocą ePUAP innemu podmiotowi publicznemu - Gminie [...]. Nie ulega bowiem wątpliwości, że w świetle art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy o informatyzacji, oba te podmioty mają charakter "podmiotu publicznego". Oznacza to, że w sprawie datę doręczenia zaskarżonej decyzji należało ustalić w oparciu o § 8 ust. 3, § 11 ust. 1 pkt 1 oraz § 13 ust. 1 rozporządzenia. Skutkiem powyższego termin do wniesienia skargi na decyzję GDOŚ rozpoczął bieg w dniu 20 lipca 2021 r., wniesienie zaś skargi przez Gminę w dniu 20 sierpnia 2021 r. oznacza, że doszło do uchybienia terminu. Termin do wniesienia skargi (30 dni od dnia doręczenia decyzji) upłynął bowiem w dniu 19 sierpnia 2021 r. Wniesienie skargi po tym terminie oznacza, że czynność ta musiała być uznana za bezskuteczną (art. 85 P.p.s.a.). Wniesienie skargi z uchybieniem terminu do jej wniesienia skutkuje obowiązkiem sądu administracyjnego jej odrzucenia (art. 58 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Zasadnie zatem Sąd pierwszej instancji odrzucił skargę jako wniesioną z uchybieniem terminu do jej złożenia. Tym samym jako niezasadne należało uznać zarzuty naruszenia art. 190 P.p.s.a. (WSA w Warszawie wykonał zalecenia NSA określone w postanowieniu z dnia 11 stycznia 2021 r., sygn. III OZ 1297/21, i zasadnie uznał, że obowiązujący w sprawie stan prawny obligował go do niestosowania § 14, § 15 i § 16 rozporządzenia), jak również pozostałe zarzuty podniesione w zażaleniu.
Naczelny Sąd Administracyjny w tym składzie nie podziela prezentowanych w orzecznictwie poglądów, z których wynika, że gminie, która w danej sprawie występuje w charakterze strony postępowania administracyjnego, której przysługują określone środki prawne i których wniesienie uzależnione jest od zachowania terminu, decyzję w formie dokumentu elektronicznego doręczanego przy pomocy ePUAP należy doręczyć poprzez uprzednie sporządzenie tzw. urzędowego poświadczenia doręczenia (UPD). Rodzaj skutków, jakie powoduje doręczenie podmiotowi publicznemu dokumentu elektronicznego przy pomocy ePUAP - rozpoczęcie biegu terminu do wniesienia ewentualnej skargi - nie stanowi przesłanki do pominięcia konieczności uwzględnienia treści § 11 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, a w konsekwencji poświadczenie przedłożenia może potwierdzać fakt doręczenia takiego dokumentu elektronicznego na informatycznym nośniku danych. Gmina jako podmiot publiczny jest zobowiązana do obsługi elektronicznej skrzynki podawczej (art. 16 ust. 1a ustawa o informatyzacji), data wytworzenia UPP w stosunku do określonego dokumentu elektronicznego przesyłanego przy pomocy ePUAP jest znana pracownikom urzędu gminy obsługującym tę skrzynkę. Skoro w przypadku odebrania dokumentu elektronicznego przez elektroniczną skrzynkę podawczą gminy, a tym samym wprowadzenie do systemu teleinformatycznego tej gminy powyższego dokumentu, umożliwione jest automatyczne utworzenie poświadczenia przedłożenia, to stanowi ono dowód doręczenia tegoż dokumentu. Nie jest więc tak, że dopiero podpisanie poświadczenia doręczenia dokumentu elektronicznego w trybie § 14 rozporządzenia przez adresata - gminę, stanowi iż dopiero w dacie podpisania UPD, nastąpił skutek doręczenia decyzji. Gdyby podzielić dotychczasowy kierunek orzecznictwa w tego typu przypadkach, okoliczność braku obsługi w danym czasie elektronicznej skrzynki podawczej przez gminę i brak podpisania UPD, powodowałaby "odsunięcie w czasie" rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia ewentualnej skargi na doręczaną tej gminie w formie dokumentu elektronicznego, decyzję. Niweczony byłby przeto cel, jaki ma być osiągany przez podmioty publiczne - usprawnienie obiegu dokumentów między tymi podmiotami (por. art. 16 ust. 3 in fine ustawy o informatyzacji). Ponadto z art. 392 k.p.a. wprost wynika obowiązek doręczenia podmiotom publicznym w przypadku gdy są stroną lub innym uczestnikiem postępowania pism na elektroniczną skrzynkę podawczą tego podmiotu.
Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a. orzekł, jak w postanowieniu.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI