III OZ 26/26

Naczelny Sąd Administracyjny2026-02-17
NSAAdministracyjneWysokansa
PESELwymogi formalneodrzucenie skargipostępowanie administracyjnesądy administracyjnepomoc mieszkaniowauchwała zarządu dzielnicyskarżącyNSAWSA

NSA oddalił zażalenie na postanowienie WSA o odrzuceniu skargi z powodu braku numeru PESEL, podkreślając bezwzględny charakter tego wymogu formalnego.

Skarżąca wniosła skargę na uchwałę Zarządu Dzielnicy dotyczącą pomocy mieszkaniowej. WSA wezwał ją do uzupełnienia braków formalnych skargi, w tym do podania numeru PESEL, pod rygorem odrzucenia. Skarżąca uiściła wpis, ale nie podała PESEL. WSA odrzucił skargę. NSA oddalił zażalenie, potwierdzając, że brak numeru PESEL w pierwszym piśmie strony fizycznej jest obligatoryjnym wymogiem formalnym, którego nieuzupełnienie skutkuje odrzuceniem skargi.

Skarżąca E.G. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na uchwałę Zarządu Dzielnicy odmawiającą jej zakwalifikowania do pomocy mieszkaniowej. WSA wezwał skarżącą do uzupełnienia braków formalnych skargi, w tym do uiszczenia wpisu sądowego oraz podania numeru PESEL, wyznaczając 7-dniowy termin pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie zostało skutecznie doręczone. Skarżąca uiściła wpis, ale nie podała numeru PESEL. W konsekwencji WSA postanowieniem z dnia 27 sierpnia 2025 r. odrzucił skargę. Skarżąca wniosła zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego. NSA oddalił zażalenie, uznając postanowienie WSA za prawidłowe. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 46 § 2 pkt 1 lit. b Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, pierwsze pismo strony fizycznej w sprawie musi zawierać numer PESEL. Niewypełnienie tego wymogu, mimo wezwania, skutkuje odrzuceniem skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. NSA powołał się na uchwałę składu siedmiu sędziów NSA (II GPS 3/22), która potwierdza obligatoryjność podania numeru PESEL, niezależnie od tego, czy znajduje się on w aktach administracyjnych. Sąd zaznaczył, że postępowanie dotyczyło wyłącznie kwestii formalnej odrzucenia skargi.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, niezachowanie wymogu podania numeru PESEL w skardze będącej pierwszym pismem w sprawie, mimo wezwania sądu do jego uzupełnienia w wyznaczonym terminie, stanowi bezwzględną podstawę do odrzucenia skargi.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że podanie numeru PESEL w pierwszym piśmie strony fizycznej jest obligatoryjnym wymogiem formalnym wynikającym z art. 46 § 2 pkt 1 lit. b p.p.s.a. Niewypełnienie tego obowiązku, pomimo prawidłowego wezwania sądu i pouczenia o skutkach, skutkuje odrzuceniem skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z uchwałą NSA II GPS 3/22.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (5)

Główne

p.p.s.a. art. 46 § § 2 pkt 1 lit. b

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pismo strony będącej osobą fizyczną, gdy jest pierwszym pismem w sprawie, powinno zawierać numer PESEL strony wnoszącej to pismo.

p.p.s.a. art. 58 § § 1 pkt 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd odrzuca skargę, jeżeli w wyznaczonym terminie nie uzupełniono jej braków formalnych.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 49 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Obowiązek sądu wezwania strony do uzupełnienia lub poprawienia pisma w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzekania przez NSA w przedmiocie zażalenia.

p.p.s.a. art. 197 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzekania przez NSA w przedmiocie zażalenia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niezachowanie wymogu podania numeru PESEL w pierwszym piśmie strony fizycznej jest obligatoryjnym brakiem formalnym. Niewykonanie wezwania sądu do uzupełnienia braków formalnych skutkuje odrzuceniem skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Wymóg podania PESEL jest bezwzględny i nie zależy od tego, czy numer ten znajduje się w aktach administracyjnych.

Godne uwagi sformułowania

nieuzupełnienie braku formalnego skargi, poprzez podanie numeru PESEL skarżącej, jest bezsporny Niewskazanie numeru PESEL skarżącej powoduje, że skardze nie można nadać dalszego biegu, co w konsekwencji skutkować musi odrzuceniem skargi. niezależnie od tego, czy ten numer znajduje się w aktach administracyjnych, którymi dysponuje sąd.

Skład orzekający

Mirosław Wincenciak

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie obligatoryjności podania numeru PESEL w skardze jako wymogu formalnego i konsekwencji jego nieuzupełnienia."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie sytuacji, gdy skarga jest pierwszym pismem strony fizycznej w postępowaniu sądowoadministracyjnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy rutynowej kwestii proceduralnej związanej z wymogami formalnymi skargi, co jest istotne dla prawników procesowych, ale mało interesujące dla szerszej publiczności.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III OZ 26/26 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2026-02-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2026-01-16
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Mirosław Wincenciak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6219 Inne o symbolu podstawowym 621
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Sygn. powiązane
II SA/Wa 617/25 - Postanowienie WSA w Warszawie z 2025-08-27
Skarżony organ
Zarząd Dzielnicy
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 46 § 2 pkt 1 lit. b oraz art. 58 § 1 pkt 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosław Wincenciak po rozpoznaniu w dniu 17 lutego 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia E.G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 sierpnia 2025 r. sygn. akt II SA/Wa 617/25 o odrzuceniu skargi E.G. na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 22 stycznia 2025 r. nr 952/2025 w przedmiocie odmowy zakwalifikowania do udzielenia pomocy mieszkaniowej postanawia oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
E.G. (dalej w skrócie: "skarżąca") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 22 stycznia 2025 r. nr 952/2025 w przedmiocie odmowy zakwalifikowania do udzielenia pomocy mieszkaniowej.
W wykonaniu zarządzeń Przewodniczącego Wydziału, pismami z dnia 19 maja 2025 r. wezwano skarżącą do usunięcia braku fiskalnego skargi, poprzez uiszczenie wpisu sądowego od skargi w kwocie 300 zł oraz do usunięcia braku formalnego skargi, poprzez nadesłanie numeru PESEL skarżącej – w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi.
Powyższe wezwania doręczono skutecznie skarżącej w dniu 21 maja 2025 r.
W odpowiedzi skarżąca w dniu 27 maja 2025 r. przesłała do Sądu pismo procesowe, w którym podtrzymała swoje stanowisko w sprawie, wraz z załączonym dowodem uiszczenia wpisu sądowego. W piśmie tym nie podała jednak numeru PESEL.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 27 sierpnia 2025 r. sygn. akt II SA/Wa 617/25 odrzucił skargę (pkt 1) oraz zwrócił skarżącej kwotę 300 zł uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi (pkt 2).
W uzasadnieniu postanowienia podał, że stosownie do treści art. 46 § 2 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej w skrócie: "p.p.s.a."), pismo strony będącej osobą fizyczną, gdy jest pierwszym pismem w sprawie, powinno zawierać numer PESEL strony wnoszącej to pismo. Zgodnie natomiast z uchwałą składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 lipca 2023 r. sygn. akt II GPS 3/22, niezachowanie określonego w art. 46 § 2 pkt 1 lit. b p.p.s.a. wymogu podania w skardze, będącej pierwszym pismem w sprawie, numeru PESEL, jest brakiem formalnym, który powinien być uzupełniony w trybie art. 49 § 1 w związku z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., bez względu na to, czy ten numer znajduje się w aktach administracyjnych, którymi dysponuje sąd. Jak wynika z akt sprawy, wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi oraz wezwanie do usunięcia braku formalnego skargi, poprzez nadesłanie numeru PESEL, zostało doręczone skarżącej w dniu 21 maja 2025 r. (karta nr 21 akt sądowych). Termin do uzupełnienia powyższych braków upłynął zatem w dniu 28 maja 2025 r. W zakreślonym przez Sąd terminie skarżąca uiściła jedynie wpis sądowy od skargi w wysokości 300 zł, natomiast nie nadesłała numeru PESEL. Niewskazanie numeru PESEL skarżącej powoduje, że skardze nie można nadać dalszego biegu, co w konsekwencji skutkować musi odrzuceniem skargi.
Powyższe postanowienie stało się przedmiotem zażalenia E.G. do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 57 § 1 p.p.s.a., skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Pismo procesowe strony powinno spełniać określone warunki formalne, bez których nie można mu nadać prawidłowego biegu. Wymogi formalne składanych pism zostały uregulowane w art. 46 p.p.s.a. Zgodnie z art. 46 § 2 pkt 1 lit. b p.p.s.a., poza elementami wymienionymi w § 1 tego przepisu pismo strony powinno ponadto zawierać, w przypadku, gdy jest pierwszym pismem w sprawie – numer PESEL strony wnoszącej pismo, będącej osobą fizyczną, oraz numer PESEL jej przedstawiciela ustawowego, jeżeli są obowiązani do jego posiadania albo posiadają go, nie mając takiego obowiązku. W sytuacji, gdy brak jest jednego z elementów pisma wymienionych w art. 46 p.p.s.a., obowiązkiem sądu, zgodnie z art. 49 § 1 p.p.s.a., jest wezwanie strony do uzupełnienia lub poprawienia pisma w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Takim przepisem szczególnym jest art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., który stanowi, że sąd odrzuca skargę, jeżeli w wyznaczonym terminie nie uzupełniono jej braków formalnych. Powyższy przepis ma charakter bezwzględnie obowiązujący, a zatem w przypadku nieuzupełnienia przez stronę skarżącą braków formalnych skargi w wyznaczonym terminie, sąd zobowiązany jest do odrzucenia skargi.
W rozpoznawanej sprawie sam fakt nieuzupełnienia braku formalnego skargi, poprzez podanie numeru PESEL skarżącej, jest bezsporny i nie jest kwestionowany. Skoro zatem, pomimo prawidłowo doręczonego skarżącej w dniu 21 maja 2025 r. wezwania Sądu do uzupełnienia braku formalnego skargi, wraz z pouczeniem o skutkach niewykonania tego wezwania, nie zostało ono przez nią wykonane, to Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawidłowo odrzucił skargę jako niedopuszczalną.
Ponadto należy wskazać, iż Naczelny Sąd Administracyjny w składzie siedmiu sędziów w uchwale z dnia 3 lipca 2023 r. sygn. akt II GPS 3/22 stwierdził, że niezachowanie, określonego w art. 46 § 2 pkt 1 lit. b p.p.s.a., wymogu podania w skardze, będącej pierwszym pismem w sprawie, numeru PESEL, jest brakiem formalnym, który powinien być uzupełniony w trybie art. 49 § 1 w związku z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. bez względu na to, czy ten numer znajduje się w aktach administracyjnych, którymi dysponuje sąd. Podkreślenia wymaga również, że mimo podania przez organ numeru PESEL strony w odpowiedzi na skargę, nie zwolniło to skarżącej z wypełnienia wymogów formalnych skargi zgodnie z treścią art. 46 § 2 pkt 1 lit. b p.p.s.a. Powołany przepis wyraźnie wskazuje bowiem, że to skarżąca, składając skargę na działanie organu (pierwsze pismo przed WSA w Warszawie), była zobowiązana do podania numeru PESEL.
Dodatkowo wyjaśnić należy, iż podnoszone w uzasadnieniu zażalenia przez skarżącą okoliczności nie mają wpływu na ocenę prawidłowości zaskarżonego postanowienia. Niniejsze postępowanie dotyczy bowiem wyłącznie formalnej kwestii odrzucenia skargi z powodu nieuzupełnienia jej braku formalnego w wyznaczonym terminie.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu i na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł, jak w sentencji postanowienia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI