III OZ 26/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie M. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, które odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia skargi na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji. Skarżący we wniosku o przywrócenie terminu powołał się na swoje problemy zdrowotne (psychiczne, neurologiczne, kardiologiczne, okulistyczne, ruchowe, nerwicę neurasteniczną, stany depresyjne) oraz trudną sytuację osobistą, w tym problemy zdrowotne żony i konieczność opieki nad chorą matką. Sąd I instancji uznał, że te okoliczności nie były wystarczające do przywrócenia terminu, ponieważ skarżący nie wykazał, że były to przeszkody, których nie mógł przezwyciężyć z należytą starannością. Sąd podkreślił, że choroba musi mieć charakter niespodziewany i wymagać zaświadczenia o niemożności prowadzenia spraw. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie, podzielając stanowisko WSA. Sąd wskazał, że zgodnie z art. 86 § 1 P.p.s.a., przywrócenie terminu następuje tylko wtedy, gdy strona uchybiła terminowi bez swojej winy. Obowiązek uprawdopodobnienia braku winy spoczywa na stronie (art. 87 § 2 P.p.s.a.). NSA podkreślił, że pojęcie winy należy oceniać obiektywnie, z uwzględnieniem należytej staranności, a nawet lekkie niedbalstwo wyłącza możliwość przywrócenia terminu. Sąd zauważył, że skarżący od lat leczy się psychiatrycznie na depresję nawracającą, co nie jest chorobą nagłą. W związku z tym, mając świadomość swojej choroby i jej okresowego zaostrzania, powinien był podjąć kroki zapobiegawcze, takie jak ustanowienie pełnomocnika, aby zapewnić terminowe dokonanie czynności procesowej. Sąd odrzucił również zarzut naruszenia przepisów K.p.a., wskazując, że nie mają one zastosowania w postępowaniu sądowoadministracyjnym.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przesłanek przywrócenia terminu w postępowaniu sądowoadministracyjnym, zwłaszcza w kontekście chorób przewlekłych i konieczności wykazania braku winy.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji skarżącego i jego stanu zdrowia, ale stanowi ugruntowanie ogólnych zasad dotyczących przywracania terminów.
Zagadnienia prawne (2)
Czy przewlekła choroba psychiczna, która okresowo się zaostrza, może stanowić podstawę do przywrócenia terminu do wniesienia skargi w postępowaniu sądowoadministracyjnym, jeśli strona nie podjęła kroków zapobiegawczych, takich jak ustanowienie pełnomocnika?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przewlekła choroba psychiczna, która okresowo się zaostrza i jest znana stronie, nie stanowi wystarczającej podstawy do przywrócenia terminu, jeśli strona nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu i nie podjęła środków zapobiegawczych, takich jak ustanowienie pełnomocnika.
Uzasadnienie
Skarżący, mając świadomość przewlekłej choroby psychicznej i jej okresowych zaostrzeń, powinien był podjąć kroki zapobiegawcze, np. ustanowić pełnomocnika, aby zapewnić terminowe dokonanie czynności procesowej. Choroba ta nie była nagła i nie stanowiła przeszkody nie do przezwyciężenia przy zachowaniu należytej staranności.
Jak należy oceniać winę strony w kontekście uchybienia terminu do wniesienia skargi, biorąc pod uwagę jej stan zdrowia psychicznego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Wina strony w uchybieniu terminu powinna być oceniana z uwzględnieniem obiektywnego miernika staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej o swoje interesy. Dopuszczenie się nawet lekkiego niedbalstwa wyłącza możliwość przywrócenia terminu.
Uzasadnienie
Instytucja przywrócenia terminu ma charakter wyjątkowy i wymaga ścisłego stosowania. Brak winy należy oceniać obiektywnie, a strona ma obowiązek uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy. Nawet lekkie niedbalstwo wyłącza możliwość skorzystania z tej instytucji.
Przepisy (7)
Główne
p.p.s.a. art. 86 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 87 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 197 § § 1 i 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 9
Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Odrzucone argumenty
Okoliczności zdrowotne i osobiste skarżącego (przewlekła depresja, problemy rodziny) uzasadniają przywrócenie terminu do wniesienia skargi. • Naruszenie art. 86 § 1 i art. 87 § 2 p.p.s.a. poprzez błędną wykładnię i uznanie winy skarżącego. • Naruszenie art. 7, 8 i 9 k.p.a. poprzez niezastosowanie i zaniechanie wyjaśnienia okoliczności stanu zdrowia psychicznego skarżącego.
Godne uwagi sformułowania
przy ocenie winy należy przyjąć obiektywny miernik staranności • nie można przyjąć takiego samego miernika staranności w stosunku do osoby w pełni zdrowej oraz do osoby z zaburzeniami psychicznymi • brak winy należy uprawdopodobnić a nie udowodnić • instytucja przywrócenia terminu ma zastosowanie w tych wszystkich sytuacjach, gdy strona nie dokonała w terminie czynności • brak winy w uchybieniu terminu w kontekście badania zasadności jego przywrócenia winien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności • przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i winno być traktowane w sposób ścisły • dopuszczenie się przez stronę choćby lekkiego niedbalstwa wyłącza możliwość zastosowania art. 86 § 1 powołanej ustawy • skarżący, chcący dochować należytej staranności przy prowadzeniu własnych spraw, będąc jednocześnie świadomym specyfiki choroby, na którą się choruje (depresja nawracająca), winien np. już w postępowaniu administracyjnym ustanowić pełnomocnika z wyboru
Skład orzekający
Piotr Korzeniowski
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek przywrócenia terminu w postępowaniu sądowoadministracyjnym, zwłaszcza w kontekście chorób przewlekłych i konieczności wykazania braku winy."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji skarżącego i jego stanu zdrowia, ale stanowi ugruntowanie ogólnych zasad dotyczących przywracania terminów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje trudności w uzyskaniu przywrócenia terminu w postępowaniu administracyjnym, gdy powodem jest przewlekła choroba psychiczna. Pokazuje, jak sąd ocenia 'brak winy' i jaką staranność należy wykazać.
“Czy przewlekła depresja zawsze usprawiedliwia uchybienie terminowi w sądzie? NSA wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.