III OZ 243/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił zażalenie na zarządzenie WSA o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, wskazując na brak wymaganego podpisu elektronicznego załącznika.
Skarżący G. K. złożył skargę na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji, która została odrzucona z powodu braku kwalifikowanego podpisu elektronicznego. Następnie skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków, dołączając skargę w formacie docx, ale bez wymaganego podpisu. WSA pozostawił wniosek bez rozpoznania. NSA oddalił zażalenie, potwierdzając, że załącznik w postaci skargi musiał być odrębnie podpisany elektronicznie, zgodnie z przepisami i uchwałą NSA.
Sprawa dotyczy zażalenia G. K. na zarządzenie Przewodniczącego WSA we Wrocławiu, które pozostawiło bez rozpoznania wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Skarga skarżącego na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji została odrzucona przez WSA z powodu nieuzupełnienia braku formalnego w postaci kwalifikowanego podpisu elektronicznego. Skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu, twierdząc, że dokument został wysłany i podpisany przez ePUAP, dołączając zrzuty ekranu i projekt dokumentu. WSA wezwał skarżącego do uzupełnienia braków wniosku o przywrócenie terminu poprzez nadesłanie podpisanej skargi. Skarżący przesłał skargę w formacie docx, ale nie opatrzył jej wymaganym podpisem elektronicznym. WSA uznał, że braki nie zostały uzupełnione i pozostawił wniosek bez rozpoznania. Skarżący w zażaleniu argumentował, że przesyłka ePUAP była kompletna i podpisana, a on działał w dobrej wierze. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie, podkreślając, że zgodnie z art. 46 § 2b p.p.s.a. załączniki w formie elektronicznej również muszą być odrębnie podpisane, co potwierdza uchwała NSA I FPS 2/21. Sąd wskazał, że skarżący był dwukrotnie pouczany o wymogach formalnych, a podpisanie pisma przewodniego nie jest tożsame z podpisaniem załącznika.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, załącznik w formie dokumentu elektronicznego musi być odrębnie opatrzony kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym lub podpisem osobistym, zgodnie z art. 46 § 2b p.p.s.a.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że art. 46 § 2b p.p.s.a. wyraźnie stanowi, że zasady podpisywania przewidziane w § 2a dotyczą także załączników. Podpisanie pisma przewodniego nie jest tożsame z podpisaniem załącznika. Sąd powołał się na uchwałę NSA I FPS 2/21, która potwierdza tę interpretację.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_zażalenie
Przepisy (8)
Główne
p.p.s.a. art. 46 § par 2a i par 2b
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepisy te określają wymogi formalne dotyczące podpisów elektronicznych dla pism wnoszonych w formie dokumentu elektronicznego oraz dla załączników do tych pism.
p.p.s.a. art. 49 § § 1 i § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepisy te regulują procedurę wzywania do uzupełnienia braków formalnych pisma i skutki ich nieuzupełnienia, w tym możliwość pozostawienia pisma bez rozpoznania.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 12b § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa, że warunek formy pisemnej jest zachowany, jeżeli dokument elektroniczny został podpisany w sposób określony w art. 46 § 2a.
p.p.s.a. art. 57 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy wymogów formalnych skargi.
p.p.s.a. art. 87 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy uzupełniania braków formalnych pisma procesowego.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 197 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 198
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Załącznik do pisma elektronicznego musi być odrębnie podpisany kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym lub podpisem osobistym. Skarżący był dwukrotnie pouczany o wymogach formalnych i skutkach ich nieuzupełnienia. Podpisanie pisma przewodniego nie jest równoznaczne z podpisaniem załącznika.
Odrzucone argumenty
Przesyłka ePUAP z podpisem zaufanym była kompletna i spełniała wymogi formalne, obejmując wszystkie elementy, w tym załączniki. Działanie w dobrej wierze obywatela bez profesjonalnego pełnomocnika. Możliwe trudności techniczne z systemem ePUAP.
Godne uwagi sformułowania
zasadnie przyjął Sąd I instancji, że należało zastosować rygor pozostawienia pisma (wniosku) bez rozpoznania zasadniczo odrębnie podpisana podpisem kwalifikowanym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym podpisanie pisma przewodniego z wymienionym załącznikiem nie jest tożsame z podpisaniem samego załącznika
Skład orzekający
Ewa Kwiecińska
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wymogi formalne dotyczące podpisywania pism elektronicznych i ich załączników w postępowaniu sądowoadministracyjnym, w szczególności w kontekście platformy ePUAP."
Ograniczenia: Dotyczy spraw wnoszonych w formie elektronicznej do sądów administracyjnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje częste problemy techniczne i interpretacyjne związane z elektronicznym obiegiem dokumentów w sądach, co jest istotne dla praktyków prawa.
“E-sądy: Czy podpis pod e-mailem wystarczy? NSA wyjaśnia kluczowy wymóg formalny.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII OZ 243/25 - Postanowienie NSA Data orzeczenia 2025-05-21 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2025-04-11 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Ewa Kwiecińska /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6192 Funkcjonariusze Policji Hasła tematyczne Inne Sygn. powiązane IV SA/Wr 487/24 - Postanowienie WSA we Wrocławiu z 2025-01-13 Skarżony organ Komendant Policji Treść wyniku Oddalono zażalenie Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 935 art. 46 par 2a i par 2b Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Ewa Kwiecińska po rozpoznaniu w dniu 21 maja 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia G. K. na zarządzenie Przewodniczącego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 12 marca 2025 r. sygn. akt IV SA/Wr 487/24 o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi w sprawie ze skargi G. K. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji we Wrocławiu z dnia 11 września 2024 r., nr 5/2024 w przedmiocie odmowy naliczenia i wypłaty wyrównania rekompensaty pieniężnej za wypracowane nadgodziny wraz z zaległymi odsetkami ustawowymi postanawia: oddalić zażalenie. Uzasadnienie Zarządzeniem z dnia 12 marca 2025 r., sygn. akt IV SA/Wr 487/24, Przewodniczący Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu pozostawił bez rozpoznania wniosek G. K. o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi w sprawie ze skargi G. K. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji we Wrocławiu z dnia 11 września 2024 r., nr 5/2024 w przedmiocie odmowy naliczenia i wypłaty wyrównania rekompensaty pieniężnej za wypracowane nadgodziny wraz z zaległymi odsetkami ustawowymi. Z uzasadnienia zarządzenia wynika, że postanowieniem z dnia 13 stycznia 2025 r., sygn. akt IV SA/Wr 487/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił ww. skargę z uwagi na fakt nieuzupełnienia przez skarżącego, mimo wezwania, braku formalnego skargi w postaci opatrzenia jej kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym. Skarżący w piśmie z dnia 19 stycznia 2025 r. złożył wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych wniesionej skargi. W jego uzasadnieniu skarżący wskazał, że w dniu 16 grudnia 2024 r. w systemie ePUAP o godzinie 10:53 utworzył wymagany przez Sąd dokument (mający stanowić odpowiedź na wezwanie Sądu z dnia 10 grudnia 2024 r. do uzupełnienia braków formalnych skargi), który został wielokrotnie zapisany i podpisany, co, zdaniem skarżącego, potwierdza jego staranność skarżącego i jego przekonanie, że dokument ten został do Sądu wysłany. Zdaniem skarżącego dokument nie dotarł do Sądu z przyczyn mu nieznanych, skarżący nie otrzymał też żadnego komunikatu o błędach w systemie ePUAP, co utwierdziło go w przekonaniu, że odpowiedział na ww. wezwanie Sądu prawidłowo i w zakreślonym mu przez Sąd terminie. Do omawianego wniosku skarżący dołączył projekt dokumentu nazwany "pozew", kierowany do Sądu Okręgowego we Wrocławiu i obejmujący żądanie zapłaty dochodzonego świadczenia pieniężnego z tytułu rekompensaty pieniężnej za wypracowane nadgodziny oraz zrzuty z ekranu z systemu ePUAP mające świadczyć o dokonywanych w tym systemie przez skarżącego działaniach. W dniu 21 stycznia 2025 r. skarżący uzupełnił wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Jego treść jest identyczna z wnioskiem z dnia 19 stycznia 2025 r. Również załączniki do tego pisma były identyczne z załącznikami, które skarżący przesłał we wniosku z dnia 19 stycznia 2025 r. W związku z powyższym wnioskiem o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Sąd pismem z dnia 24 lutego 2025 r. wezwał skarżącego do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych wniesionej skargi poprzez nadesłanie podpisanej kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym lub podpisem osobistym skargi stanowiącej załącznik do pisma przewodniego z dnia 26 września 2024 r. sporządzony w formacie docx o nazwie: "odwołanie do Sądu Administracyjnego 26.09.24. docx", w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania pod rygorem pozostawienia wniosku o przywrócenie terminu bez rozpoznania. Wezwanie zostało doręczone Skarżącemu na adres do doręczeń elektronicznych w dniu w dniu 26 lutego 2025 r. W dniu 27 lutego 2025 r. skarżący przesłał do elektroniczną skrzynkę podawczą Sądu pismo, do którego dołączył, jako załącznik, skargę stanowiącą plik w formacie docx o nazwie: "odwołanie do Sądu Administracyjnego 26.09.24.docx". Przedmiotowy załącznik nie został opatrzony kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym ani też podpisem osobistym. W powyższych okolicznościach sprawy Sąd I instancji uznał, że skarżący, w zakreślonym mu w wezwaniu (doręczonym w dniu 26 lutego 2025 r.) 7-dniowym terminie, nie sanował braku formalnego wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych wniesionej skargi. Do pisma z dnia 27 lutego 2025 r., przesłanego na elektroniczną skrzynkę podawczą Sądu i stanowiącego odpowiedź na ww. wezwanie Sądu, skarżący dołączył bowiem egzemplarz skargi, który nie został opatrzony żadnym z podpisów wymaganych dla pism wnoszonych w formie elektronicznej przez art. 46 § 2a ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2024 r. poz. 935), zwanej dalej " p.p.s.a." w związku z art. 12b § 1 p.p.s.a. Określony w p.p.s.a warunek formy pisemnej uważa się za zachowany, jeżeli dokument elektroniczny został podpisany w sposób, o którym mowa w art. 46 § 2a (art. 12b § 1 p.p.s.a.). Co więcej, jak zauważył dalej Sąd I instancji, w rozpoznawanej sprawie wymaganym podpisem zostało opatrzone jedynie pismo ogólne, wniesione przez skarżącego w dniu 27 lutego 2025 r., natomiast załączony do tego pisma załącznik stanowiący wniesioną skargę wymaganego przez art. 46 § 2a p.p.s.a. w związku z art. 12b § 1 p.p.s.a. podpisu nie zawierał. Z kolei o fakcie opatrzenia wniesionej skargi wymaganym przez powołane przepisy podpisem w żaden sposób nie świadczą nadesłane przez skarżącego, wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu oraz pismem uzupełniającym z dnia 21 stycznia 2025 r., zrzuty z ekranu dokumentujące działania skarżącego na jego profilu w systemie ePUAP. Z tego powodu Sąd I instancji uznał, że brak formalny pisma procesowego, w tym przypadku wniosku o przywrócenie terminu, powinien zostać stosownie do brzmienia art. 87 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 49 § 2 p.p.s.a. uzupełniony, aby pismo mogło zostać merytorycznie rozpoznane. Sąd I instancji podkreślił również, że w uchwale z dnia 6 grudnia 2021 r., sygn. akt I FPS 2/21, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zgodnie z art. 57 § 1 w zw. z art. 46 § 1 pkt 4 oraz art. 12b § 1 i art. 46 § 2a i 2b p.p.s.a., skargę stanowiącą załącznik do formularza pisma ogólnego, podpisanego podpisem zaufanym, przesłanego przez platformę ePUAP, należy uznać za podpisaną jedynie wówczas, gdy została ona odrębnie podpisana podpisem kwalifikowanym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym, czego jednak skarżący nie uczynił, a co prowadziło do pozostawienia wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi bez rozpoznania. Zażalenie na powyższe zarządzenie złożył skarżący. Wniósł o jego uchylenie i ponowne rozpoznanie wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. W uzasadnieniu zażalenia podniósł, że: 1. Dokument był prawidłowo podpisany elektronicznie, tzn. skarga została podpisana i przesłana za pomocą platformy ePUAP w dniu 27 lutego 2025 r. (załączył dowód wysyłki oraz informację o podpisie); 2. Dokument został wysłany w jednej przesyłce ePUAP, zgodnie z wymogami sądu - zarówno pismo przewodnie, jak i załącznik stanowiły jedną, podpisaną całość w przesyłce ePUAP. W związku z tym brak jest podstaw do uznania skargi za niepodpisaną; 3. Jako obywatel działający bez profesjonalnego pełnomocnika, pozostawał w dobrej wierze przekonany, że podpisanie przesyłki ePUAP obejmuje wszystkie jej elementy, w tym załączniki. Podkreślił, że nie posiadam specjalistycznej wiedzy prawniczej, ani dostępu do orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego, które precyzują odrębność podpisu dla załączników. W przekonaniu skarżącego przesyłka z podpisem zaufanym była kompletna i spełniała wymagania formalne; 4. Problem mógł wynikać z technicznych trudności z ePUAP. W ocenie skarżącego skarga była prawidłowo złożona i podpisana, co potwierdza system ePUAP, jednak Sąd uznał inaczej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy wskazać, że na obecnym etapie postępowania kontroli sądowej podlega prawidłowość zaskarżonego rozstrzygnięcia, a więc to, czy wydane zarządzenie o pozostawieniu wniosku o przywrócenie terminu bez rozpoznania jest zgodne z prawem. Zgodnie z art. 49 § 1 p.p.s.a., jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę do jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Jeżeli strona nie uzupełniła lub nie poprawiła pisma w terminie, przewodniczący zarządza pozostawienie pisma bez rozpoznania. Na zarządzenie przysługuje zażalenie (§ 2 zdanie pierwsze). Brakiem formalnym pisma jest m.in. brak podpisu strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika pisma (art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a.). W odniesieniu do tego ostatniego wymogu formalnego ustawodawca w przepisie art. 46 § 2a p.p.s.a. zamieścił odrębną regulację dotyczącą przypadków, gdy pismo strony jest wnoszone w formie dokumentu elektronicznego. Wówczas powinno ono ponadto zawierać adres elektroniczny oraz zostać podpisane przez stronę albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym. Co więcej, w przepisie art. 46 § 2b p.p.s.a ustawodawca doprecyzował, że zasady podpisywania przewidziane w § 2a dotyczą także załączników wnoszonych w formie dokumentu elektronicznego. O powyższych unormowaniach skarżący został pouczony przez Sąd I instancji co najmniej dwukrotnie. Po raz pierwszy w wezwaniu do uzupełnienia braków formalnych skargi z dnia 10 grudnia 2024 r., a po raz drugi w wezwaniu z dnia 24 lutego 2025 r. do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. W konsekwencji skarżący miał pełną wiedzą o konieczności uzupełnienia braków formalnych wniosku o przywrócenie terminu i skutkach związanych z brakiem ich uzupełnienia. Jak wynika z akt sprawy, skarżący opatrzył podpisem elektronicznym jedynie pismo przewodnie z dnia 27 lutego 2025 r. (k.76 akt sprawy). Natomiast załącznik do tego pisma w postaci skargi skierowanej do WSA we Wrocławiu pozostał nie podpisany. Podpisanie pisma przewodniego z wymienionym załącznikiem nie jest tożsame z podpisaniem samego załącznika. Jak słusznie zauważył Sąd I instancji, wątpliwości w tym zakresie usunęła uchwała NSA z dnia 6 grudnia 2021 r., sygn. I FPS 2/21, którą, co należy podkreślić, jest związany NSA w składzie rozpoznającym niniejsze zażalenie. Natomiast potwierdzenie wpływu pisma skarżącego z dnia 27 lutego 2025 r. przez Wydział Informacji Sądowej Sądu I instancji nie jest równoznaczne z potwierdzeniem wpływu odrębnie podpisanego załącznika w postaci skargi z kwalifikowanym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym. Także i operacje na profilu skarżącego nie są dowodem na złożenie podpisanej skargi (załącznika). Nie wystarczy bowiem podpisać elektronicznie dokument, ale należy tak podpisany dokument dołączyć do pisma przewodniego. Skoro zatem skarżący w wyznaczonym terminie stwierdzonego braku formalnego nie uzupełnił, to zasadnie przyjął Sąd I instancji, że należało zastosować rygor pozostawienia pisma (wniosku) bez rozpoznania, o czym skarżący był również informowany w skierowanym do niego wezwaniu. Mając powyższe okoliczności na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 i art. 198 p.p.s.a. oddalił zażalenie.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI