III OZ 228/23

Naczelny Sąd Administracyjny2023-05-19
NSAAdministracyjneŚredniansa
postępowanie sądowoadministracyjneskarga kasacyjnazażalenieuczestnik postępowaniastatus stronydoręczenie orzeczeniaNSAWSA

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie Stowarzyszenia E. na postanowienie WSA odrzucające skargę kasacyjną z powodu braku statusu uczestnika postępowania.

Sąd I instancji odrzucił skargę kasacyjną Stowarzyszenia E. z powodu braku złożenia wniosku o przystąpienie do postępowania, co pozbawiło je statusu uczestnika. Stowarzyszenie wniosło zażalenie, argumentując, że powinno być traktowane jako strona. Naczelny Sąd Administracyjny uznał jednak, że brak formalnego zgłoszenia uniemożliwia wniesienie skargi kasacyjnej, oddalając tym samym zażalenie.

Sprawa dotyczy zażalenia Stowarzyszenia E. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, które odrzuciło skargę kasacyjną Stowarzyszenia. Sąd I instancji uzasadnił odrzucenie brakiem złożenia przez Stowarzyszenie wniosku o przystąpienie do postępowania zgodnie z art. 33 § 1a Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.). W konsekwencji Stowarzyszenie nie uzyskało statusu uczestnika postępowania, a orzeczenie sądu nie zostało mu doręczone. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając zażalenie, podkreślił, że skuteczne wniesienie skargi kasacyjnej wymaga spełnienia szeregu warunków formalnych, w tym posiadania legitymacji do jej wniesienia. Zgodnie z art. 173 § 2 p.p.s.a., skargę kasacyjną może wnieść strona lub inny wskazany podmiot po doręczeniu mu orzeczenia z uzasadnieniem. Sąd stwierdził, że Stowarzyszenie, nie będąc formalnie uczestnikiem postępowania i nie otrzymawszy doręczenia orzeczenia, nie posiadało legitymacji do wniesienia skargi kasacyjnej. W związku z tym, NSA uznał postanowienie WSA za zasadne i oddalił zażalenie Stowarzyszenia na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, podmiot taki nie posiada legitymacji do wniesienia skargi kasacyjnej, ponieważ nie uzyskał statusu uczestnika postępowania, a co za tym idzie, nie doręczono mu orzeczenia sądu pierwszej instancji.

Uzasadnienie

Skuteczne wniesienie skargi kasacyjnej wymaga spełnienia warunków formalnych, w tym posiadania legitymacji do jej wniesienia zgodnie z art. 173 § 2 p.p.s.a. Brak formalnego zgłoszenia do postępowania uniemożliwia uzyskanie statusu uczestnika i doręczenie orzeczenia, co jest warunkiem koniecznym do wniesienia skargi kasacyjnej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (6)

Główne

p.p.s.a. art. 173 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa podmioty uprawnione do wniesienia skargi kasacyjnej wobec orzeczenia WSA, w tym strony, po doręczeniu im odpisu orzeczenia z uzasadnieniem.

p.p.s.a. art. 178

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Stanowi o odrzuceniu skargi kasacyjnej w przypadku niezaistnienia przesłanek jej dopuszczalności.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Reguluje postępowanie NSA w przedmiocie zażalenia.

p.p.s.a. art. 197 § § 1 i 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Reguluje orzekanie NSA w przedmiocie zażalenia.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 33 § § 1a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Umożliwia udział w charakterze uczestnika podmiotowi, który brał udział w postępowaniu i nie wniósł skargi, a wynik postępowania sądowego dotyczy jego interesu prawnego, pod warunkiem złożenia wniosku o przystąpienie do postępowania.

p.p.s.a. art. 142

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa krąg podmiotów, którym doręcza się orzeczenie sądu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak złożenia wniosku o przystąpienie do postępowania zgodnie z art. 33 § 1a p.p.s.a. skutkuje brakiem statusu uczestnika i legitymacji do wniesienia skargi kasacyjnej.

Odrzucone argumenty

Stowarzyszenie E. argumentowało, że powinno być traktowane jako strona lub uczestnik postępowania mimo braku formalnego wniosku.

Godne uwagi sformułowania

Skuteczne wniesienie skargi kasacyjnej oraz wszczęcie na jej podstawie postępowania sądowoadministracyjnego przed sądem drugiej instancji uzależnione jest od łącznego spełnienia warunków wynikających z przepisów ustawy... Niezaistnienie którejkolwiek z tych przesłanek powoduje niedopuszczalność skargi kasacyjnej, a w konsekwencji powoduje jej odrzucenie (art. 178 p.p.s.a.). Skoro Stowarzyszenie nie było uczestnikiem postępowania i nie zostało mu doręczone orzeczenie Sądu I instancji wraz z uzasadnieniem, to nie było podstaw do stwierdzenia, że jest podmiotem posiadającym legitymację do złożenia skargi kasacyjnej zgodnie z art. 173 § 2 p.p.s.a.

Skład orzekający

Wojciech Jakimowicz

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących statusu uczestnika postępowania sądowoadministracyjnego i wymogów formalnych skargi kasacyjnej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku formalnego wniosku o przystąpienie do postępowania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje kluczowe znaczenie formalnych wymogów procesowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym, co jest istotne dla praktyków prawa.

Brak formalnego wniosku o przystąpienie do sprawy może pozbawić Cię prawa do zaskarżenia orzeczenia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III OZ 228/23 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2023-05-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-04-26
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Wojciech Jakimowicz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
IV SA/Wa 422/22 - Wyrok WSA w Warszawie z 2022-09-06
Skarżony organ
Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 259
art. 33 § 1a, art. 173 § 2, art. 174, art. 175, art. 176, art. 177, art. 178, art. 184, art. 197 § 1 i 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Jakimowicz po rozpoznaniu w dniu 19 maja 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Stowarzyszenia E. z siedzibą w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 grudnia 2022 r., sygn. akt: IV SA/Wa 422/22 w sprawie ze skarg Fundacji O. z siedzibą w W., Pracowniczej Spółdzielni Mieszkaniowej I. z siedzibą w W., Wspólnoty Mieszkaniowej Z. w W., Wspólnoty Mieszkaniowej F. w W., Stowarzyszenia C. z siedzibą w W., Stowarzyszenia Z1. z siedzibą w W., Wspólnoty Mieszkaniowej Z2. w W., Stowarzyszenia Zwykłego P. z siedzibą w Ł, Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. [...] w Warszawie, Wspólnoty Mieszkaniowej T. w Warszawie, Z.K. oraz K.K. i D.K. na decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia 12 listopada 2021 r., znak: DOOŚ-WDŚ/ZIL.420.73.2018.EO/EU/mk/KIVI w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 13 grudnia 2022 r., sygn. akt: IV SA/Wa 422/22 odrzucił skargę kasacyjną Stowarzyszenia E. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 września 2022 r., sygn. IV SA/Wa 422/22. Sąd I instancji stwierdził, że w niniejszej sprawie Stowarzyszenie nie złożyło wniosku o przystąpienie do postępowania zgodnie z art. 33 § 1a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a tym samym jedynym uczestnikiem niniejszego postępowania jest Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad. W związku z powyższym nie został mu doręczony wyrok WSA w Warszawie z dnia 6 września 2022 r., bowiem zgodnie z art. 142 w/w ustawy orzeczenie doręczono skarżącym (ich pełnomocnikom), organowi i jednemu uczestnikowi postępowania.
Stowarzyszenie pismem datowanym na dzień 16 stycznia 2023 r. wniosło zażalenie na powyższe postanowienie WSA w Warszawie z dnia 13 grudnia 2022 r.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Skuteczne wniesienie skargi kasacyjnej oraz wszczęcie na jej podstawie postępowania sądowoadministracyjnego przed sądem drugiej instancji uzależnione jest od łącznego spełnienia warunków wynikających z przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 259, dalej: p.p.s.a.), tj.: wniesienia skargi kasacyjnej w przepisanym terminie (art. 177), sporządzenia jej przez adwokata, radcę prawnego lub inną uprawnioną osobę (art. 175), zachowania wymogów formalnoprawnych (art. 176 w zw. z art. 174), należytego opłacenia (art. 230) oraz wniesienia jej przez uprawniony podmiot (art. 173 § 2). Niezaistnienie którejkolwiek z tych przesłanek powoduje niedopuszczalność skargi kasacyjnej, a w konsekwencji powoduje jej odrzucenie (art. 178 p.p.s.a.).
W przedmiotowej sprawie kluczowe znaczenie ma art. 173 § 2 p.p.s.a., zgodnie z którym podmiotami mogącymi wnieść skargę kasacyjną wobec orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego (wyrok lub postanowienie kończące sprawę) są: strona, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców lub Rzecznik Praw Dziecka po doręczeniu im odpisu orzeczenia z uzasadnieniem.
Nie ulega wątpliwości, że przepis art. 33 § 1a p.p.s.a. umożliwia udział w charakterze uczestnika podmiotowi, który brał udział w postępowaniu i nie wniósł skargi, a wynik postępowania sądowego dotyczy jego interesu prawnego. Konieczne jest jednak złożenie wniosku o przystąpienie do postępowania. Prawomocnym postanowieniem z dnia 31 maja 2022 r. sygn. akt: IV SA/Wa 424/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę Stowarzyszenia. Zgodnie z aktami sprawy, Sąd I instancji w toku postępowania uznał, że Stowarzyszenie nie ma statusu uczestnika, ze względu na brak koniecznego zgłoszenia do postępowania zgodnie z art. 33 § 1a p.p.s.a., co potwierdza zarządzenie Sądu I instancji z dnia 11 kwietnia 2022 r. Jedynym uczestnikiem był zatem Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad i jemu - oprócz stron postępowania - doręczone zostało orzeczenie sądu, które skarżące Stowarzyszenie chciało zaskarżyć skargą kasacyjną.
Skoro Stowarzyszenie nie było uczestnikiem postępowania i nie zostało mu doręczone orzeczenie Sądu I instancji wraz z uzasadnieniem, to nie było podstaw do stwierdzenia, że jest podmiotem posiadającym legitymację do złożenia skargi kasacyjnej zgodnie z art. 173 § 2 p.p.s.a.
Zasadnie tym samym Sąd I instancji na podstawie art. 178 w zw. z art. 33 § 1a orzekł o niedopuszczalności wniesienia skargi kasacyjnej.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI