III OZ 224/23

Naczelny Sąd Administracyjny2023-05-17
NSAAdministracyjneŚredniansa
opłaty sądowekoszty postępowaniaprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiNSAWSAuzasadnienie wyrokuopłata kancelaryjnawspółuczestnictwo formalnewspółuczestnictwo materialne

NSA oddalił zażalenia na zarządzenie WSA wzywające do uiszczenia opłaty kancelaryjnej za uzasadnienie wyroku, uznając, że w przypadku współuczestnictwa formalnego opłata jest pobierana odrębnie od każdego uczestnika.

Wojewódzki Sąd Administracyjny wezwał pełnomocnika kilkunastu stron do uiszczenia opłaty kancelaryjnej za uzasadnienie wyroku, argumentując, że w przypadku współuczestnictwa formalnego opłata jest pobierana odrębnie od każdego uczestnika. Strony wniosły zażalenie, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących opłat. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenia, potwierdzając, że zasada wspólnej opłaty dotyczy tylko współuczestnictwa materialnego, a nie formalnego, gdzie każdy uczestnik ponosi koszty indywidualnie.

Sprawa dotyczyła zażaleń wniesionych na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału WSA w Warszawie, które wzywało pełnomocnika kilkunastu stron do uiszczenia opłaty kancelaryjnej za sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku. Strony zarzuciły naruszenie przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (P.p.s.a.) oraz rozporządzenia w sprawie opłat kancelaryjnych, twierdząc, że opłata powinna być pobrana tylko raz, a nie od każdej osoby indywidualnie. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenia. Sąd wskazał, że zgodnie z art. 199 P.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania, a opłata kancelaryjna jest jedną z opłat sądowych (art. 212 § 1 P.p.s.a.). Zgodnie z art. 234 § 2 P.p.s.a., opłata kancelaryjna za odpis orzeczenia z uzasadnieniem jest pobierana przy zgłoszeniu wniosku o sporządzenie uzasadnienia. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było rozróżnienie między współuczestnictwem materialnym a formalnym. NSA podkreślił, że zasada pobierania jednej opłaty (art. 214 § 2 P.p.s.a.) dotyczy wyłącznie współuczestnictwa materialnego, gdzie uprawnienia lub obowiązki stron są wspólne. W przypadku współuczestnictwa formalnego, każda osoba uiszcza opłatę oddzielnie. Sąd stwierdził, że w tej sprawie wystąpiło współuczestnictwo formalne, ponieważ strony wywodziły swoje uprawnienia z posiadania odrębnych nieruchomości, a nie z jednej wspólnej nieruchomości. W związku z tym, wezwanie do uiszczenia opłaty w łącznej kwocie 1200 zł (po 100 zł od każdej z dwunastu stron) zostało uznane za prawidłowe.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Opłata kancelaryjna za odpis orzeczenia z uzasadnieniem, w przypadku współuczestnictwa formalnego, jest pobierana odrębnie od każdego uczestnika postępowania.

Uzasadnienie

Sąd rozróżnił współuczestnictwo materialne (gdzie opłata jest jedna) od formalnego (gdzie opłata jest odrębna dla każdego). W tej sprawie, strony wywodziły swoje uprawnienia z posiadania odrębnych nieruchomości, co skutkowało współuczestnictwem formalnym, a tym samym koniecznością uiszczenia opłaty przez każdego z nich indywidualnie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (6)

Główne

P.p.s.a. art. 234 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Opłatę kancelaryjną za odpis orzeczenia z uzasadnieniem, doręczony na skutek żądania zgłoszonego w terminie siedmiodniowym od ogłoszenia orzeczenia, pobiera się przy zgłoszeniu wniosku o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia i jego doręczenie.

P.p.s.a. art. 214 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pismo wnoszone przez kilka osób, których uprawnienia lub obowiązki związane z przedmiotem zaskarżenia są wspólne, podlega jednej opłacie. W przeciwnym razie każda z tych osób uiszcza opłatę oddzielnie stosownie do swojego uprawnienia lub obowiązku.

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 3 czerwca 2019 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych art. § 2

Odpis orzeczenia z uzasadnieniem podlega opłacie kancelaryjnej w wysokości 100 zł.

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 141 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku. Uzasadnienie wyroku sporządza się w terminie 14 dni od dnia zgłoszenia wniosku.

P.p.s.a. art. 199

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.

P.p.s.a. art. 212 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Opłatami sądowymi są wpis i opłata kancelaryjna.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Współuczestnictwo formalne stron w postępowaniu sądowoadministracyjnym skutkuje koniecznością uiszczenia opłaty kancelaryjnej odrębnie przez każdego uczestnika. Zasada pobierania jednej opłaty za pismo wnoszone przez kilka osób dotyczy wyłącznie współuczestnictwa materialnego.

Odrzucone argumenty

Opłata kancelaryjna za odpis orzeczenia z uzasadnieniem powinna być pobrana tylko raz, nawet jeśli wniosek złożył pełnomocnik wielu stron. Wniosek o uzasadnienie nie jest pismem podlegającym opłacie, gdyż opłata jest powiązana z wydaniem odpisu orzeczenia.

Godne uwagi sformułowania

w przypadku współuczestnictwa formalnego każda z osób wnoszących pismo uiszcza opłatę oddzielnie, stosownie do swojego uprawnienia lub obowiązku. Fakt wspólnego wnoszenia pisma procesowego nie może stanowić o tym, że uprawnienia lub obowiązki skarżących i uczestników związane z przedmiotem zaskarżenia są wspólne.

Skład orzekający

Przemysław Szustakiewicz

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów P.p.s.a. dotyczących opłat kancelaryjnych w przypadku współuczestnictwa formalnego stron."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji pobierania opłat za uzasadnienie wyroku w postępowaniu sądowoadministracyjnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy kwestii proceduralnych związanych z opłatami sądowymi, co jest istotne dla praktyków prawa, ale niekoniecznie dla szerokiej publiczności.

Opłaty sądowe: Kiedy jedna opłata to za mało? NSA wyjaśnia zasady współuczestnictwa formalnego.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III OZ 224/23 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2023-05-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-04-24
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Przemysław Szustakiewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
IV SA/Wa 1963/22 - Wyrok WSA w Warszawie z 2023-01-20
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 259
art. 214 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 17 maja 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażaleń B. J., B. J., M. O., K. O., M. P., S. P., T. S., I. K., A. B., M. B., J. K., M. K., J. P., J. O., W. O., P. W., M. G., T. G. i A. K. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału IV Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 kwietnia 2023 r., sygn. akt IV SA/Wa 1963/22 wzywające do uiszczenia opłaty kancelaryjnej za sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 stycznia 2023 r., sygn. akt IV SA/Wa 1963/22 w sprawie ze skarg B. J., B. J., M. O., K. O., M. P., S. P. oraz T. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia 5 lipca 2022 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia oraz uzgodnienia realizacji przedsięwzięcia postanawia: oddalić zażalenia
Uzasadnienie
Zarządzeniem z dnia 5 kwietnia 2023 r., sygn. akt IV SA/Wa 1963/22 Przewodniczący Wydziału IV Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wezwał pełnomocnika M. O. i K. O., M. P. i S. P., T. S., I. K., A. B. i M. B., J. K. i M. K., J. P., J. O. i W. O., P. W., M. G., T. G. oraz A. K. do uiszczenia opłaty kancelaryjnej za odpis orzeczenia z uzasadnieniem w łącznej kwocie 1200 zł, stosownie do art. 234 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259, dalej: P.p.s.a.) oraz § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 3 czerwca 2019 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych (Dz. U. 2019, poz. 1090).
Na powyższe zarządzenie strony wymienione w zarządzeniu złożyły zażalenie, wnosząc o jego uchylenie. Zaskarżonemu zarządzeniu zarzucono naruszenie:
1. art. 234 § 2 P.p.s.a. w zw. z § 2 rozporządzenia w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych poprzez wezwanie do uiszczenia opłaty kancelaryjnej w wysokości 1200 zł za odpis orzeczenia z uzasadnieniem, podczas gdy opłatę kancelaryjną uiszcza się za odpis orzeczenia, a pełnomocnik otrzymał jeden odpis orzeczenia
2. art. 234 § 2 w zw. z art. 214 § 2 P.p.s.a. w zw. z § 2 rozporządzenia w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych poprzez wezwanie do uiszczenia opłaty kancelaryjnej w wysokości 1200 zł za odpis orzeczenia z uzasadnieniem, podczas gdy wniosek o uzasadnienie nie jest pismem podlegającym opłacie, gdyż z opłatą jest powiązane wydanie odpisu orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 199 P.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Opłatami sądowymi są wpis i opłata kancelaryjna (art. 212 § 1 P.p.s.a.).
W myśl art. 141 § 2 P.p.s.a. w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku. Uzasadnienie wyroku sporządza się w terminie 14 dni od dnia zgłoszenia wniosku. Jednocześnie art. 234 § 2 P.p.s.a stanowi, że opłatę kancelaryjną za odpis orzeczenia z uzasadnieniem, doręczony na skutek żądania zgłoszonego w terminie siedmiodniowym od ogłoszenia orzeczenia, pobiera się przy zgłoszeniu wniosku o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia i jego doręczenie.
Stosownie do § 2 rozporządzenia w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych odpis orzeczenia z uzasadnieniem podlega opłacie kancelaryjnej w wysokości 100 zł.
Ponadto w myśl postanowień art. 214 § 2 P.p.s.a. pismo wnoszone przez kilka osób, których uprawnienia lub obowiązki związane z przedmiotem zaskarżenia są wspólne, podlega jednej opłacie. W przeciwnym razie każda z tych osób uiszcza opłatę oddzielnie stosownie do swojego uprawnienia lub obowiązku.
W niniejszej sprawie, pełnomocnik skarżących oraz uczestników postępowania, wniósł jednym pismem wniosek o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 stycznia 2023 r., sygn. akt IV SA/Wa 1963/22 oraz uiścił opłatę kancelaryjną w wysokości 100 zł. Następnie Przewodniczący Wydziału wezwał pełnomocnika skarżących i uczestników do wykazania interesu prawnego uczestników postępowania. Pismem z dnia 13 marca 2023 r. pełnomocnik wykazał, że poszczególni uczestnicy postępowania są właścicielami bądź współwłaścicielami działek. W związku z tym, zarządzeniem z dnia 3 kwietnia 2023 r. Przewodniczący Wydziału uznał, że uiszczona opłata za sporządzenie uzasadnienia wyroku została dokonana w imieniu B. i B. J., a zarządzeniem z dnia 5 kwietnia 2023 r. prawidłowo wezwał pełnomocnika pozostałych wnioskujących do uiszczenia opłaty kancelaryjnej w kwocie 1200 zł. Wysokość opłaty również została ustalona prawidłowo.
Wskazać bowiem należy, że wynikająca z art. 214 § 2 P.p.s.a. zasada, że wnoszone pismo podlega jednej opłacie, ma zastosowanie wyłącznie w przypadku współuczestnictwa materialnego, to jest wówczas, gdy dla kilku osób uprawnienia lub obowiązki związane z przedmiotem zaskarżenia są wspólne. Natomiast w przypadku współuczestnictwa formalnego każda z osób wnoszących pismo uiszcza opłatę oddzielnie, stosownie do swojego uprawnienia lub obowiązku.
Fakt wspólnego wnoszenia pisma procesowego nie może stanowić o tym, że uprawnienia lub obowiązki skarżących i uczestników związane z przedmiotem zaskarżenia są wspólne. Wspólność uprawnień i obowiązków występuje zasadniczo, gdy pismo wnoszą osoby będące współwłaścicielami jednej nieruchomości i z tego tytułu, a więc z praw do jednej nieruchomości wywodzą swe uprawnienia do posiadania statusu strony postępowania. Osoby, które posiadają prawa do odrębnych nieruchomości, a nie jednej wspólnej nieruchomości, ponoszą oddzielnie koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie. Z akt sprawy wynika, że skarżący jak i uczestnicy, swoje uprawnienia do udziału w sprawie wywodzą z tytułu posiadania odrębnych nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania inwestycji. Wobec tego skarżący, jak i uczestnicy powołują się na odrębne interesy wynikające z własności bądź współwłasności odrębnych nieruchomości, a nie ze współwłasności jednej nieruchomości. W sprawie zatem każdy ze skarżących, jak i uczestników postępowania reprezentuje swój własny interes prawny, chroniony konkretnym przepisem prawa materialnego, czego nie zmienia fakt, że cel, który chcą osiągnąć skarżąc decyzję, jest dla nich wspólny. W takiej sytuacji, bez wątpienia można stwierdzić, że po stronie skarżących i uczestników postępowania występuje współuczestnictwo, które ma charakter formalny. Takiego zaś współuczestnictwa nie obejmuje art. 214 § 2 P.p.s.a. Oznacza to, że wniesienie przez kilka osób jednego pisma powoduje konieczność uiszczenia opłaty przez każdą z tych osób oddzielnie.
Konsekwencją uznania, że w sprawie współuczestnictwo stron ma charakter współuczestnictwa formalnego powoduje, że skuteczność uiszczenia opłaty kancelaryjnej z tytułu wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku zależy od dopełnienia powyższego obowiązku w stosunku do każdego ze stron indywidualnie.
Tym samym należy uznać, że prawidłowo Przewodniczący Wydziału IV WSA w Warszawie wezwał pełnomocnika dwunastu skarżących i uczestników postępowania występujących z wnioskiem do uiszczenia opłaty kancelaryjnej w łącznej wysokości 1200 złotych, po 100 złotych od każdego ze skarżących i uczestników.
Sąd pierwszej instancji zobowiązany jest zatem doręczyć uzasadnienie wyroku pełnomocnikowi odrębnie dla każdego ze skarżących i uczestników, tj. w ilości 12 egzemplarzy.
Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 oraz art. 198 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI