III OZ 220/25

III OZ 220/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-05-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-04-02
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Zbigniew Ślusarczyk /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
Hasła tematyczne
Grzywna w trybie p.p.s.a.
Sygn. powiązane
II SO/Wa 1/25 - Postanowienie WSA w Warszawie z 2025-02-21
Skarżony organ
Prezydent Miasta
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 55 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk po rozpoznaniu w dniu 15 maja 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Prezydenta Miasta Płocka na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 lutego 2025 r. sygn. akt II SO/Wa 1/25 w sprawie z wniosku P. W. o wymierzenie Prezydentowi Miasta Płocka grzywny za nieprzekazanie w ustawowym terminie skargi z dnia 22 grudnia 2024 r. na bezczynność Prezydenta Miasta Płocka w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 12 listopada 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 21 lutego 2025 r. sygn. akt II SO/Wa 1/25 wydanym w sprawie z wniosku P. W. o wymierzenie Prezydentowi Miasta Płocka grzywny za nieprzekazanie w ustawowym terminie skargi z 22 grudnia 2024 r. na bezczynność Prezydenta Miasta Płocka w przedmiocie rozpoznania wniosku z 12 listopada 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej, na podstawie art. 55 § 1 oraz art. 200, art. 205 § 1 w związku z art. 64 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm. - dalej "p.p.s.a."), wymierzył Prezydentowi Miasta Płocka grzywnę w wysokości 200 zł (pkt 1) oraz zasądził od Prezydenta Miasta Płocka na rzecz wnioskodawcy kwotę 100 zł, tytułem zwrotu kosztów postępowania (pkt 2).
W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że wniosek o wymierzenie grzywny dotyczy nieprzekazania sądowi skargi z 22 grudnia 2024 r. na bezczynność Prezydenta Miasta Płocka w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Sąd wskazał, że skarga wpłynęła do organu 22 grudnia 2024 r. i została przekazana do sądu 7 stycznia 2024 r. Jednakże w tej dacie został przekazany wyłącznie wydruk skargi wniesionej elektronicznej, w związku z czym w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału pismem z 27 stycznia 2025 r. wezwano organ do nadesłania, w terminie 7 dni, "oryginału skargi wraz z załącznikami, w takiej formie .xml, czyli sposób umożliwiający weryfikację podpisu elektronicznego pod skargą lub pocztą tradycyjną wraz z kopertą nadawczą skargi." Wezwanie zostało doręczone organowi 30 stycznia 2025 r., a oryginał skargi został nadesłany do sądu 6 lutego 2025 r. za pośrednictwem platformy e-PUAP.
Mając powyższe na uwadze, w ocenie Sądu I instancji przekazanie skargi nastąpiło z uchybieniem ustawowego terminu, który upłynął 7 stycznia 2025 r. Orzekając o wysokości grzywny Sąd wziął pod uwagę okres opóźnienia w przekazaniu skargi oraz brak usprawiedliwienia dla opóźnienia w przekazaniu oryginału skargi. Jednocześnie Sąd zwrócił uwagę, iż w jego ocenie działanie organu polegające na nieprzekazaniu skargi w terminie nie było celowe. Wymierzona grzywna powinna zatem spełnić zadanie dyscyplinująco-restrykcyjne.
Zażalenie wniósł Prezydent Miasta Płocka, zaskarżając powyższe postanowienie w całości. Zarzucił naruszenie art. 55 § 1 p.p.s.a, albowiem zaniechanie organu, nie wymagało dyscyplinowania organu przez wymierzenie grzywny z uwagi na niecelowy i incydentalny charakter naruszenia, polegający wyłącznie na braku informacji o dacie przekazania w formie dokumentu elektronicznego, stosownie do treści § 5 ust 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z 27 maja 2019 roku w sprawie szczegółowego sposobu oraz szczegółowych warunków przekazywania skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę do sądu administracyjnego (Dz. U. z 2019 poz. 1003).
W oparciu o tak sformułowany zarzut organ wniósł o uchylenie postanowienia w całości i wydanie postanowienia o niewymierzaniu grzywny Prezydentowi Miasta Płocka. Ponadto wniósł o przeprowadzenie dowodów z wymienionych dokumentów, znajdujących się w aktach sprawy o sygn. akt II SAB/Wa 175/25 oraz o wstrzymanie wykonania postanowienia do czasu rozpoznania zażalenia.
W uzasadnieniu zażalenia organ wskazał, że jego działanie polegające na nieprzekazaniu oryginału skargi w ustawowym terminie nie było działaniem celowym oraz miało ono charakter incydentalny. Organ znajdował się w przekonaniu, iż skargę może przekazać do Sądu w formie papierowej z uwagi na brzmienie art. 54 § 2 p.p.s.a., skoro w sprawie w imieniu organu występował pełnomocnik radca prawny prowadzący indywidualną praktykę (nie będący w stosunku pracy z organem), który udzielił odpowiedzi na skargę w formie tradycyjnej - papierowej, do której załączył zarówno kopię skargi jak i uporządkowane akta sprawy wraz z odpisem dla strony przeciwnej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie podlega oddaleniu jako bezzasadne.
Stosownie do treści art. 55 § 1 p.p.s.a. sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a. Wskazać należy, że motywacja organu i okres naruszenia obowiązku z art. 54 § 2 p.p.s.a. może mieć wpływ na ocenę, czy nałożenie grzywny w określonej wysokości znajduje w danej sytuacji uzasadnienie. W orzecznictwie jednolicie przyjmuje się, iż orzeczenie sądu w przedmiocie nałożenia grzywny na organ ma charakter uznaniowy, a sąd powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności danej sprawy, w tym także przyczyny niewypełnienia obowiązku (por. uchwała NSA w sprawie II GPS 3/09, ponadto postanowienie NSA z 22 maja 2014 r. sygn. akt I OZ 382/14). Za NSA orzekającym w sprawie o sygn. akt I OZ 1259/13 przyjąć także należy, że sąd administracyjny - rozważając zasadność grzywny i miarkując jej wysokość - może brać pod uwagę takie okoliczności, jak m.in. charakter, pozycję i sytuację organu administracji; przykład, jaki postępowanie tego organu daje innym; wagę uchybienia w świetle standardów państwa prawnego; potrzebę kształtowania autorytetu wymiaru sprawiedliwości w optyce organów; a wreszcie i to, czy wnioskujący o wymierzenie grzywny będzie mógł mieć obiektywne poczucie, że wymierzona grzywna i związana z nią dolegliwość dla organu jest proporcjonalna do negatywnych konsekwencji, jakie wnioskującemu o wymierzenie grzywny przyniosło niedopełnienie przez organ dyspozycji art. 54 § 2 p.p.s.a., a więc, czy grzywna spełni wymogi sprawiedliwości naprawczej.
Powyższe ustalenia przesądzają o nietrafności zażalenia. Oczywiście, można zgodzić się z organem, że naruszenie zasad przekazania sądowi skargi wraz z odpowiedzią na skargę oraz aktami sprawy miało charakter incydentalny. Organ co do zasady terminowo przekazał Sądowi ww. dokumenty, jednak przekazanie skargi wniesionej elektronicznie powinno nastąpić w formie dokumentu elektronicznego. Obowiązek ten wynika z powołanego w zaskarżonym postanowieniu rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z 27 maja 2019 r. w sprawie szczegółowego sposobu oraz szczegółowych warunków przekazywania skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę do sądu administracyjnego (Dz. U. poz. 1003). W orzecznictwie jednolicie wskazuje się, że "[t]o, jakie przyczyny spowodowały nieprzekazanie skargi sądowi, pozostaje bez znaczenia w sprawie samego wymierzenia grzywny, może mieć jedynie wpływ na jej wysokość" (tak NSA m.in. w postanowieniu z 6 maja 2025 r., III OZ 184/25). Grzywna z art. 55 § 1 p.p.s.a. ma mieszany, tj. dyscyplinująco-restrykcyjny charakter. Jej celem jest nie tylko doprowadzenie do tego, by organ przekazał sądowi administracyjnemu skargę wraz z aktami sprawy i swoim stanowiskiem, ale także ma ona być sankcją za naruszenie podstawowego prawa jednostki do rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, o którym mowa w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. Ponadto ma ona również funkcję prewencyjną, której celem jest zapobieżenie naruszeniom prawa w przyszłości (postanowienie NSA z 18 kwietnia 2023 r., III OZ 188/23).
Tym samym bezspornie doszło do naruszenia art. 54 § 2 p.p.s.a., co uprawniało Sąd do zastosowania grzywny jako środka dyscyplinowania organu. Należy jeszcze raz podkreślić, że kompetencja wojewódzkiego sądu administracyjnego do orzeczenia grzywny ma charakter uznaniowy. Naczelny Sąd Administracyjny w postępowaniu zażaleniowym kontroluje prawidłowość zaskarżonego postanowienia, w tym zaistnienie przesłanek wymierzenia grzywny, lecz nie jego celowość. Zażalenie mogłoby okazać się trafne tylko wówczas, gdyby w sprawie nie zaistniały przesłanki zastosowania art. 55 p.p.s.a. lub gdyby wysokość orzeczonej grzywny nie mogłaby doprowadzić do realizacji ww. celu tego środka prawnego. Tymczasem orzeczenie grzywny w niewielkiej, niemalże minimalnej wysokości 200 zł, jest adekwatne do okoliczności faktycznych sprawy i powinno zmobilizować organ do dokładniejszej realizacji wskazanych w art. 54 § 2 p.p.s.a. obowiązków także w przyszłości.
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił wniosek dowodowy zawarty w zażaleniu. Art. 106 § 3 p.p.s.a. przewiduje prowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego. Przedmiotem oceny w niniejszym postępowaniu zażaleniowym jest prawidłowość postanowienia Sądu I instancji w przedmiocie wymierzenia organowi grzywny na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. Tym samym powołane przez stronę dokumenty są irrelewantne biorąc pod uwagę przedmiot sprawy, albowiem ocena zaskarżonego postanowienia powinna być dokonana biorąc pod uwagę materiał dowodowy, którym dysponował Sąd I instancji w dacie wydania zaskarżonego postanowienia.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie.