III OZ 214/25

Naczelny Sąd Administracyjny2025-05-16
NSAAdministracyjneŚredniansa
wpis sądowyzażaleniekognicja sąduzwolnienie z kosztówstosunki pracyprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego, uznając, że sprawa nie podlega zwolnieniu z mocy ustawy.

Skarżący J. G. wniósł zażalenie na zarządzenie Przewodniczącej WSA wzywające go do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Zarzucał naruszenie przepisów o zwolnieniu z mocy ustawy, twierdząc, że sprawa dotyczy stosunków pracy. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie, wskazując, że zwolnienie z art. 239 § 1 pkt 1 lit. d) p.p.s.a. dotyczy spraw w kognicji sądów administracyjnych, a przedmiotowa sprawa, ze względu na brak kognicji WSA, nie podlegała temu zwolnieniu.

Przedmiotem postępowania było zażalenie J. G. na zarządzenie Przewodniczącej Wydziału VII WSA w Warszawie z dnia 8 sierpnia 2024 r., sygn. akt VII SA/Wa 1402/24, którym wezwano skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 200 zł. Skarżący zaskarżył zarządzenie, zarzucając naruszenie art. 239 § 1 pkt 1 lit. d) p.p.s.a. poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że sprawa nie podlega zwolnieniu z mocy ustawy, gdyż dotyczy stosunków pracy. Naczelny Sąd Administracyjny uznał zażalenie za niezasadne. Sąd wskazał, że przepis art. 239 § 1 pkt 1 lit. d) p.p.s.a. przewiduje zwolnienie z kosztów sądowych w sprawach ze stosunków pracy i służbowych, ale tylko tych pozostających w kognicji sądów administracyjnych. W niniejszej sprawie WSA odrzucił skargę z uwagi na brak kognicji sądów administracyjnych do rozpoznania sprawy, co oznaczało, że zwolnienie z mocy ustawy nie miało zastosowania. Sąd podkreślił, że uzasadnienie zażalenia skarżącego było lakoniczne i stanowiło jedynie subiektywną ocenę charakteru sprawy. W związku z tym, że skarga nie podlegała zwolnieniu, a wpis stały w tego typu sprawach wynosi 200 zł, zarządzenie WSA o wezwaniu do uiszczenia opłaty zostało uznane za zgodne z prawem.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, sprawa nie podlega zwolnieniu z mocy ustawy, ponieważ zwolnienie to dotyczy wyłącznie spraw pozostających w kognicji sądów administracyjnych, a w tym przypadku WSA odrzucił skargę z uwagi na brak tej kognicji.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że przepis art. 239 § 1 pkt 1 lit. d) p.p.s.a. zwalnia z kosztów sądowych w sprawach ze stosunków pracy i służbowych, ale tylko tych, które należą do właściwości sądów administracyjnych. Ponieważ w tej sprawie WSA stwierdził brak swojej kognicji, zwolnienie to nie miało zastosowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (9)

Główne

p.p.s.a. art. 239 § 1 pkt 1 lit. d)

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zwolnienie z kosztów sądowych w sprawach ze stosunków pracy i służbowych, ale tylko w zakresie kognicji sądów administracyjnych.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 220 § 1 i 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przewodniczący wzywa do uiszczenia opłaty pod rygorem odrzucenia skargi.

p.p.s.a. art. 199

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Strony ponoszą koszty postępowania, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.

p.p.s.a. art. 230 § 1 i 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Od pism wszczynających postępowanie pobiera się wpis.

p.p.s.a. art. 58 § 1 pkt 6 i 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do odrzucenia skargi z powodu braku kognicji sądu.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzekania w przedmiocie zażalenia.

p.p.s.a. art. 197 § 1 i 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzekania w przedmiocie zażalenia.

p.p.s.a. art. 198

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzekania w przedmiocie zażalenia.

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 2 § ust. 6

Wpis stały w sprawach niewymienionych w ust. 1-5 wynosi 200 zł.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sprawa, w której sąd administracyjny stwierdził brak swojej kognicji, nie podlega zwolnieniu z mocy ustawy z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego, nawet jeśli dotyczy stosunków pracy. Wpis sądowy jest należny od pisma wszczynającego postępowanie, a jego wysokość została prawidłowo ustalona.

Odrzucone argumenty

Sprawa dotyczy stosunków pracy/służbowych, co powinno skutkować zwolnieniem z mocy ustawy z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego.

Godne uwagi sformułowania

zwolnienie z mocy ustawy określone zostało w przepisie art. 239 in extenso p.p.s.a. zwolnienie to dotyczy tylko i wyłącznie pozostających w zakresie kognicji sądów administracyjnych przedmiotowa sprawa z uwagi na przedmiot zaskarżenia tego typu relacji nie dotyczy lakonicznymi zdaniami, które w istocie stanowią wyłącznie subiektywną ocenę skarżącego o charakterze sprawy

Skład orzekający

Tamara Dziełakowska

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o zwolnieniu z kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym, w szczególności w kontekście braku kognicji sądu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy sąd odrzuca skargę z powodu braku kognicji, a skarżący domaga się zwolnienia z opłat na podstawie przepisów o stosunkach pracy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa wyjaśnia ważną kwestię proceduralną dotyczącą zwolnienia z kosztów sądowych i kognicji sądów administracyjnych, co jest istotne dla praktyków.

Czy sprawa ze stosunku pracy zawsze oznacza zwolnienie z opłat sądowych? NSA wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III OZ 214/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-05-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-03-27
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Tamara Dziełakowska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6199 Inne o symbolu podstawowym 619
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Sygn. powiązane
VII SA/Wa 1402/24 - Postanowienie WSA w Warszawie z 2024-11-27
III OSK 580/25 - Postanowienie NSA z 2025-05-16
Skarżony organ
Minister Edukacji i Nauki
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art.. 184, 197 par. 1 i 2, art. 198
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Tamara Dziełakowska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 16 maja 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. G. na zarządzenie Przewodniczącej Wydziału VII Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 sierpnia 2024 r., sygn. akt VII SA/Wa 1402/24 w przedmiocie wezwania do uiszczenia wpisu sądowego w sprawie ze skargi J. G. na pismo Ministra Edukacji z dnia 11 marca 2024 r., znak DP-ZRP.0250.103.2024.AK w przedmiocie odwołania ze stanowiska dyrektora postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Zarządzeniem z 8 sierpnia 2024 r. Przewodniczący Wydziału VII Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, na podstawie art. 220 § 1 i 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935; dalej także "p.p.s.a."), wezwał J. G. do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 200 zł, stosownie do § 2 ust. 6 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2021 r., poz. 535 ze zm.; dalej także "rozporządzenie"). Pismo to zostało doręczone skarżącemu 16 września 2024 r. (k. 184).
Skarżący w terminie uzupełnił opłatę do uiszczenia, której został wezwany, przedkładając stosowne potwierdzenie wraz z pismem z 23 września 2024 r., jednocześnie wnosząc zażalenie na zarządzenie z 8 sierpnia 2024 r., zaskarżając je w całości oraz zarzucając naruszenie art. 239 § 1 pkt 1 lit. d) p.p.s.a. "poprzez błędną jego wykładnię i przyjęcie, że ta sprawa nie podlega zwolnieniu z mocy ustawy". Ponadto skarżący podniósł, iż skarga dotyczy działania organu podającego się za Ministra, którym w rzeczywistości nie jest, wobec braku złożenia ślubowania. Uzasadnienie zażalenia odnoszące się do kwestii opłaty sprowadza się w istocie do dwóch krótkich zdań, że niniejsza sprawa "jest w sposób oczywisty sprawą z zakresu ze stosunków pracy i stosunków służbowych. Chodzi wszak o nadużycie ze strony "Ministra" wobec właśnie takiej relacji". Dalsze fragmenty uzasadnienia dotyczą zagadnienia związanego z wadliwym w ocenie skarżącego objęciem urzędu przez organ, wskutek braku prawidłowo złożonego ślubowania i konsekwencjami z tego płynącymi.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 199 p.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Stosownie do art. 230 § 1 p.p.s.a., od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Pismami, o których mowa w § 1, są skarga, sprzeciw od decyzji, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania (art. 230 § 2 p.p.s.a.)
Jeżeli pismo nie zostało należycie opłacone, zgodnie z art. 220 § 1 i 3 p.p.s.a., Przewodniczący wzywa wnoszącego, aby pod rygorem odrzucenia skargi uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania.
Ustawodawca w ramach ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przewidział dwa rodzaje przypadków kiedy wnoszący pismo nie ma obowiązku ponoszenia kosztów sądowych - zwolnienie z mocy ustawy i zwolnienie przyznane przez sąd.
Zwolnienie z mocy ustawy określone zostało w przepisie art. 239 in extenso p.p.s.a. Zgodnie z art. 239 § 1 pkt 1 lit. d) p.p.s.a. "Nie mają obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach ze stosunków pracy i stosunków służbowych [...]". W ocenie skarżącego charakter sprawy dotyczy właśnie stosunku pracy, czy też stosunku służbowego, co ma implikować zwolnienie od kosztów i w czym skarżący upatruje nieprawidłowości w wezwaniu go do uiszczenia wpisu od złożonej skargi.
Tymczasem jak wynika z treści postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 27 listopada 2024 r., skarga skarżącego została odrzucona w oparciu o art. art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a., z uwagi na brak kognicji sądów administracyjnych do rozpoznania sprawy, a uiszczona opłata od skargi zwrócona, o czym ostatecznie przesądza pkt 2 sentencji powołanego postanowienia WSA.
Faktem natomiast jest, że przepis art. 239 § 1 pkt 1 lit. d) p.p.s.a. zawiera zwolnienie przedmiotowe od kosztów sądowych dotyczące spraw ze stosunków pracy i stosunków służbowych, ale tylko i wyłącznie pozostających w zakresie kognicji sądów administracyjnych, zaś przedmiotowa sprawa z uwagi na przedmiot zaskarżenia tego typu relacji nie dotyczy. Złożone zażalenie pozbawione jest przekonywującego uzasadnienia argumentującego wadliwość wezwania do uiszczenia opłaty, poza dwoma lakonicznymi zdaniami, które w istocie stanowią wyłącznie subiektywną ocenę skarżącego o charakterze sprawy.
Jak wynika z § 2 ust. 6 rozporządzenia w sprawach skarg niewymienionych w ust. 1-5 wpis stały wynosi 200 zł. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Przewodniczący Wydziału WSA trafnie zakwalifikował przedmiotową skargę z § 2 ust. 6 rozporządzenia, wobec czego prawidłowo ustalił wysokość wpisu na kwotę 200 zł, co również w świetle poczynionego wywodu czyni zaskarżone zarządzenie zgodnym z prawem.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 oraz art. 198 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI