III OZ 214/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego, uznając, że sprawa nie podlega zwolnieniu z mocy ustawy.
Skarżący J. G. wniósł zażalenie na zarządzenie Przewodniczącej WSA wzywające go do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Zarzucał naruszenie przepisów o zwolnieniu z mocy ustawy, twierdząc, że sprawa dotyczy stosunków pracy. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie, wskazując, że zwolnienie z art. 239 § 1 pkt 1 lit. d) p.p.s.a. dotyczy spraw w kognicji sądów administracyjnych, a przedmiotowa sprawa, ze względu na brak kognicji WSA, nie podlegała temu zwolnieniu.
Przedmiotem postępowania było zażalenie J. G. na zarządzenie Przewodniczącej Wydziału VII WSA w Warszawie z dnia 8 sierpnia 2024 r., sygn. akt VII SA/Wa 1402/24, którym wezwano skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 200 zł. Skarżący zaskarżył zarządzenie, zarzucając naruszenie art. 239 § 1 pkt 1 lit. d) p.p.s.a. poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że sprawa nie podlega zwolnieniu z mocy ustawy, gdyż dotyczy stosunków pracy. Naczelny Sąd Administracyjny uznał zażalenie za niezasadne. Sąd wskazał, że przepis art. 239 § 1 pkt 1 lit. d) p.p.s.a. przewiduje zwolnienie z kosztów sądowych w sprawach ze stosunków pracy i służbowych, ale tylko tych pozostających w kognicji sądów administracyjnych. W niniejszej sprawie WSA odrzucił skargę z uwagi na brak kognicji sądów administracyjnych do rozpoznania sprawy, co oznaczało, że zwolnienie z mocy ustawy nie miało zastosowania. Sąd podkreślił, że uzasadnienie zażalenia skarżącego było lakoniczne i stanowiło jedynie subiektywną ocenę charakteru sprawy. W związku z tym, że skarga nie podlegała zwolnieniu, a wpis stały w tego typu sprawach wynosi 200 zł, zarządzenie WSA o wezwaniu do uiszczenia opłaty zostało uznane za zgodne z prawem.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, sprawa nie podlega zwolnieniu z mocy ustawy, ponieważ zwolnienie to dotyczy wyłącznie spraw pozostających w kognicji sądów administracyjnych, a w tym przypadku WSA odrzucił skargę z uwagi na brak tej kognicji.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że przepis art. 239 § 1 pkt 1 lit. d) p.p.s.a. zwalnia z kosztów sądowych w sprawach ze stosunków pracy i służbowych, ale tylko tych, które należą do właściwości sądów administracyjnych. Ponieważ w tej sprawie WSA stwierdził brak swojej kognicji, zwolnienie to nie miało zastosowania.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (9)
Główne
p.p.s.a. art. 239 § 1 pkt 1 lit. d)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zwolnienie z kosztów sądowych w sprawach ze stosunków pracy i służbowych, ale tylko w zakresie kognicji sądów administracyjnych.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 220 § 1 i 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przewodniczący wzywa do uiszczenia opłaty pod rygorem odrzucenia skargi.
p.p.s.a. art. 199
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Strony ponoszą koszty postępowania, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.
p.p.s.a. art. 230 § 1 i 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Od pism wszczynających postępowanie pobiera się wpis.
p.p.s.a. art. 58 § 1 pkt 6 i 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do odrzucenia skargi z powodu braku kognicji sądu.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do orzekania w przedmiocie zażalenia.
p.p.s.a. art. 197 § 1 i 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do orzekania w przedmiocie zażalenia.
p.p.s.a. art. 198
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do orzekania w przedmiocie zażalenia.
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 2 § ust. 6
Wpis stały w sprawach niewymienionych w ust. 1-5 wynosi 200 zł.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sprawa, w której sąd administracyjny stwierdził brak swojej kognicji, nie podlega zwolnieniu z mocy ustawy z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego, nawet jeśli dotyczy stosunków pracy. Wpis sądowy jest należny od pisma wszczynającego postępowanie, a jego wysokość została prawidłowo ustalona.
Odrzucone argumenty
Sprawa dotyczy stosunków pracy/służbowych, co powinno skutkować zwolnieniem z mocy ustawy z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego.
Godne uwagi sformułowania
zwolnienie z mocy ustawy określone zostało w przepisie art. 239 in extenso p.p.s.a. zwolnienie to dotyczy tylko i wyłącznie pozostających w zakresie kognicji sądów administracyjnych przedmiotowa sprawa z uwagi na przedmiot zaskarżenia tego typu relacji nie dotyczy lakonicznymi zdaniami, które w istocie stanowią wyłącznie subiektywną ocenę skarżącego o charakterze sprawy
Skład orzekający
Tamara Dziełakowska
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o zwolnieniu z kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym, w szczególności w kontekście braku kognicji sądu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy sąd odrzuca skargę z powodu braku kognicji, a skarżący domaga się zwolnienia z opłat na podstawie przepisów o stosunkach pracy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa wyjaśnia ważną kwestię proceduralną dotyczącą zwolnienia z kosztów sądowych i kognicji sądów administracyjnych, co jest istotne dla praktyków.
“Czy sprawa ze stosunku pracy zawsze oznacza zwolnienie z opłat sądowych? NSA wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII OZ 214/25 - Postanowienie NSA Data orzeczenia 2025-05-16 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2025-03-27 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Tamara Dziełakowska /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6199 Inne o symbolu podstawowym 619 Hasła tematyczne Odrzucenie skargi Sygn. powiązane VII SA/Wa 1402/24 - Postanowienie WSA w Warszawie z 2024-11-27 III OSK 580/25 - Postanowienie NSA z 2025-05-16 Skarżony organ Minister Edukacji i Nauki Treść wyniku Oddalono zażalenie Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 935 art.. 184, 197 par. 1 i 2, art. 198 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Tamara Dziełakowska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 16 maja 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. G. na zarządzenie Przewodniczącej Wydziału VII Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 sierpnia 2024 r., sygn. akt VII SA/Wa 1402/24 w przedmiocie wezwania do uiszczenia wpisu sądowego w sprawie ze skargi J. G. na pismo Ministra Edukacji z dnia 11 marca 2024 r., znak DP-ZRP.0250.103.2024.AK w przedmiocie odwołania ze stanowiska dyrektora postanawia: oddalić zażalenie. Uzasadnienie Zarządzeniem z 8 sierpnia 2024 r. Przewodniczący Wydziału VII Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, na podstawie art. 220 § 1 i 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935; dalej także "p.p.s.a."), wezwał J. G. do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 200 zł, stosownie do § 2 ust. 6 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2021 r., poz. 535 ze zm.; dalej także "rozporządzenie"). Pismo to zostało doręczone skarżącemu 16 września 2024 r. (k. 184). Skarżący w terminie uzupełnił opłatę do uiszczenia, której został wezwany, przedkładając stosowne potwierdzenie wraz z pismem z 23 września 2024 r., jednocześnie wnosząc zażalenie na zarządzenie z 8 sierpnia 2024 r., zaskarżając je w całości oraz zarzucając naruszenie art. 239 § 1 pkt 1 lit. d) p.p.s.a. "poprzez błędną jego wykładnię i przyjęcie, że ta sprawa nie podlega zwolnieniu z mocy ustawy". Ponadto skarżący podniósł, iż skarga dotyczy działania organu podającego się za Ministra, którym w rzeczywistości nie jest, wobec braku złożenia ślubowania. Uzasadnienie zażalenia odnoszące się do kwestii opłaty sprowadza się w istocie do dwóch krótkich zdań, że niniejsza sprawa "jest w sposób oczywisty sprawą z zakresu ze stosunków pracy i stosunków służbowych. Chodzi wszak o nadużycie ze strony "Ministra" wobec właśnie takiej relacji". Dalsze fragmenty uzasadnienia dotyczą zagadnienia związanego z wadliwym w ocenie skarżącego objęciem urzędu przez organ, wskutek braku prawidłowo złożonego ślubowania i konsekwencjami z tego płynącymi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 199 p.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Stosownie do art. 230 § 1 p.p.s.a., od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Pismami, o których mowa w § 1, są skarga, sprzeciw od decyzji, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania (art. 230 § 2 p.p.s.a.) Jeżeli pismo nie zostało należycie opłacone, zgodnie z art. 220 § 1 i 3 p.p.s.a., Przewodniczący wzywa wnoszącego, aby pod rygorem odrzucenia skargi uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. Ustawodawca w ramach ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przewidział dwa rodzaje przypadków kiedy wnoszący pismo nie ma obowiązku ponoszenia kosztów sądowych - zwolnienie z mocy ustawy i zwolnienie przyznane przez sąd. Zwolnienie z mocy ustawy określone zostało w przepisie art. 239 in extenso p.p.s.a. Zgodnie z art. 239 § 1 pkt 1 lit. d) p.p.s.a. "Nie mają obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach ze stosunków pracy i stosunków służbowych [...]". W ocenie skarżącego charakter sprawy dotyczy właśnie stosunku pracy, czy też stosunku służbowego, co ma implikować zwolnienie od kosztów i w czym skarżący upatruje nieprawidłowości w wezwaniu go do uiszczenia wpisu od złożonej skargi. Tymczasem jak wynika z treści postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 27 listopada 2024 r., skarga skarżącego została odrzucona w oparciu o art. art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a., z uwagi na brak kognicji sądów administracyjnych do rozpoznania sprawy, a uiszczona opłata od skargi zwrócona, o czym ostatecznie przesądza pkt 2 sentencji powołanego postanowienia WSA. Faktem natomiast jest, że przepis art. 239 § 1 pkt 1 lit. d) p.p.s.a. zawiera zwolnienie przedmiotowe od kosztów sądowych dotyczące spraw ze stosunków pracy i stosunków służbowych, ale tylko i wyłącznie pozostających w zakresie kognicji sądów administracyjnych, zaś przedmiotowa sprawa z uwagi na przedmiot zaskarżenia tego typu relacji nie dotyczy. Złożone zażalenie pozbawione jest przekonywującego uzasadnienia argumentującego wadliwość wezwania do uiszczenia opłaty, poza dwoma lakonicznymi zdaniami, które w istocie stanowią wyłącznie subiektywną ocenę skarżącego o charakterze sprawy. Jak wynika z § 2 ust. 6 rozporządzenia w sprawach skarg niewymienionych w ust. 1-5 wpis stały wynosi 200 zł. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Przewodniczący Wydziału WSA trafnie zakwalifikował przedmiotową skargę z § 2 ust. 6 rozporządzenia, wobec czego prawidłowo ustalił wysokość wpisu na kwotę 200 zł, co również w świetle poczynionego wywodu czyni zaskarżone zarządzenie zgodnym z prawem. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 oraz art. 198 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI