Orzeczenie · 2026-06-09

III OZ 213/26Zwolnienie z opłat fundacji w sprawach informacji publicznej

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-06-09
NSAAdministracyjneWysokansa
dostęp do informacji publicznejfundacjaorganizacja pożytku publicznegowpis sądowyzwolnienie z opłatp.p.s.a.bezczynność organuNSA

Fundacja [...] wniosła skargę na bezczynność Prezesa Sądu Okręgowego w przedmiocie dostępu do informacji publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału III wezwał fundację do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 100 zł. Fundacja wniosła zażalenie na to zarządzenie, argumentując, że jako organizacja pożytku publicznego działająca na podstawie przepisów o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, jest zwolniona z obowiązku uiszczania opłat sądowych w "sprawach własnych". Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 239 § 2 p.p.s.a., zwolnienie z opłat przysługuje organizacjom pożytku publicznego w "sprawach własnych", z wyłączeniem działalności gospodarczej. NSA zinterpretował pojęcie "sprawy własnej" zawężająco, wskazując, że odnosi się ono do spraw, w których organizacja działa w ramach indywidualnego interesu prawnego, a nie do spraw mieszczących się w sferze statutowych zadań publicznych. Sąd uznał, że sprawa dotycząca zaskarżenia bezczynności organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, nawet jeśli jest inicjowana przez organizację, nie stanowi "sprawy własnej" w rozumieniu tego przepisu, jeśli mieści się w jej celach statutowych i dotyczy realizacji interesu publicznego. W związku z tym wezwanie do uiszczenia wpisu było zasadne, a zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja pojęcia "sprawy własnej" organizacji pożytku publicznego w kontekście zwolnienia z opłat sądowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym, szczególnie w sprawach dotyczących dostępu do informacji publicznej.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy wyłącznie organizacji pożytku publicznego i ich zwolnienia z opłat w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Wymaga analizy, czy sprawa mieści się w sferze statutowych zadań publicznych.

Zagadnienia prawne (1)

Czy sprawa dotycząca zaskarżenia bezczynności organu w przedmiocie dostępu do informacji publicznej, wniesiona przez organizację pożytku publicznego, stanowi "sprawę własną" tej organizacji w rozumieniu art. 239 § 2 p.p.s.a., zwalniającą ją z obowiązku uiszczania opłat sądowych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sprawa dotycząca realizacji celów statutowych organizacji pożytku publicznego w zakresie dostępu do informacji publicznej nie jest "sprawą własną" w rozumieniu art. 239 § 2 p.p.s.a., jeśli nie dotyczy indywidualnego interesu prawnego organizacji.

Uzasadnienie

Sąd zinterpretował pojęcie "sprawy własnej" zawężająco, odróżniając sprawy dotyczące realizacji statutowych zadań publicznych i interesu publicznego od spraw, w których organizacja działa w ramach indywidualnego interesu prawnego. Sprawa o dostęp do informacji publicznej, nawet inicjowana przez organizację, jeśli mieści się w jej celach statutowych, nie jest "sprawą własną" zwalniającą z opłat.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Zażalenie Fundacji na zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego zostało oddalone.

Przepisy (10)

Główne

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197 § 1 i 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 198

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 230 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 230 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 220 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 199

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 239 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi § §2 ust. 1 pkt 6

u.d.p.p.i.w. art. 3 § ust. 3

Ustawa z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sprawa dotycząca dostępu do informacji publicznej, nawet inicjowana przez organizację pożytku publicznego, nie jest "sprawą własną" w rozumieniu art. 239 § 2 p.p.s.a., jeśli mieści się w sferze statutowych zadań publicznych i nie dotyczy indywidualnego interesu prawnego organizacji.

Odrzucone argumenty

Fundacja jako organizacja pożytku publicznego jest zwolniona z opłat sądowych w "sprawach własnych" dotyczących dostępu do informacji publicznej.

Godne uwagi sformułowania

pojęcie "sprawy własnej" w rozumieniu art. 239 § 2 p.p.s.a. należy odnosić do takich spraw organizacji pożytku publicznego, które pozostają poza zakresem statutowej sfery zadań publicznych, w ramach których prowadzona jest działalność pożytku publicznego. • Nie ma podstaw do przyjęcia, że sprawa organizacji pożytku publicznego działającej na podstawie przepisów o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie staje się "sprawą własną" tylko z tego powodu, że jest inicjowana przez tę organizację.

Skład orzekający

Olga Żurawska - Matusiak

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia \"sprawy własnej\" organizacji pożytku publicznego w kontekście zwolnienia z opłat sądowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym, szczególnie w sprawach dotyczących dostępu do informacji publicznej."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie organizacji pożytku publicznego i ich zwolnienia z opłat w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Wymaga analizy, czy sprawa mieści się w sferze statutowych zadań publicznych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia zwolnienia z opłat dla organizacji pozarządowych, co jest istotne dla sektora NGO. Interpretacja NSA jest kluczowa dla zrozumienia zakresu tego zwolnienia.

“Czy fundacja musi płacić za dostęp do informacji? NSA wyjaśnia, kiedy zwolnienie z opłat nie działa.”

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst