III OZ 212/23

Naczelny Sąd Administracyjny2023-05-10
NSAAdministracyjneŚredniansa
samorząd terytorialnyregulamin utrzymania czystościkoszty postępowaniasprostowanie wyrokusąd administracyjnyrada gminygmina

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie Gminy na postanowienie WSA odrzucające wniosek o sprostowanie wyroku w zakresie podmiotu zobowiązanego do zwrotu kosztów postępowania.

Gmina S. wniosła o sprostowanie wyroku WSA, domagając się zastąpienia "Rady Gminy S." przez "Gmina S." w punktach dotyczących zwrotu kosztów postępowania. WSA oddalił wniosek, uznając, że nie jest to oczywista omyłka, a jedynie próba zmiany rozstrzygnięcia. NSA podzielił to stanowisko, podkreślając, że sprostowanie nie służy zmianie orzeczenia, a kwestie zwrotu kosztów od organu powinny być podnoszone w odpowiednich środkach zaskarżenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 26 października 2022 r. stwierdził nieważność części regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy S., a w pozostałej części oddalił skargę. Sąd zasądził również zwrot kosztów postępowania od Rady Gminy S. na rzecz skarżących. Gmina S. wniosła o sprostowanie wyroku w zakresie podmiotu zobowiązanego do zwrotu kosztów, domagając się zastąpienia "Rady Gminy S." przez "Gmina S.", powołując się na brak zdolności prawnej Rady. WSA oddalił wniosek, wskazując, że sprostowanie nie może służyć zmianie orzeczenia i że takie zarzuty powinny być podnoszone w środkach zaskarżenia. Gmina wniosła zażalenie na to postanowienie. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie, podzielając stanowisko WSA. Sąd podkreślił, że sprostowanie na podstawie art. 156 p.p.s.a. dotyczy jedynie oczywistych omyłek, a nie zmiany rozstrzygnięcia. Wskazał, że kwestia zasądzenia kosztów od Rady Gminy jako organu wydającego akt, a nie od Gminy jako jednostki samorządu terytorialnego, powinna być przedmiotem skargi kasacyjnej lub zażalenia, a nie wniosku o sprostowanie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, wniosek o sprostowanie wyroku nie może prowadzić do zmiany rozstrzygnięcia, w tym zmiany podmiotu zobowiązanego do zwrotu kosztów postępowania.

Uzasadnienie

Sprostowanie dotyczy jedynie oczywistych omyłek, błędów pisarskich lub rachunkowych, które nie wpływają na meritum rozstrzygnięcia. Zmiana podmiotu zobowiązanego do zwrotu kosztów stanowi zmianę rozstrzygnięcia, niedopuszczalną w trybie sprostowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (5)

Główne

p.p.s.a. art. 156 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd z urzędu może sprostować w wyroku niedokładności, błędy pisarskie albo rachunkowe lub inne oczywiste omyłki. Sprostowanie nie może prowadzić do zmiany zawartego w nim rozstrzygnięcia.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna orzekania przez NSA w przedmiocie zażalenia.

p.p.s.a. art. 197 § 1 i 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna orzekania przez NSA w przedmiocie zażalenia.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 159

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wniosek o sprostowanie, uzupełnienie lub wykładnię wyroku nie ma wpływu na bieg terminu do wniesienia środka zaskarżenia.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wskazuje, że w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt, zwrot kosztów postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wniosek o sprostowanie wyroku nie może służyć zmianie rozstrzygnięcia sądu, w tym zmianie podmiotu zobowiązanego do zwrotu kosztów. Sprostowanie dotyczy jedynie oczywistych omyłek, błędów pisarskich lub rachunkowych. Organem wydającym zaskarżony akt była Rada Gminy, od której zasadzono zwrot kosztów zgodnie z art. 200 p.p.s.a.

Odrzucone argumenty

Rada Gminy nie posiada zdolności prawnej i majątku, co uniemożliwia wykonanie przez nią obowiązku zwrotu kosztów. Konieczność sprostowania wyroku w celu uniknięcia niemożności wykonania orzeczenia.

Godne uwagi sformułowania

nie można uznać, że wniosek Gminy S. o sprostowanie wyroku [...] dotyczył oczywistej omyłki żądanie gminy do tego się sprowadzało bowiem gmina wnosiła o zmianę podmiotu zobowiązanego do zwrotu kosztów postępowania nie może natomiast kwestionować wydanego postanowienia co do zasądzonych kosztów [...] w ramach sprostowania wyroku bowiem ta instytucja nie do tego służy Czym innym jest kwestia "praktycznego" uiszczenia przez właściwy organ tych kosztów stronie której zasądzono koszty, jednakże w tej kwestii Naczelny Sąd Administracyjny będzie mógł się wypowiedzieć merytorycznie dopiero po podniesieniu tego zarzutu (i argumentacji) we właściwym środku zaskarżenia

Skład orzekający

Teresa Zyglewska

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących sprostowania wyroku w postępowaniu sądowoadministracyjnym oraz zasad zasądzania kosztów od organów administracji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o sprostowanie wyroku w kontekście kosztów postępowania. Nie rozstrzyga bezpośrednio kwestii zdolności prawnej Rady Gminy w kontekście obowiązku zwrotu kosztów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej związanej ze sprostowaniem wyroku i zasądzaniem kosztów od organów administracji, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego.

Czy można zmienić wyrok sądu, prosząc o "sprostowanie"? NSA wyjaśnia granice instytucji.

Sektor

administracyjne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III OZ 212/23 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2023-05-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-04-17
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Teresa Zyglewska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6138 Utrzymanie czystości i porządku na terenie gminy
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne
Inne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
II SA/Rz 400/22 - Wyrok WSA w Rzeszowie z 2022-10-26
Skarżony organ
Rada Gminy~Rada Gminy
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 259
art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Teresa Zyglewska po rozpoznaniu w dniu 10 maja 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Gminy S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 19 stycznia 2023 r., sygn. akt II SA/Rz 400/22 oddalające wniosek o sprostowanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 26 października 2022 r., sygn. akt II SA/Rz 400/22 w sprawie ze skargi A.K., C.K., D.M., E.K., F. sp. z o.o. w Rzeszowie, K.S., M.B., NZOZ H. K. w P., P. sp. z o.o. w P. i R. B. na uchwałę Rady Gminy S. z dnia 19 października 2021 r., nr XLIII/427/21 w przedmiocie regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy S. postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 26 października 2022 r., sygn. akt II SA/Rz 400/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie stwierdził nieważność § 6 załącznika do zaskarżonej uchwały Rady Gminy S. z dnia 19 października 2021 r. nr XLIII/427/21 w przedmiocie regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy S. (pkt I), a oddalił skargę w pozostałej części (pkt II). Sąd w pkt III sentencji wyroku zasądził od Rady Gminy S. na rzecz skarżącego C.K. kwotę 797 zł tytułem zwrotu kosztów postepowania sadowego. Natomiast w pkt IV sentencji wyroku zasądził od Rady Gminy S. na rzecz skarżących A.K., D.M., E.K., F. sp. z o.o. w Rzeszowie, K.S., M.B., NZOZ H.K. w P., P. sp. z o.o. w P. i R.B. po 300 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Od ww. wyroku Gmina S. wniosła skargę kasacyjną.
Pismem z dnia 12 stycznia 2023 r. – powołując się na art. 156 § 1 i § 2 p.p.s.a. - Gmina S. wniosła o sprostowanie wyroku w zakresie pkt III i pkt IV – przez zastąpienie w tych punktach słów "Rady Gminy S." słowami "Gmina S.".
Postanowieniem z dnia 19 stycznia 2023 r., sygn. II SA/Rz 400/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił wniosek o sprostowanie wyroku. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd I instancji wskazał m.in., że dokonanie w ramach art. 156 § 1 i 2 p.p.s.a. sprostowania niedokładności, błędów pisarskich albo rachunkowych lub innych oczywistych omyłek może nastąpić tylko wtedy gdy mają one charakter oczywisty, tj. niebudzący wątpliwości, bezsporny, pewny. Ponadto, Sąd I instancji podniósł, że nie budzi wątpliwości, że żądanie sprostowania wyroku nie może dotyczyć takich uchybień, które mogą być podnoszone jedynie w ramach środków zaskarżenia, takich jak zażalenie lub skarga kasacyjna. Sąd I instancji rozpoznając wniosek o sprostowanie uznał, że gmina w istocie zażądała zmiany orzeczenia w zakresie dotyczącym zwrotu kosztów postępowania sądowego – poprzez zmianę podmiotu zobowiązanego do zwrotu kosztów postępowania, a tego rodzaju zmiana orzeczenia jest niedopuszczalna w ramach sprostowania wyroku na podstawie ww. przepisu.
Sąd I instancji zauważył także, że Gmina S. wniosła skargę kasacyjną, a zatem podnoszenie zarzutów dotyczących orzeczenia w zakresie zwrotu kosztów postepowania sądowego w trybie sprostowania oczywistej omyłki jest niedopuszczalne.
Od ww. orzeczenia Gmina S. wniosła zażalenie podnosząc m.in., że Rada Gminy S. nie ma zdolności prawnej i nie posiada jakiegokolwiek majątku, co czyni niemożliwym do wykonania przez Radę Gminy S. pkt III i IV przywołanego na wstępie wyroku WSA w Rzeszowie. Zdaniem Gminy S., w sprawie istnieje problem, czy możliwe jest zasądzanie zwrotu kosztów postępowania sądowego od organu – Rady Gminy S., który nie posiada zdolności prawnej.
Końcowo Gmina S. wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia – na podstawie art. 188 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. w całości i rozpoznanie zażalenia poprzez wydanie postanowienia dokonującego sprostowania wyroku w żądanym zakresie, względnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, lub oddalenie zażalenia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie jest niezasadne i podlega oddaleniu.
Zgodnie z art. 156 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259.; dalej jako: "p.p.s.a") Sąd z urzędu może sprostować w wyroku niedokładności, błędy pisarskie albo rachunkowe lub inne oczywiste omyłki. Sprostowanie wyroku może także nastąpić na wniosek strony, jak bowiem stanowi art. 159 p.p.s.a. wniosek o sprostowanie, uzupełnienie lub wykładnię wyroku nie ma wpływu na bieg terminu do wniesienia środka zaskarżenia.
Nie budzi wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego, że wszystkie wskazane w art. 156 § 1 p.p.s.a. nieprawidłowości muszą mieć charakter oczywisty, tzn. niebudzący wątpliwości, bezsporny, pewny. Oczywistość wadliwości może wynikać z samej natury niedokładności, błędu lub omyłki, jak też z porównania ich z innymi niebudzącymi wątpliwości okolicznościami. Wyraża się ona bowiem w tym, że jest natychmiast rozpoznawalna i wynika jednoznacznie z treści orzeczenia. Sprostowanie wyroku nie może jednakże prowadzić do zmiany zawartego w nim rozstrzygnięcia. O dopuszczalności sprostowania decyduje przede wszystkim wpływ omyłki na treść orzeczenia sądu (zob. postanowienie NSA z 22 grudnia 2004 r., OZ 887/04, postanowienie NSA z 26 stycznia 2016 r., II FSK 1229/15). Przedmiotem sprostowania mogą być wyłącznie ujawnione w orzeczeniu niedokładności, błędy pisarskie lub rachunkowe albo inne oczywiste omyłki, przy czym chodzi tu jedynie o omyłki sądu, nie zaś pomyłki popełnione przez strony postępowania (por. postanowienie NSA z 1 czerwca 2010 r., II GZ 109/10).
W niniejszej sprawie należy podzielić stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie można uznać, że wniosek Gminy S. o sprostowanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie dotyczył oczywistej omyłki, o której była mowa powyżej. Trafnie Sąd I instancji uznał, że w ramach sprostowania wyroku (art. 156 § 1 i 2 p.p.s.a.) nie można dokonywać zmian orzeczenia, a żądanie gminy do tego się sprowadzało bowiem gmina wnosiła o zmianę podmiotu zobowiązanego do zwrotu kosztów postępowania. Ponadto, należy zaznaczyć – co też Sąd I instancji słusznie zauważył – że jeśli strona nie zgadza się z wyrokiem może wnieść skargę kasacyjną od całości orzeczenia bądź jeśli nie zgadza się tylko z orzeczeniem dotyczącym zasądzenia zwrotu kosztów może wnieść zażalenie i w tym środku zaskarżenia przedstawić argumentację przemawiającą za słusznością jej stanowiska. Nie może natomiast kwestionować wydanego postanowienia co do zasądzonych kosztów (zarówno wysokości kosztów jak i podmiotu zobowiązanego do ich uiszczenia) w ramach sprostowania wyroku bowiem ta instytucja nie do tego służy. Jednocześnie należy wskazać, że przepis art. 200 p.p.s.a. wskazuje, że w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydal zaskarżony akt zwrot kosztów postepowania. W niniejszej sprawie organem, który wydał zaskarżony akt jest Rada Gminy S., wobec tego od tego organu zasadzono zwrot kosztów, a zatem trudno uznać, że doszło do pomyłki w tym względzie. Czym innym jest kwestia "praktycznego" uiszczenia przez właściwy organ tych kosztów stronie której zasądzono koszty, jednakże w tej kwestii Naczelny Sąd Administracyjny będzie mógł się wypowiedzieć merytorycznie dopiero po podniesieniu tego zarzutu (i argumentacji) we właściwym środku zaskarżenia kwestionującym ewentualne uchybienia Sądu I instancji. Nie może tego uczynić niejako "przy okazji" badania legalności postanowienia Sądu I instancji co do sprostowania wyroku tak jak żądała tego gmina.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a. w związku z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI