III OZ 199/24

III OZ 199/24 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2024-05-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-04-16
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Zbigniew Ślusarczyk /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6140 Nadanie stopnia i tytułu naukowego oraz potwierdzenie równoznaczności dyplomów, świadectw i tytułów
Hasła tematyczne
Grzywna w trybie p.p.s.a.
Sygn. powiązane
II SO/Po 1/24 - Postanowienie WSA w Poznaniu z 2024-03-01
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 55 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk po rozpoznaniu w dniu 23 maja 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Senatu Uniwersytetu Artystycznego im. Magdaleny Abakanowicz w Poznaniu na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 1 marca 2024 r. sygn. akt II SO/Po 1/24 w sprawie z wniosku A. M. o wymierzenie Senatowi Uniwersytetu Artystycznego im. Magdaleny Abakanowicz w Poznaniu grzywny w związku z niezastosowaniem się do obowiązku przekazania skargi oraz akt sprawy i odpowiedzi na skargę postanawia: 1. oddalić zażalenie, 2. zasądzić od Senatu Uniwersytetu Artystycznego im. Magdaleny Abakanowicz w Poznaniu na rzecz A. M. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z 1 marca 2024 r. sygn. akt II SO/Po 1/24 wydanym po rozpoznaniu sprawy z wniosku A. M. o wymierzenie Senatowi Uniwersytetu Artystycznego im. Magdaleny Abakanowicz w Poznaniu grzywny w związku z niezastosowaniem się do obowiązku przekazania skargi oraz akt sprawy i odpowiedzi na skargę, na podstawie art. 55 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.) dalej zwanej "p.p.s.a." wymierzył Senatowi Uniwersytetu Artystycznego im. Magdaleny Abakanowicz w Poznaniu grzywnę w wysokości 500,00 zł (pkt 1) oraz zasądził od Senatu Uniwersytetu Artystycznego im. Magdaleny Abakanowicz w Poznaniu na rzecz A. M. kwotę 580 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania (pkt 2).
W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że 21 grudnia 2022 r. wnioskodawczyni złożyła skargę na bezczynność ww. organu, jednak 12 stycznia 2023 r. cofnęła tę skargę. Cofnięcie skargi wynikało z zapewnienia organu o zamiarze załatwienia sprawy. Jednak wobec niepodjęcia przez organ czynności zmierzających do załatwienia sprawy, wnioskodawczyni cofnęła oświadczenie o cofnięciu skargi na bezczynność. Ponieważ organ w dalszym ciągu nie przekazał ww. skargi, na wniosek skarżącej postanowieniem z 21 czerwca 2023 r. sygn. akt II SO/Po 2/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wymierzył organowi grzywnę w wysokości 100 zł oraz orzekł o kosztach postępowania.
Organ załatwił sprawę skarżącej, wydając decyzję w dniu 2 lutego 2023 r.
Pomimo to, organ nie przekazał do WSA w Poznaniu skargi na bezczynność, wobec czego wskazanym na wstępie postanowieniem ten Sąd wymierzył organowi kolejną grzywnę. Sąd Wojewódzki wskazał, że z obowiązku przekazania akt sprawy wraz ze skargą i odpowiedzią na skargę organ wywiązał się dopiero 13 lutego 2024 r. Zdaniem Sądu okoliczności sprawy przesądzały o zasadności wniosku. Grzywna winna stanowić istotną dolegliwość, szczególnie w przypadkach, gdy organ notorycznie nie wywiązuje się z obowiązków wynikających z art. 54 § 2 p.p.s.a. Sąd wziął pod uwagę fakt nieprzekazania skargi pomimo wymierzenia organowi pierwszej grzywny. Dalej Sąd wskazał, że z pierwszego postanowienia o wymierzeniu grzywny nie wynikało, aby cofnięcie skargi było skuteczne, a organ nie miał obowiązku przekazania skargi do Sądu. Tym samym w ocenie Sądu Wojewódzkiego konieczne było wymierzenie organowi grzywny w wysokości 500 zł.
Zażalenie złożył organ, zaskarżając powyższe postanowienie w całości. Zarzucił naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 55 "ust. 2 p.p.s.a. mających istotny wpływ na wynik sprawy" przez uznanie, że składający zażalenie pomimo przekazania na zobowiązanie akt sprawy nie przekazał do Sądu skargi stanowiącej element akt sprawy.
W oparciu o tak sformułowany zarzut organ wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i zasądzenie kosztów procesu wg norm przepisanych.
W uzasadnieniu zażalenia wskazał, że jak wynika z postanowienia z 21 czerwca 2023 r., w realiach niniejszej sprawy zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z 13 marca 2023 r. zobowiązano organ do udzielenia odpowiedzi na wniosek o wymierzenie grzywny w terminie 10 dni. W zarządzeniu tym nie wskazano rygoru jego niewykonania. Organ udzielił odpowiedzi, zatem wywiązał się z obowiązku przekazania akt sprawy jak i skargi.
W odpowiedzi na zażalenie wnioskodawczyni wniosła o jego oddalenie jako oczywiście bezzasadnego oraz o zasądzenie od organu na jej rzecz kosztów postępowania zażaleniowego. W uzasadnieniu podniosła, że zaskarżone orzeczenie odpowiada prawu. Nie jest wykonaniem obowiązku przekazania skargi wraz z aktami sprawy przekazanie części akt do sprawy o wymierzenie grzywny, bowiem to było wykonanie innego obowiązku (dotyczącego wniosku, a nie skargi) i znajdowało swoją odrębną podstawę normatywną.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 55 § 1 p.p.s.a., sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a. Uprawnienie sądu do nałożenia na organ grzywny aktualizuje się zatem w razie łącznego spełnienia dwóch warunków: naruszenia obowiązku przekazania sądowi skargi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę oraz złożenia stosownego wniosku przez skarżącego.
W niniejszej sprawie należy zwrócić uwagę, że postanowieniem z 21 czerwca 2023 r., II SO/Po 2/23, WSA w Poznaniu po raz pierwszy wymierzył organowi grzywnę za nieprzekazanie przedmiotowej skargi. Zaskarżone obecnie postanowienie dotyczy nieprzekazania tej samej skargi. Jednocześnie ww. postanowienie z 21 czerwca 2023 r., II SO/Po 2/23, jest prawomocne, wobec czego – stosownie do art. 153 p.p.s.a. – ma ono charakter wiążący zarówno dla organu, jak i dla sądu.
W ww. prawomocnym postanowieniu wprost wskazano, że organ pominął złożone przez stronę pismo o cofnięciu oświadczenia o cofnięciu skargi. Przepisy prawa nie przewidują żadnego wyjątku w zakresie wykonania obowiązku przekazania skargi sądowi. Obowiązek pozostaje aktualny także w przypadku skorzystania z tzw. autokontroli w postaci uchylenia zaskarżonej decyzji, czy ustania stanu bezczynności organu. Prawną formą rezygnacji z popierania skargi przez stronę skarżącą jest cofnięcie skargi. Skuteczne oświadczenie o cofnięciu skargi jest przesłanką umorzenia postępowania sądowoadministracyjnego, przy czym kompetencja do wydania postanowienia w zakresie umorzenia postępowania sądowoadministracyjnego należy wyłącznie do sądu administracyjnego.
Oznacza to, że złożenie przez wnioskodawczynię oświadczenia o cofnięciu skargi nie zwalniało organu z obowiązku przekazania skargi do sądu.
Jednocześnie wbrew argumentacji organu za wywiązanie się z obowiązku wskazanego w art. 54 § 2 p.p.s.a. nie może zostać uznane udzielenie odpowiedzi na wniosek o wymierzenie grzywny i dołączenie do tego pisma części akt administracyjnych sprawy. Postępowanie z wniosku o wymierzenie organowi grzywny jest postępowaniem odrębnym od postępowania w sprawie ze skargi (szerzej zob. uchwałę składu 7 sędziów NSA z 16 kwietnia 2024 r., III OPS 1/23). Wniosek o wymierzenie organowi grzywny, wymieniony w art. 55 § 1 zdanie pierwsze p.p.s.a., jest pismem wszczynającym odrębne postępowanie w rozumieniu art. 63 p.p.s.a., o czym przesądzono w uchwale NSA z 3 listopada 2009 r., II GPS 3/09. Udzielenie odpowiedzi na zarządzenie wydane w sprawie wniosku z art. 55 p.p.s.a. nie zwalnia zatem organu z obowiązku przekazania sądowi całości akt sprawy. Jednocześnie zgodnie z prawomocnym orzeczeniem WSA w Poznaniu z 21 czerwca 2023 r. na organie ciążył obowiązek przekazania skargi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy pomimo złożenia przez skarżącą oświadczenia o cofnięciu skargi (które to oświadczenie następnie zostało cofnięte). Z obowiązku tego organ wywiązał się dopiero 13 lutego 2024 r. Okoliczności te przesądzają, w ocenie NSA w składzie orzekającym, o prawidłowości zaskarżonego postanowienia.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie.
Jednocześnie Naczelny Sąd Administracyjny orzekł o kosztach postępowania zażaleniowego w wysokości kosztów zastępstwa radcy prawnego na podstawie art. 203 pkt 1 w zw. z art. 64 § 3 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny doszedł do wniosku, iż odpowiednie stosowanie przepisów o skardze uprawnia do zasądzenia kosztów postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. W myśl uchwały NSA w sprawie II FPS 1/08, postępowanie z wniosku o wymierzenie organowi grzywny jest wnioskiem wszczynającym odrębne postępowanie sądowe. Od wniosku pobiera się wpis. Zatem postępowanie zażaleniowe w sprawie nałożenia grzywny na organ nie ma charakteru wpadkowego, zaś zażalenie jest środkiem prawnym przysługującym od orzeczenia rozstrzygającego sprawę co do istoty (B. Dauter [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LEX el. 2019, art. 64 teza 6). Odpowiednie stosowanie przepisów o skardze nakazuje zastosowanie także art. 203-204 p.p.s.a. (zob. postanowienie NSA z 23 września 2014 r. sygn. akt I OZ 759/14, z 20 kwietnia 2021 r. sygn. akt III OZ 200/21, z 3 listopada 2021 r. sygn. akt III OZ 930/21, pub. orzeczenia.nsa.gov.pl).