Orzeczenie · 2025-04-24

III OZ 187/25

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-04-24
NSAAdministracyjneWysokansa
informacja publicznabezczynność organukoszty postępowaniaprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymizażalenieseryjność wnioskównadużycie prawa

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie strony P.N. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, które w pkt. 4 wyroku z dnia 30 grudnia 2024 r. (sygn. akt I SAB/Op 96/24) odstąpiło od zasądzenia kosztów postępowania w całości. Sprawa dotyczyła skargi na bezczynność Dyrektora Szkoły Podstawowej im. [...] w G. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Sąd pierwszej instancji uzasadnił odstąpienie od zasądzenia kosztów, powołując się na art. 206 P.p.s.a., wskazując na "uzasadniony przypadek" ze względu na seryjność wniosków skarżącego o udostępnienie informacji publicznej, identycznych z wnioskami kierowanymi do wielu innych szkół w kraju, oraz na niewielki nakład pracy pełnomocnika. NSA, analizując zażalenie, uznał za zasadny zarzut naruszenia art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a. poprzez ich niezastosowanie. Stwierdził, że skarżący uiścił wpis od skargi w kwocie 100 zł oraz 17 zł opłaty skarbowej od pełnomocnictwa, które WSA w Opolu, uwzględniając skargę, powinien był zasądzić na rzecz skarżącego. W zakresie kosztów zastępstwa procesowego, NSA podzielił stanowisko WSA, uznając, że sąd pierwszej instancji był uprawniony do zastosowania art. 206 P.p.s.a. Sąd podkreślił, że aktywność pełnomocnika ograniczała się do napisania skargi, a sprawa była bliźniaczo podobna do wielu innych zainicjowanych przez skarżącego. NSA uznał, że działanie skarżącego świadczy o nadużyciu prawa do informacji publicznej, a rozstrzygnięcie o odstąpieniu od zasądzenia kosztów zastępstwa procesowego znajduje oparcie w przepisie. Postanowieniem NSA uchylono zaskarżone postanowienie w całości i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania WSA. Wniosek o zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego nie został uwzględniony, gdyż postanowienie NSA nie było orzeczeniem, o którym mowa w art. 209 P.p.s.a.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja art. 206 P.p.s.a. w kontekście seryjnych wniosków o informację publiczną i nadużycia prawa do informacji.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji nadużywania prawa do informacji publicznej poprzez masowe składanie identycznych wniosków i skarg.

Zagadnienia prawne (2)

Czy sąd administracyjny może odstąpić od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w całości lub w części na podstawie art. 206 P.p.s.a. w przypadku, gdy skarżący jest reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, a jego działania charakteryzują się seryjnością i powtarzalnością?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, sąd może odstąpić od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w uzasadnionych przypadkach, biorąc pod uwagę nakład pracy pełnomocnika i ewentualne nadużycie prawa do informacji publicznej.

Uzasadnienie

NSA uznał, że WSA miał podstawę do zastosowania art. 206 P.p.s.a., ponieważ seryjność wniosków i skarg, a także niewielki nakład pracy pełnomocnika, uzasadniały odstąpienie od zasądzenia kosztów zastępstwa procesowego. Sąd podkreślił, że takie działania mogą świadczyć o nadużyciu prawa do informacji publicznej.

Czy skarżącemu, którego skarga została uwzględniona w zakresie bezczynności organu, przysługuje zwrot kosztów postępowania w postaci wpisu sądowego i opłaty skarbowej od pełnomocnictwa, mimo odstąpienia od zasądzenia kosztów zastępstwa procesowego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, skarżącemu przysługuje zwrot wpisu sądowego i opłaty skarbowej od pełnomocnictwa, nawet jeśli sąd odstąpił od zasądzenia kosztów zastępstwa procesowego.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że WSA naruszył art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a. poprzez niezastosowanie, ponieważ skarżący uiścił wpis sądowy i opłatę skarbową od pełnomocnictwa, które powinny zostać mu zwrócone.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Zaskarżone postanowienie WSA w Opolu zostało uchylone w całości i sprawa przekazana do ponownego rozpoznania przez WSA. NSA zasądził zwrot wpisu sądowego i opłaty skarbowej od pełnomocnictwa na rzecz skarżącego, ale utrzymał w mocy decyzję o odstąpieniu od zasądzenia kosztów zastępstwa procesowego.

Przepisy (6)

Główne

P.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw.

P.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Koszty sądowe, w tym koszty zastępstwa procesowego, są elementem niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez adwokata lub radcę prawnego.

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 206

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd może w uzasadnionych przypadkach odstąpić od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w całości lub w części.

P.p.s.a. art. 185 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

NSA w postępowaniu zażaleniowym może uchylić zaskarżone postanowienie.

P.p.s.a. art. 197 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

NSA rozpoznaje zażalenia na postanowienia sądu pierwszej instancji.

P.p.s.a. art. 209

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wniosek strony o zwrot kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniach wskazanych w art. 201, 203 i 204 P.p.s.a.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a. poprzez ich niezastosowanie (skarżący należy się zwrot wpisu i opłaty skarbowej).

Odrzucone argumenty

Niewłaściwe zastosowanie art. 206 P.p.s.a. (skarżący domagał się zasądzenia kosztów zastępstwa procesowego, mimo że sąd miał podstawę do odstąpienia od ich zasądzenia).

Godne uwagi sformułowania

"Uzasadniony przypadek" w rozumieniu art. 206 P.p.s.a. mogą być nie tylko okoliczności odnoszące się do niewielkiego wkładu pracy pełnomocnika wobec treści skargi i jej seryjności, ale także takie okoliczności jak niezwłoczne usunięcie stanu bezczynności przez organ, inicjowanie podobnych postępowań sądowych przez stronę oraz istnienie wątpliwości co do rzeczywistych intencji strony skarżącej, tj. czy rzeczywistą intencją skargi jest doprowadzenie do usunięcia bezczynności organu, czy też uzyskanie zasądzenia kosztów zastępstwa procesowego. • Czynności pełnomocnika skarżącego miały zatem charakter powtarzalny. • Działanie skarżącego oraz liczba i treść złożonych wniosków o udostępnienie informacji publicznej świadczy o nadużyciu prawa do informacji publicznej.

Skład orzekający

Przemysław Szustakiewicz

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 206 P.p.s.a. w kontekście seryjnych wniosków o informację publiczną i nadużycia prawa do informacji."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji nadużywania prawa do informacji publicznej poprzez masowe składanie identycznych wniosków i skarg.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak sądy administracyjne podchodzą do kwestii kosztów postępowania w przypadku masowego składania wniosków o informację publiczną, co może być nadużyciem prawa. Pokazuje też, że nawet w takich sytuacjach skarżący może dochodzić zwrotu podstawowych kosztów.

Czy masowe wnioski o informacje publiczne to nadużycie prawa? Sąd NSA wyjaśnia, kiedy można odmówić zwrotu kosztów.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst