III OZ 179/23

III OZ 179/23 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2023-04-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-03-29
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Tamara Dziełakowska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Odrzucenie zażalenia
Skarżony organ
Prezes Sądu
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2492
art. 5a par. 16, art. 5a par. 18
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - t.j.
Dz.U. 2022 poz 329
art. 194 par. 1 pkt 6 i 8
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Tamara Dziełakowska po rozpoznaniu w dniu 19 kwietnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia R. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 10 lutego 2023 r. sygn. akt II SPP/Łd 142/22 o odrzuceniu zażalenia R. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 10 stycznia 2023 r. sygn. akt II SPP/Łd 142/22 o odrzuceniu wniosku R. P. o zbadanie spełnienia wymogów niezawisłości i bezstronności przez asesora WSA Tomasza Porczyńskiego w sprawie z wniosku R. P. na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z 10 lutego 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi (sygn. akt II SPP/Łd 142/22) odrzucił zażalenie skarżącego R. P. na postanowienie tego Sądu z 10 stycznia 2023 r.
W uzasadnieniu powyższego postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, że postanowieniem z 10 stycznia 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił wniosek skarżącego o zbadanie wymogów niezawisłości i bezstronności przez ww. asesora WSA.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożył skarżący.
Analizując przepisy art. 5a ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm. – zwanej dalej P.u.s.a.), Sąd pierwszej instancji uznał, że zażalenie na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego przysługuje jedynie w przypadku merytorycznego rozpoznania wniosku (oddalenia wniosku lub też jego uwzględnienia poprzez wyłączenie sędziego od rozpoznania sprawy), na co również wskazywano w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. Możliwość wniesienia zażalenia na postanowienie odrzucające wniosek o wyłączenie sędziów nie została przewidziana również w innych przepisach ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z tych też powodów Sąd odrzucił zażalenie na podstawie art. 197 § 2 art. 194 § 1 w zw. z art. 178 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożył skarżący, podnosząc zarzut naruszenia art. 5a P.u.s.a.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Wskazać na wstępie należy, że zgodnie z art. 194 § 1 pkt 8 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 328 – zwanej dalej P.p.s.a.) "[z]ażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego w przypadkach przewidzianych w ustawie, a ponadto na postanowienia, których przedmiotem jest: 8) odrzucenie zażalenia". Z uwagi na powyższy przepis postanowienie Sądu pierwszej instancji podlegało kontroli instancyjnej.
Oceniając dopuszczalność zażalenia na postanowienie o odrzuceniu wniosku o zbadanie spełnienia wymogów niezawisłości i bezstronności przez sędziego (odpowiednio asesora WSA – na mocy odesłań zawartych w art. 29 § 1 P.u.s.a oraz art. 106 zg § 2 ustawy z 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych, tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 2070 ze zm.), podzielić należało stanowisko zaprezentowane przez Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym postanowieniu. Przede wszystkim zauważyć trzeba, że zgodnie z art. 5a § 16 P.u.s.a. zdanie pierwsze P.u.s.a. od postanowienia wydanego na skutek rozpoznania wniosku, o którym mowa w art. 5a § 1, podmiotowi, który złożył wniosek i sędziemu, którego orzeczenie dotyczy, przysługuje zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Z przepisu tego wynika zatem, że zażalenie na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego przysługuje jedynie w przypadku merytorycznego rozpoznania wniosku (oddalenia wniosku lub też jego uwzględnienia poprzez wyłączenie sędziego od rozpoznania sprawy) - por. postanowienie NSA z 20 września 2022 r. sygn. akt II GSK 1396/22 (orzeczenie przywołane w niniejszym uzasadnieniu są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem internetowym: orzeczenia.nsa.gov.pl/).
Słusznie zwrócił uwagę również Sąd pierwszej instancji, że przepisy regulujące procedurę rozpoznawania wniosku, dodane art. 5 ustawy z 9 czerwca 2022 r. o zmianie ustawy o Sądzie Najwyższym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2022 r. poz. 1259), w sprawach nieuregulowanych w ustawie do postępowania toczącego się na skutek wniosku odsyłają do odpowiedniego stosowania przepisów o zażaleniu (art. 5a § 18 P.u.s.a.). Skoro zatem ustawodawca w art. 5a P.u.s.a. nie uregulował procedury związanej z odrzuceniem wniosku, to mocą przywołanego art. 5a § 18 tej ustawy w omawianym zakresie należy odpowiednio stosować przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Zgodnie zaś z treścią przepisu art. 194 § 1 P.p.s.a. zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego w przypadkach przewidzianych w ustawie, a ponadto na postanowienia wymienione enumeratywnie w punktach od 1 do 10 tego przepisu. W żadnym z tych punktów ustawa nie wskazuje na możliwość wnoszenia zażalenia na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego odrzucające wniosek strony złożony na podstawie art. 5a P.u.s.a.
W zakresie wniosku o wyłączenie sędziego (asesora, referendarza) w przepisie art. 194 § 1 pkt 6 P.p.s.a. dano stronie postępowania prawo do wniesienia zażalenia, ale tylko na postanowienie, którego przedmiotem jest oddalenie wniosku o wyłączenie sędziego (odpowiednio asesora). W art. 194 § 1 pkt 6 P.p.s.a. nie zastosowano zwrotu "w sprawie wniosków o wyłączenie sędziego lub sędziów". Ustawodawca wskazał wprost w treści przepisu art. 194 § 1 pkt 6 P.p.s.a. na możliwość zaskarżenia zażaleniem tylko postanowienia, którego przedmiotem jest oddalenie wniosku o wyłączenie sędziego. Pozostałe przepisy tej ustawy – jak już zaznaczono – nie przewidują również możliwości zaskarżenia innych rozstrzygnięć w obrębie wyłączenia sędziów. Nie może zatem budzić wątpliwości, iż wnoszenie zażalenia na postanowienie odrzucające wniosek o wyłączenie sędziego nie jest dopuszczalne.
Mając powyższe na uwadze, wobec faktu, że możliwość wniesienia zażalenia na postanowienie odrzucające wniosek o wyłączenie sędziego nie została przewidziana również w innych przepisach ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uznać należy, że na wydane na podstawie art. 5a § 6 P.u.s.a. postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego o odrzuceniu wniosku strony o zbadanie spełnienia przez sędziego sądu administracyjnego lub sędziego delegowanego do pełnienia obowiązków sędziego w sądzie administracyjnym (odpowiednio asesora WSA) wymogów niezawisłości i bezstronności (art. 5a § 1 P.u.s.a.) nie przysługuje zażalenie.
Powyższy pogląd o niedopuszczalności zażalenia na postanowienie odrzucające wniosek o zbadanie spełnienia przez sędziego wymogów niezawisłości i bezstronności zostało wyrażone w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienie z 19 grudnia 2022 r. sygn. akt III FZ 573/22). Dodatkowo można wskazać, że ten sposób wykładni art. 194 § 1 pkt 6 P.p.s.a. potwierdza także utrwalone orzecznictwo odnoszące się do niedopuszczalności zażalenia na postanowienie odrzucające wniosek o wyłączenie sądu, o którym mowa w art. 20 § 4 P.p.s.a. (por. postanowienie NSA z 16 kwietnia 2022 r., sygn.. akt II OZ 234/21 i powołane w tym postanowieniu orzeczenia).
Z tego też względu, stanowisko Sądu pierwszej instancji o niedopuszczalności zażalenia na postawienie z 10 stycznia 2023 r. ocenić należało jako prawidłowe.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. oddalił rozpoznawane zażalenie.