III OZ 152/25

III OZ 152/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-09-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-03-07
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Paweł Mierzejewski
Rafał Stasikowski /sprawozdawca/
Tamara Dziełakowska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Grzywna w trybie p.p.s.a.
Sygn. powiązane
II SO/Wa 42/24 - Postanowienie WSA w Warszawie z 2025-01-30
Skarżony organ
Prokurator
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 35 par 1 i par 4, art. 54 par 2, art. 55 par 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Tamara Dziełakowska Sędziowie: sędzia NSA Rafał Stasikowski (spr.) sędzia del. WSA Paweł Mierzejewski Protokolant: asystent sędziego Dawid Lis po rozpoznaniu w dniu 11 września 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 stycznia 2025 r. sygn. akt II SO/Wa 42/24 w sprawie z wniosku J. M. o wymierzenie grzywny Prokuratorowi Krajowemu za nieprzekazanie w ustawowym terminie odpowiedzi na skargę J.M. z 29 sierpnia 2024 r. na bezczynność Prokuratora Krajowego w przedmiocie rozpoznania wniosku z 30 lipca 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej postanawia oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Postanowieniem z 30 stycznia 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny
w Warszawie oddalił wniosek J. M. o wymierzenie grzywny Prokuratorowi Krajowemu za nieprzekazanie w ustawowym terminie odpowiedzi na skargę J. M. z 29 sierpnia 2024 r. na bezczynność Prokuratora Krajowego w przedmiocie rozpoznania wniosku z 30 lipca 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej.
W uzasadnieniu wskazał, że 29 sierpnia 2024 r. skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, za pośrednictwem organu, skargę na bezczynność Prokuratora Krajowego w przedmiecie rozpatrzenia punktu 1 wniosku z 30 lipca 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej. Sprawa ta została zarejestrowana w Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie pod sygn. akt II SAB/Wa 525/24. W piśmie procesowym z 8 października 2024 r. skarżący zwrócił uwagę, że odpowiedź na skargę została podpisana przez Zastępcę Dyrektora Biura Prezydialnego K. K.. Skarżący podniósł, że do pisma tego nie dołączono pełnomocnictwa. Zdaniem skarżącego w świetle powyższego K. K. działa bez stosownego upoważnienia i w związku z tym pismo z 16 września 2024 r. nie może być uznane za odpowiedź na skargę. Skarżący przedstawił rozbudowaną argumentację wykazującą, że osoba podpisująca odpowiedź na skargę nie mogła być skutecznie powołana na stanowisko prokuratora Prokuratury Krajowej.
W odpowiedzi na wniosek o wymierzenie grzywny organ wniósł o jego oddalenie. Organ podniósł, że wraz ze skargą skarżącego przekazał odpowiedź na skargę, akta sprawy oraz Zarządzenie Nr 74/16 Prokuratora Krajowego z dnia 30 września 2016 r. w sprawie upoważnienia Dyrektora Biura Prezydialnego Prokuratury Krajowej i zastępcy Dyrektora Biura Prezydialnego do wydawania decyzji administracyjnych i udzielania odpowiedzi na skargę. Zarządzenie to upoważnia Dyrektora Biura Prezydialnego, a w razie jego nieobecności zastępcę Dyrektora Biura Prezydialnego, m. in. do udzielania odpowiedzi na skargę, o której mowa w art. 54 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935; dalej "p.p.s.a.") w sprawach o udostępnienie informacji publicznej rozpoznawanych w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902; dalej "u.d.i.p."). Na tej podstawie Zastępca Dyrektora Biura Prezydialnego Prokuratury Krajowej w dniu 16 września 2024 r. podpisał odpowiedź na skargę J. M.. Organ zaznaczył, że skarga na bezczynność w niniejszej sprawie wpłynęła do Prokuratury Krajowej 2 września 2024 r., po czym została przekazana sądowi wraz z odpowiedzią w ustawowym terminie 15 dni. Odnosząc się do zarzutu skarżącego jakoby Zastępca Dyrektora Biura Prezydialnego Prokuratury Krajowej, działając bez upoważnienia Prokuratora Krajowego, podpisał odpowiedź na skargę, nie pełniąc wówczas funkcji Zastępcy Dyrektora Biura Prezydialnego, ponieważ nie został skutecznie powołany na stanowisko prokuratora Prokuratury Krajowej, organ wskazał, że jest on całkowicie chybiony.
Oddalając wniosek, sąd I instancji wskazał, że z akt sprawy II SAB/Wa 525/24 wynika, że skarga na bezczynność Prokuratora Krajowego w przedmiecie rozpatrzenia punktu 1 wniosku skarżącego z 30 lipca 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej wpłynęła do organu 9 września 2024 r. Termin do przekazania skargi sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, stosownie do art. 21 pkt 1 u.d.i.p., upływał zatem 24 września 2024 r. Organ przekazał sądowi skargę wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy za pośrednictwem poczty 17 września 2024 r. Sąd stwierdził, że przekazanie skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę nastąpiło w terminie określonym w art. 21 pkt 1 u.d.i.p.
Zdaniem sądu brak jest podstaw do tego aby uznać, że organ nie udzielił skutecznie odpowiedzi na skargę. Odpowiedź na skargę jest pismem procesowym w rozumieniu art. 45 p.p.s.a., a zatem powinna spełniać warunki formalne określone w art. 46 p.p.s.a. Przepis nie określa, jaką treść ma zawierać odpowiedź na skargę. Z istoty tego pisma wynika jednak, że powinna ona wyrażać stanowisko organu wobec zarzutów i wniosków skargi. Zgodnie zaś z art. 34 p.p.s.a. strony i ich organy lub przedstawiciele ustawowi mogą działać przed sądem osobiście lub przez pełnomocników. Stosownie zaś do treści art. 35 § 4 p.p.s.a. pełnomocnikiem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi, może być także funkcjonariusz lub pracownik kierowanej przez ten organ jednostki organizacyjnej. Do przedmiotowej odpowiedzi na skargę dołączone zostało pełnomocnictwo w postaci zarządzenia w sprawie upoważnienia Dyrektora Biura Prezydialnego i zastępcy Dyrektora Biura Prezydialnego do m.in. udzielania odpowiedzi na skargę w sprawach dotyczący dostępu do informacji publicznej, podpisane przez Prokuratora Krajowego B. S.. K. K. jest Zastępcą Dyrektora Biura Prezydialnego Prokuratury Krajowej. Jest więc on osobą, która może być pełnomocnikiem organu w myśl art. 35 § 4 p.p.s.a. Ocena, czy pismo procesowe wniesione do sądu nie zawiera braków formalnych, polega również na badaniu, w przypadku pism wnoszonych przez pełnomocników organów administracji publicznej, czy osoba powołująca się na udzielone jej pełnomocnictwo należy do kręgu osób uprawnionych do wykonywania tej funkcji (art. 35 § 1 i § 4 p.p.s.a.). Obejmuje ona zatem badanie, czy dany pełnomocnik jest pracownikiem organu. Ocena ta nie obejmuje jednak badania, czy dana osoba została prawidłowo zatrudniona w organie administracji publicznej. W niniejszej sprawie ocenie zatem nie podlegało, czy K. K. został prawidłowo powołany na stanowisko prokuratora Prokuratury Krajowej. Dodatkowo sąd podniósł, że nawet gdyby uznać, że K. K. nie mógł być pełnomocnikiem organu, to sytuacja ta powodowałyby, iż odpowiedź na skargę obarczona była by brakiem formalnym w postaci braku podpisu osoby uprawnionej do reprezentacji organu. Nie wskazywałoby to jednak na to, że odpowiedź na skargę nie została w ogóle udzielona, a tylko taką sytuację można by rozpatrywać w kontekście przesłanek wymierzenia grzywny z art. 55 § 1 p.p.s.a.
W tej sytuacji brak jest podstaw do wymierzania organowi grzywny na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. Organ udzielił bowiem odpowiedzi na skargę i uczynił to w terminie określonym w art. 21 pkt 1 u.d.i.p. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie,
na podstawie art. 151 w zw. z art. 64 § 3 p.p.s.a., oddalił wniosek.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł skarżący. Podniósł w nim podobne zarzuty, co we wniosku o wymierzenie grzywny, kwestionując umocowanie K. K. do udzielenia odpowiedzi na skargę. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie:
1) art. 35 § 1 i 4 p.p.s.a. w zw. z art. 18 § 1 i 2 oraz 19 § 1 i 5 w zw. z art. 17 § 1 ustawy z dnia 28 stycznia 2016 r. – Prawo o prokuraturze;
2) art. 170 p.p.s.a. poprzez zignorowanie dotychczasowej linii orzeczniczej wyjaśniającej charakter przepisów ustawy z dnia 28 marca 2016 r. – przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o prokuraturze, których to odtworzenie miało zasadniczy wpływ na rozpoznanie wniosku o wymierzenie organowi kary grzywny oraz art. 183 § 2 pkt 2 p.p.s.a. poprzez błędne przyjęcie, że występujący w imieniu Prokuratora Krajowego prokuratorzy (w ramach odpowiedzi na skargę na bezczynność oraz odpowiedzi na wezwanie sądu) byli należycie umocowani do reprezentowania go przed sądem administracyjnym.
Odpowiedzi na zażalenie nie wniesiono.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Podstawą do wymierzenia organowi grzywny na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. jest uchybienie obowiązkom określonym w art. 54 § 2 p.p.s.a. Należy do nich w szczególności przekazanie sądowi skargi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. Zgodnie z art. 54 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 21 pkt 1 u.d.i.p. w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej przekazanie akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi.
Jak prawidłowo ustalił to sąd I instancji, z akt sprawy II SAB/Wa 525/24 wynika, że skarga na bezczynność Prokuratora Krajowego w przedmiecie rozpatrzenia punktu 1 wniosku skarżącego z 30 lipca 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej wpłynęła do organu 9 września 2024 r. Termin do przekazania skargi sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, stosownie do art. 21 pkt 1 u.d.i.p., upływał zatem 24 września 2024 r. Organ przekazał sądowi skargę wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy za pośrednictwem poczty 17 września 2024 r. Przekazanie skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę nastąpiło więc w terminie określonym w art. 21 pkt 1 u.d.i.p. Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela stanowisko sądu I instancji, zgodnie z którym w ramach przedmiotowej sprawy o wymierzenie organowi grzywny brak jest podstaw uznania, że organ nie udzielił skutecznie odpowiedzi na skargę.
Do odpowiedzi na skargę załączone zostało bowiem pełnomocnictwo w postaci zarządzenia w sprawie upoważnienia Dyrektora Biura Prezydialnego i zastępcy Dyrektora Biura Prezydialnego do m.in. udzielania odpowiedzi na skargę w sprawach dotyczący dostępu do informacji publicznej, podpisane przez Prokuratora Krajowego B. S.. K. K. jest Zastępcą Dyrektora Biura Prezydialnego Prokuratury Krajowej. Jest więc osobą, która może być pełnomocnikiem organu w myśl art. 35 § 4 p.p.s.a. Ocena, czy pismo procesowe wniesione do sądu nie zawiera braków formalnych, polega również na badaniu, w przypadku pism wnoszonych przez pełnomocników organów administracji publicznej, czy osoba powołująca się na udzielone jej pełnomocnictwo należy do kręgu osób uprawnionych do wykonywania tej funkcji (art. 35 § 1 i § 4 p.p.s.a.). Obejmuje ona zatem badanie, czy dany pełnomocnik jest pracownikiem organu. Trafnie wskazał sąd I instancji, że ocena ta nie obejmuje jednak badania, czy dana osoba została prawidłowo zatrudniona w organie administracji publicznej. W niniejszej sprawie ocenie zatem nie podlegało, czy K. K. został prawidłowo powołany na stanowisko prokuratora Prokuratury Krajowej.
Odnosząc się do powyższej kwestii należy zauważyć, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego istnieje pogląd (vide np. wyrok NSA z 20 listopada 2008 r., II GSK 507/08), zgodnie z którym poza zakres kognicji sądów administracyjnych wykracza badanie prawidłowości powołania na określone stanowisko osoby będącej piastunem tego organu. Czym innym jest bowiem istnienie samego organu administracji publicznej, właściwego do rozstrzygania określonej kategorii spraw, a czym innym to, czy we właściwym trybie powołano piastuna tego organu, to jest osobę fizyczną pełniącą funkcję odpowiadającą nazwie organu i wykonującą kompetencje tego organu. Badanie zgodności z prawem aktu powołania piastuna organu przez dany podmiot wykracza poza granice sprawy określonej w art. 134 § 1 p.p.s.a. Kontrolując działalność organu administracji publicznej, sąd administracyjny wypowiadałby się w istocie o działalności innego organu i jego kompetencjach do powoływania osób na konkretne stanowiska, np. na stanowisko Prokuratora Krajowego, czy też na stanowisko prokuratora Prokuratury Krajowej. Kontrola sposobu powołania piastuna organu, czy też kontrola prawidłowości powołania na stanowisko prokuratora Prokuratury Krajowej, co do zasady stanowiłaby niedopuszczalne naruszenie art. 3 § 2 p.p.s.a. Zarzut nieprawidłowego powołania osoby do pełnienia funkcji nie może być sam przez się równoznaczny z zarzutem braku prawidłowego umocowania (por. wyroki NSA: z 20 listopada 2008 r., II GSK 507/08; z 18 czerwca 2019 r., I OSK 2893/18; z 27 czerwca 2025 r., III OSK 914/25 – publik. CBOSA). W niniejszej sprawie K. K. przedstawił stosowne dokumenty, które umocowały go do podpisania odpowiedzi na skargę, wobec czego brak jest podstaw do kwestionowania jego statusu oraz do twierdzenia, że w sprawie odpowiedź ta nie została w imieniu organu wniesiona, przynajmniej w ramach niniejszej sprawy w przedmiocie wymierzenia organowi grzywny na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a.
Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 w zw. z art. 193 w zw. z 64 § 3 p.p.s.a.